“Ngủ xuyên đêm” không có một định nghĩa duy nhất, và với bé, điều này hiếm khi mang ý nghĩa giống như với người lớn. Australian Breastfeeding Association cho biết với bé, “ngủ xuyên đêm” không có nghĩa là tám giờ liền không gián đoạn; nó chỉ đơn giản là những quãng ngủ dài hơn khi bé lớn lên. Hướng dẫn của NHS về cách giúp bé ngủ cho biết một số bé có thể ngủ được 5 đến 8 giờ hoặc lâu hơn vào ban đêm trong khoảng từ 3 đến 6 tháng tuổi, nhưng không phải bé nào cũng vậy.

Thức giấc ban đêm là bình thường, nhất là ở những bé nhỏ vẫn còn cần ăn đêm, và nhiều bé vẫn thức giấc trong nửa sau của năm đầu đời. Hướng dẫn này đề cập đến những gì thường thấy ở từng độ tuổi, vì sao bé thức giấc, khi nào các cữ ăn đêm có thể không còn cần thiết, và những cách an toàn để khuyến khích những quãng ngủ dài hơn.

“Ngủ xuyên đêm” thực sự có nghĩa là gì?

Mỗi nguồn dùng một thước đo khác nhau, đó là lý do bạn bè, diễn đàn và các dịch vụ y tế có vẻ như không thống nhất với nhau:

Ngay cả một bé “ngủ xuyên đêm” cũng thức giấc trong chốc lát. Hướng dẫn của AAP về cách giúp bé ngủ cho biết việc bé 6 tháng tuổi thức giấc trong đêm rồi ngủ lại sau vài phút là bình thường. Vì vậy, khi một phụ huynh khác nói bé nhà họ ngủ xuyên đêm, bạn nên hỏi xem ý họ là gì.

Khi nào bé bắt đầu ngủ được những quãng dài hơn?

Mức bình thường rất rộng. Hướng dẫn của Pregnancy, Birth and Baby về nếp ngủ của bé cho biết một số bé có thể bắt đầu ngủ những khoảng thời gian dài hơn từ khoảng 8 tuần tuổi, và nhiều bé vẫn thức giấc ban đêm trong khoảng từ 6 đến 12 tháng tuổi và cần được giúp để ngủ lại.

Tuổi Đêm thường thấy Cữ ăn đêm
Sơ sinh–3 tháng Thức giấc mỗi 1 đến 3 giờ Vài cữ mỗi đêm là bình thường
3–6 tháng Một số bé ngủ được 5 đến 8 giờ hoặc lâu hơn; không phải bé nào cũng vậy Thường ít hơn trước
6–12 tháng Những quãng dài hơn; nhiều bé vẫn thức giấc và cần được giúp Có thể không còn cần thiết với một số bé
12 tháng trở lên Thức giấc ban đêm vẫn phổ biến Tùy vào bé

Nguồn cho bảng: Pregnancy, Birth and Baby (thức giấc sau 1 đến 2 chu kỳ ngủ trong 3 tháng đầu; thức giấc phổ biến sau 12 tháng), NHS (5 đến 8 giờ lúc 3 đến 6 tháng; cữ ăn đêm lúc 6 đến 12 tháng) và Australian Breastfeeding Association (thức giấc vẫn bình thường sau 12 tháng).

Nếu bé sinh sớm, hướng dẫn của AAP về tuổi hiệu chỉnh gợi ý dùng tuổi hiệu chỉnh trong 2 năm đầu để ước lượng khi nào có thể mong đợi các cột mốc phát triển. Nhiều gia đình thấy hữu ích khi nghĩ về giấc ngủ theo cách tương tự.

Vì sao bé thức giấc ban đêm?

