Dỗ ngủ bằng cách suỵt và vỗ: cách thực hiện an toàn, từng bước một

Dỗ ngủ bằng cách suỵt và vỗ nghĩa là giúp bé ngủ trong cũi bằng hai tín hiệu đơn giản, lặp đi lặp lại: tiếng “suỵt” nhẹ nhàng và những cái vỗ chậm, nhịp nhàng. Bé nằm ngửa trong suốt thời gian đó, và bạn ở bên bé cho đến khi bé dịu lại hoặc gần ngủ. Các dịch vụ sức khỏe trẻ em ở Úc như Tresillian, Karitane và Pregnancy, Birth and Baby đều mô tả đây là dỗ ngủ bằng tay. Cách này có thể hữu ích từ những tuần sơ sinh trở đi, và là một trong những cách nhẹ nhàng nhất để tập dỗ ngủ trong cũi.

Dỗ ngủ bằng cách suỵt và vỗ là gì?

Pregnancy, Birth and Baby mô tả dỗ ngủ bằng tay là đặt bé nằm ngửa trong cũi, quan sát và đáp lại các tín hiệu của bé, và nếu bé bắt đầu khóc, đặt tay lên người bé để trấn an cho đến khi bé ngủ. Để giúp bé dịu lại và ngủ, bạn có thể:

• tạo tiếng “suỵt” nhẹ nhàng
• nói khe khẽ với giọng êm dịu, hoặc nói “không sao đâu” hay “đến giờ ngủ rồi”
• vỗ nhẹ nhàng, nhịp nhàng lên đùi, vai, bụng của bé hoặc lên nệm
• nhẹ nhàng vuốt đầu, tay hoặc chân bé
• đung đưa cũi theo nhịp nhẹ nhàng

Sự lặp lại chính là điểm mấu chốt. Tài liệu mẹo dỗ ngủ đáp ứng của Tresillian cho biết vỗ nhịp nhàng, đung đưa, vuốt ve và hát khe khẽ là những tín hiệu báo cho bé biết đã đến lúc thư giãn và ngủ.

Dỗ ngủ bằng cách suỵt và vỗ bắt nguồn từ đâu?

Đây không phải là một chương trình mang thương hiệu riêng. Dỗ ngủ bằng tay với tiếng suỵt và vỗ nhẹ là một phần trong lời khuyên dỗ ngủ hằng ngày từ các dịch vụ sức khỏe trẻ em và gia đình ở Úc, bao gồm các tài liệu mẹo của Tresillian và cách tiếp cận dỗ ngủ theo từng bậc của Karitane. Tiếng suỵt cũng có mặt trong phương pháp 5 S, một tập hợp các kỹ thuật làm dịu dành cho bé nhỏ.

Dỗ ngủ bằng cách suỵt và vỗ được áp dụng từ độ tuổi nào?

Cách này có thể dùng từ khi mới sinh, nhưng cách bạn áp dụng sẽ thay đổi khi bé lớn lên:

Tresillian gợi ý dành nhiều sự hỗ trợ bằng tay cho trẻ sơ sinh, chẳng hạn vỗ nhẹ, đung đưa người bé và giọng nói êm dịu, và dỗ ngủ bằng tay với tiếng suỵt và vỗ nhịp nhàng ở độ tuổi 4–5 tháng. Pregnancy, Birth and Baby cho biết dỗ ngủ bằng tay có thể phù hợp với mọi độ tuổi, nhưng bé nhỏ hơn, đến 6 tháng tuổi, có thể đáp ứng tốt nhất. Karitane khuyên giảm dần việc chạm vào bé khi bé dịu lại, như một phần trong cách dỗ ngủ đáp ứng của họ dành cho bé từ 3–12 tháng tuổi.

Suỵt và vỗ từng bước như thế nào?