Thức giấc ban đêm là một phần tự nhiên trong quá trình bé lớn lên. Những lý do chính là:

  • Đói. NHS cho biết trẻ sơ sinh thức giấc trong đêm vì bé cần được cho ăn. Pregnancy, Birth and Baby giải thích rằng dạ dày nhỏ, não phát triển nhanh và nhu cầu năng lượng cao khiến bé cần ăn thường xuyên, cả ngày lẫn đêm.
  • Chu kỳ ngủ ngắn. Pregnancy, Birth and Baby cho biết chu kỳ ngủ của trẻ sơ sinh thường khoảng 45 đến 60 phút, nên bé thức giấc thường xuyên. Chu kỳ dài như người lớn, khoảng 90 phút, thường chỉ có khi trẻ khoảng 5 tuổi. AAP cho biết bé chưa có chu kỳ ngủ đều đặn cho đến khoảng 4 tháng tuổi.
  • Đồng hồ sinh học đang hình thành. Giấc ngủ của trẻ sơ sinh được điều khiển bởi cơn đói hơn là bởi ánh sáng và bóng tối. Pregnancy, Birth and Baby cho biết bé bắt đầu hình thành nhịp sinh học ngày đêm vào khoảng 4 đến 6 tuần tuổi.
  • Sự thoải mái và nhiệt độ. NHS lưu ý rằng quá nóng hoặc quá lạnh có thể làm gián đoạn giấc ngủ của bé.
  • Thay đổi. NHS cho biết các đợt tăng trưởng nhanh, mọc răng và ốm bệnh đều có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ của bé. Những kỹ năng mới và lo âu chia ly cũng thường góp phần; xem độ tuổi thoái lui giấc ngủ.

Thức giấc cũng có mặt bảo vệ. Australian Breastfeeding Association cho biết bé bú mẹ dễ thức giấc từ giấc ngủ động hơn so với bé uống sữa công thức, và đây được xem là một trong những lý do khiến bé bú mẹ có nguy cơ mắc hội chứng đột tử ở trẻ sơ sinh (SIDS) thấp hơn.

Khi nào bé có thể thôi ăn đêm?

Không có độ tuổi cố định. NHS cho biết với một số bé từ 6 tháng đến 1 tuổi, các cữ ăn đêm có thể không còn cần thiết nữa. KidsHealth cho biết hầu hết bé từ 4 đến 7 tháng tuổi không còn cần cữ ăn giữa đêm, dù một số bé, đặc biệt là bé bú mẹ, vẫn có thể thức giấc. Các nguồn này khác nhau, và đó là lý do chính đáng để dựa vào chính bé của bạn.

Trước khi cắt giảm các cữ ăn đêm, bạn nên trao đổi với bác sĩ đa khoa hoặc điều dưỡng sức khỏe trẻ em về việc bé đang tăng trưởng và ăn uống ra sao vào ban ngày, đặc biệt nếu bé sinh non, từng có lo ngại về tăng cân hoặc đang không khỏe. Khi bạn đã sẵn sàng, cai cữ ăn đêm và kế hoạch cai ăn đêm sẽ hướng dẫn những cách nhẹ nhàng để thực hiện.

Bé bú mẹ có thức giấc ban đêm nhiều hơn không?

Bé bú mẹ có thể dễ thức giấc hơn, nhưng đó không phải là dấu hiệu có điều gì không ổn. Australian Breastfeeding Association cho biết bé bú mẹ dễ thức giấc hơn từ giấc ngủ động, và không có bằng chứng nào cho thấy bé bú mẹ và bé uống sữa công thức khác nhau về thời điểm bắt đầu ngủ xuyên đêm.

Hướng dẫn của Pregnancy, Birth and Baby về cách giúp bé ngủ cho biết không có bằng chứng nào cho thấy cho bé bú mẹ đến khi ngủ sẽ tạo cho bé “thói quen xấu” hay khiến bé không thể dịu lại để ngủ theo những cách khác khi bé lớn hơn. AAP nhìn từ một góc độ khác đối với bé từ 4 tháng tuổi, gợi ý đặt bé lên giường khi bé buồn ngủ thay vì đã ngủ say. Cả hai cách tiếp cận đều hợp lý; xem cho bú hoặc ru để ngủ và buồn ngủ nhưng vẫn còn thức.

Làm thế nào để giúp bé ngủ lâu hơn vào ban đêm?

Bạn không thể khiến bé ngủ xuyên đêm, nhưng bạn có thể giúp những quãng ngủ dài hơn dễ xảy ra hơn.

  1. Giúp bé cảm nhận ngày và đêm khác nhau. NHS gợi ý dạy bé ngay từ đầu rằng ban đêm khác với ban ngày: mở rèm và chơi với bé vào ban ngày, và để đèn mờ vào ban đêm. Pregnancy, Birth and Baby nói thêm rằng vào ban đêm, bạn có thể nói nhỏ nhẹ và đặt bé xuống ngay khi bé đã được cho ăn và thay tã, không chơi đùa.
  2. Bắt đầu một nếp sinh hoạt đơn giản trước giờ đi ngủ. Pregnancy, Birth and Baby gợi ý rằng bạn có thể cảm thấy sẵn sàng bắt đầu nếp này vào khoảng 4 đến 6 tháng tuổi, ví dụ như tắm, kể chuyện, cho ăn, ôm ấp và hát ru. Xem nếp sinh hoạt trước giờ đi ngủ.
  3. Chờ một chút trước khi vào phòng. Pregnancy, Birth and Baby gợi ý cố gắng đừng vội chạy vào khi bé phát ra tiếng động, vì bé có thể tự dịu lại. Nếu bé bắt đầu khóc, hãy đến với bé.
  4. Dành nhiều thời gian thức và giao tiếp vào ban ngày. AAP gợi ý cho bé thức lâu hơn vào ban ngày, với trò chuyện, đọc sách và chơi đùa, để giúp bé ngủ những khoảng dài hơn vào ban đêm. Điều này có nghĩa là chơi nhiều hơn, chứ không phải ngủ ngày ít đi.
  5. Để ý các dấu hiệu mệt. Hướng dẫn về bé khóc của Pregnancy, Birth and Baby lưu ý rằng nếu thời điểm buồn ngủ của bé trôi qua, bé có thể bị quá mệt, khiến việc dỗ ngủ khó hơn. Xem bé quá mệt.
  6. Cân nhắc một cữ ăn muộn. Pregnancy, Birth and Baby gợi ý rằng đánh thức bé dậy ăn ngay trước khi bạn đi ngủ có thể giúp cả hai ngủ lâu hơn một chút. Xem cữ ăn khi bé đang ngủ (dream feed).
  7. Giữ giấc ngủ an toàn. Đặt bé nằm ngửa trong mọi giấc ngủ, trên bề mặt chắc và phẳng trong cũi hoặc nôi riêng của bé, không có đồ mềm hoặc vật lỏng lẻo bên trong.

Ngủ an toàn trong khi bạn giúp bé ngủ những quãng dài hơn

Safe to Sleep khuyên cho bé nằm ngửa trong mọi giấc ngủ cho đến 1 tuổi, bề mặt chắc, phẳng và bằng, không có đồ vật mềm hoặc đồ chơi, không dùng sản phẩm ngủ có độ nghiêng hoặc có gắn vật nặng, nhà không có khói thuốc lá và thuốc lá điện tử, và ngủ chung phòng trong ít nhất 6 tháng đầu. Hướng dẫn ngủ an toàn của Pregnancy, Birth and Baby đưa ra khuyến nghị của Úc là ngủ chung phòng trong 6 đến 12 tháng đầu và ngừng quấn bé khi bé có dấu hiệu có thể lật. Hướng dẫn này cũng cảnh báo không dùng gối hoặc dụng cụ được thiết kế để giữ bé ở một tư thế.

Điều gì không giúp bé ngủ xuyên đêm?