Trong cũi

1. Kiểm tra những điều cơ bản. Pregnancy, Birth and Baby gợi ý đảm bảo bé không đói, tã khô, bé đang bình tĩnh và không quá nóng hay quá lạnh.
2. Quấn chũn hoặc dùng túi ngủ. Với bé nhỏ hơn, Tresillian gợi ý dùng khăn quấn cotton mềm, để hai tay bé gập lại sát ngực, chừa chỗ cho chân co ở hông và không che đầu. Xem quấn chũn. Ngừng quấn chũn ngay khi bé có dấu hiệu đầu tiên muốn lật người hoặc khi bé tròn 3 tháng tuổi, tùy điều gì đến trước.
3. Nói chuyện khe khẽ và ôm ấp để giúp bé dịu lại trước khi đặt bé xuống.
4. Đặt bé nằm ngửa trong cũi, khi bé đang buồn ngủ hoặc còn thức.
5. Đặt tay lên người bé và bắt đầu vỗ chậm, nhịp nhàng lên đùi, vai hoặc bụng, hoặc vỗ lên nệm bên cạnh bé. Giữ nhịp vỗ nhẹ nhàng và đều đặn.
6. Thêm tiếng “suỵt” khẽ theo nhịp vỗ, hoặc những lời nhẹ nhàng như “đến giờ ngủ rồi”. Nhiều cha mẹ bắt đầu tiếng suỵt to hơn một chút khi bé đang khóc và nhỏ dần khi bé dịu lại.
7. Giảm dần khi bé dịu lại. Vỗ chậm lại, rồi để yên tay, rồi lùi ra. Thang dỗ ngủ của Karitane gợi ý lùi xuống mức hỗ trợ ít hơn bất cứ khi nào bé đang dịu lại.
8. Nếu bé quấy to, hãy bế bé lên ôm cho đến khi bé dịu lại hoặc ngủ, rồi đặt bé nằm ngửa trở lại trong cũi, như các bước dỗ ngủ bằng tay của Tresillian mô tả.
9. Ở lại cho đến khi bé gần ngủ. Pregnancy, Birth and Baby gợi ý ngồi trên ghế cạnh cũi và vỗ qua song cũi, cách này đỡ mỏi lưng hơn cho bạn.

Nếu bạn cảm thấy đã đủ rồi hoặc bé không dịu lại, bạn hoàn toàn có thể dừng lại và thử cách khác, theo Pregnancy, Birth and Baby.

Trên tay

Tresillian cũng mô tả cách vỗ về trên tay: bế bé cho đến khi bé ngủ thiếp đi, dùng cách vỗ nhẹ nhịp nhàng, đung đưa, vuốt ve, trò chuyện hoặc hát khe khẽ, rồi đặt bé vào cũi khi bé đã ngủ. NHS gợi ý nhẹ nhàng xoa lưng bé trong khi ôm bé sát vào người. Khi bé đã dịu lại hoặc đã ngủ, hãy đặt bé nằm ngửa trong cũi.

Dỗ ngủ trên tay phù hợp với bé còn rất nhỏ hoặc đang rất khó chịu; dỗ ngủ trong cũi giúp bé có thêm cơ hội tập ngủ thiếp đi ở chính nơi bé sẽ thức dậy. Nhiều gia đình dùng cả hai cách, tùy từng ngày.

Tuần đầu tiên thường diễn ra như thế nào?

Không có khuôn mẫu cố định. Vài lần đầu có thể mất khá nhiều thời gian khi bạn và bé cùng tìm ra nhịp điệu, và một số giấc ngủ sẽ cần bế bé lên hoặc dỗ ngủ trên tay. Karitane lưu ý rằng trẻ em và người lớn có thể mất từ khoảng 30 giây đến 30 phút để chìm vào giấc ngủ, vì vậy việc phải vỗ một lúc lâu không có nghĩa là cách này không có tác dụng.

Tresillian khuyên dùng cùng một kỹ thuật dỗ ngủ mỗi lần nếu bé khó ngủ, và sự thay đổi cần có thời gian. Hãy để ý xu hướng trong một hoặc hai tuần, chẳng hạn bé dịu lại sớm hơn hoặc cần bế lên ít lần hơn, thay vì đánh giá dựa trên một giấc ngủ ngày.

Suỵt và vỗ có hiệu quả không? Bằng chứng cho thấy gì

Có rất ít nghiên cứu. Chúng tôi không tìm thấy thử nghiệm nào kiểm chứng dỗ ngủ bằng cách suỵt và vỗ như một phương pháp. Cách này không nằm trong số các phương pháp được đánh giá trong hướng dẫn thực hành năm 2006 của American Academy of Sleep Medicine về các vấn đề lúc đi ngủ và thức giấc ban đêm.

Điều chúng ta có là hướng dẫn thực tế nhất quán từ các dịch vụ sức khỏe trẻ em ở Úc, và nhận xét của NHS rằng tiếng ồn nền nhẹ nhàng có thể giúp bé đang khóc phân tâm. NHS cũng lưu ý rằng đung đưa và hát quá nhiều có thể khiến bé tỉnh táo, đó là lý do mục tiêu thường là chậm, đều đặn và đơn điệu. Vì vậy, suỵt và vỗ là một kỹ thuật hợp lý, ít rủi ro để thử, nhưng chưa có nghiên cứu nào cho biết cách này hiệu quả thường xuyên đến mức nào hay nhanh đến đâu.

Suỵt và vỗ phù hợp với ai và không phù hợp với ai?

Cách này có thể phù hợp với:

• trẻ sơ sinh và bé nhỏ thích được chạm và thích nhịp điệu
• các gia đình muốn một cách nhẹ nhàng, trực tiếp bằng tay để tập dỗ ngủ trong cũi
• bé dịu lại khi có bạn ở gần nhưng không cần được bế

Cách này có thể không phù hợp với:

• bé thấy việc được chạm gây kích thích. Một số bé càng hưng phấn hơn khi được vỗ. Hãy thử để yên tay, chỉ suỵt khe khẽ, hoặc dỗ ngủ trên tay.
• bé đang rất khó chịu. Tresillian gợi ý bế bé đang quấy to lên và ôm cho đến khi bé dịu lại, rồi thử đặt vào cũi lần nữa.
• bé đang không khỏe. Hãy vỗ về bé theo bất cứ cách nào bé cần, và tìm sự trợ giúp nếu bạn lo lắng (xem bên dưới).
• cha mẹ bị đau lưng hoặc đau cổ tay. Ngồi cạnh cũi và vỗ qua song cũi có thể giúp ích.

Những quy tắc an toàn nào cần áp dụng?

• Luôn nằm ngửa khi ngủ, mọi lúc. Karitane, cùng với hướng dẫn ngủ an toàn của NSW Health được in trong tài liệu mẹo của Tresillian, khuyên cho bé ngủ nằm ngửa ngay từ khi mới sinh, không nằm sấp hay nằm nghiêng. Không bao giờ lật hay vỗ để bé nằm nghiêng hoặc nằm sấp nhằm dỗ bé ngủ.
• Cũi an toàn. NICHD Safe to Sleep khuyên dùng bề mặt chắc, phẳng, bằng, chỉ có ga trải bọc vừa khít, và không có gì mềm hay vật rời trong khu vực ngủ. Red Nose khuyến nghị không che đầu và mặt bé, và cho bé ngủ trong chỗ ngủ an toàn riêng, đặt trong phòng của bạn, ít nhất trong 6 tháng đầu.
• Quấn chũn. Tresillian khuyên ngừng quấn khi bé bắt đầu có dấu hiệu sắp lật. Red Nose khuyên ngừng khi bé có dấu hiệu biết lật hoặc khi bé được 3 tháng tuổi, tùy điều nào đến trước.
• Đôi tay nhẹ nhàng. Vỗ phải thật nhẹ và chậm. NHS và Karitane cảnh báo không bao giờ được lắc bé, vì điều đó có thể gây tổn thương não.
• Không dùng ghế sofa. Nếu bạn dỗ bé ngủ trên tay, đừng ngồi hoặc nằm trên ghế sofa hoặc ghế bành, nơi bạn có thể ngủ gật cùng bé. NICHD cho biết ghế sofa và ghế bành không bao giờ là nơi an toàn để bé ngủ.
• Ghế ô tô và xe đẩy. NHS khuyên nếu bé ngủ thiếp đi trên ô tô, hãy chuyển bé sang một bề mặt chắc, phẳng để ngủ càng sớm càng tốt.

Nếu bạn cảm thấy bực bội, NHS gợi ý đặt bé an toàn vào cũi, đóng cửa và sang phòng khác khoảng 10 phút để bình tĩnh lại. Hãy gọi bác sĩ của bạn hoặc dịch vụ sức khỏe trẻ em tại địa phương để được hỗ trợ. Nếu bạn có ý nghĩ làm hại bản thân hoặc bé, hãy gọi đường dây hỗ trợ khủng hoảng tại địa phương hoặc số điện thoại cấp cứu tại địa phương.

Khi nào nên ngừng dỗ ngủ và tìm sự trợ giúp

NHS cho biết bé khóc liên tục và không thể dỗ được, hoặc có tiếng khóc không giống tiếng khóc thường ngày, có thể đang bị ốm.

Hướng dẫn của NHS về trợ giúp y tế khẩn cấp cũng liệt kê nhiệt độ từ 38°C (100.4°F) trở lên ở bé dưới 3 tháng tuổi, hoặc từ 39°C (102.2°F) trở lên ở bé từ 3 đến 6 tháng tuổi, trong số các lý do cần gọi xe cứu thương hoặc đến khoa cấp cứu, vì vậy hãy gọi số điện thoại cấp cứu tại địa phương hoặc đến khoa cấp cứu gần nhất. Hãy đi khám bác sĩ đa khoa (GP) ngay trong hôm nay nếu bé có vẻ không khỏe, có nhiệt độ cao, hoặc không muốn ăn.

Suỵt và vỗ so với các phương pháp khác như thế nào?

Để có cái nhìn đầy đủ, hãy xem tổng quan về luyện ngủ, và để tập dỗ ngủ trong cũi mà không cần vỗ, hãy xem buồn ngủ nhưng còn thức.