Một số mẹo phổ biến không hiệu quả, và một số mẹo không an toàn:

  • Cho bột ngũ cốc vào bình sữa. Hướng dẫn của AAP về bắt đầu ăn dặm khuyên không cho bột ngũ cốc dành cho bé vào bình sữa vì bé có thể bị hóc.
  • Cho ăn dặm sớm. Trang về thói quen ngủ lành mạnh của AAP cho biết bắt đầu cho ăn dặm trước khoảng 6 tháng tuổi sẽ không giúp bé ngủ xuyên đêm, và có thể khiến bé ngủ không yên hơn vì đau bụng.
  • Để bình sữa trong cũi. Cũng trang đó của AAP khuyên không nên cho bé đi ngủ với bình nước trái cây, sữa hoặc sữa công thức, vì điều này có thể gây sâu răng.
  • Bỏ giấc ngủ ngày. Cho bé thức cả ngày để “dành” giấc ngủ thường phản tác dụng, vì bé quá mệt sẽ khó dỗ ngủ hơn.
  • Những lối tắt không an toàn. Không bao giờ đặt bé nằm sấp hoặc nằm nghiêng, hay để bé ngủ trên ghế sofa, ghế bành hoặc sản phẩm có độ nghiêng, để cố cho bé ngủ được nhiều hơn.
  • So sánh. Pregnancy, Birth and Baby cho biết mức bình thường rất rộng và gợi ý không so sánh giấc ngủ của bé với các bé khác.

Khi nào nên tìm trợ giúp?

Hầu hết việc thức giấc ban đêm là bình thường, nhưng một số dấu hiệu cần được chăm sóc khẩn cấp. Hướng dẫn của NHS về trợ giúp khẩn cấp cho trẻ dưới 5 tuổi là cơ sở cho các mức dưới đây.

Gọi số điện thoại cấp cứu tại địa phương ngay nếu bé khó thở hoặc phải gắng sức để thở, có da hoặc môi xanh tím, xám, nhợt nhạt hoặc nổi vân, mềm nhũn, rất khó đánh thức hoặc không thể đánh thức (kể cả để ăn), bị co giật, hoặc không có tã ướt nào trong 12 giờ. Cũng hãy gọi số điện thoại cấp cứu tại địa phương hoặc đến khoa cấp cứu gần nhất nếu bé dưới 3 tháng tuổi và có nhiệt độ từ 38°C (100.4°F) trở lên.

Hỏi ý kiến bác sĩ ngay hôm nay (bác sĩ đa khoa hoặc đường dây tư vấn sức khỏe tại địa phương) nếu bé không ăn, hoặc có vẻ không khỏe mà bạn không giải thích được.

Trao đổi sớm với bác sĩ đa khoa hoặc điều dưỡng sức khỏe trẻ em của bạn nếu việc bé thức giấc khiến bạn lo lắng, bạn có lo ngại về việc ăn hoặc cân nặng của bé, hoặc những đêm thức giấc đang khiến bạn kiệt sức. Nếu bạn đang gặp khó khăn, hãy liên hệ thêm với dịch vụ sức khỏe tâm thần chu sinh tại địa phương hoặc bác sĩ của bạn hoặc dịch vụ sức khỏe trẻ em tại địa phương. Nếu bạn có ý nghĩ làm hại bản thân hoặc bé, hãy gọi đường dây hỗ trợ khủng hoảng tại địa phương hoặc số điện thoại cấp cứu tại địa phương ngay.

Những điều nên ghi trong nhật ký giấc ngủ

Ghi lại khi nào bé được đặt xuống ngủ, khi nào bé thức giấc, bé có ăn không, và bé mất bao lâu để ngủ lại. Ghi chép trong một tuần sẽ cho thấy những quãng ngủ có đang dài dần ra hay không, điều rất dễ bỏ qua khi bạn mệt. Ghi chép này cũng giúp bác sĩ đa khoa hoặc điều dưỡng sức khỏe trẻ em đưa ra lời khuyên phù hợp với bé.