Quấn chũn cho bé: cách quấn an toàn và khi nào nên ngừng

Quấn chũn, ở Úc gọi là "wrapping" (quấn bé), là quấn bé nhỏ thật vừa vặn trong một tấm vải mỏng để tay và thân bé có cảm giác được ôm ấp. Việc này có thể giúp một số bé dễ ổn định, nhưng không làm giảm nguy cơ SIDS (hội chứng đột tử ở trẻ sơ sinh), vì vậy chỉ nên làm nếu lần nào bạn cũng có thể thực hiện an toàn: bé nằm ngửa, khăn quấn mỏng và thoáng khí, chắc ở phần ngực, lỏng ở phần hông, không có gì cao quá vai. Quy tắc quan trọng nhất là khi nào nên ngừng. AAP, NICHD, Red Nose và Lullaby Trust đều khuyên ngừng quấn kín tay khi bé có dấu hiệu lật, và Red Nose ở Úc bổ sung giới hạn muộn nhất là 3 tháng tuổi, tùy điều nào đến trước.

Quấn chũn có giúp bé ngủ không, và có làm giảm SIDS không?

Trang hỏi đáp Safe to Sleep của NICHD nói rõ: quấn chũn không làm giảm nguy cơ SIDS, nhưng một số bé bình tĩnh hơn và ngủ ngon hơn khi được quấn. Red Nose ở Úc cho biết quấn bé có thể giúp bé dễ ổn định và ngủ được lâu, đồng thời có thể giúp giữ bé ở tư thế nằm ngửa được khuyến nghị.

Hướng dẫn về quấn chũn của AAP giải thích sự đánh đổi. Quấn chũn có thể khiến bé khó tỉnh giấc hơn, và một số nghiên cứu đã ghi nhận nguy cơ SIDS và ngạt thở cao hơn khi bé được quấn bị đặt nằm sấp hoặc tự lật sấp. Đó là lý do việc cho bé ngủ nằm ngửa và ngừng quấn đúng lúc lại quan trọng đến vậy.

Quấn chũn không bắt buộc. Nếu bé vẫn ổn định tốt mà không cần quấn, hoặc rất ghét bị quấn, túi ngủ để tay tự do là một lựa chọn thay thế an toàn ngay từ khi sinh, theo hướng dẫn chọn túi ngủ của Red Nose. Để biết những cách khác giúp bé nhỏ bình tĩnh, xem dỗ bé đang khóc và phương pháp 5 S.

Quấn chũn cho bé an toàn từng bước như thế nào?

Trước khi bắt đầu

• Chọn chất liệu vải. Dùng khăn quấn vải xô mỏng hoặc cotton nhẹ, hoặc một tấm ga cũi mỏng. Lullaby Trust và Red Nose đều khuyên không dùng chăn hoặc chăn lông, vì chúng có thể khiến bé bị nóng quá mức.
• Mặc đồ nhẹ bên trong. Red Nose gợi ý chỉ cho bé mặc tã và áo ba lỗ khi trời ấm hơn và một bộ liền thân mỏng khi trời mát hơn.
• Bỏ mũ ra. Lullaby Trust cho biết bé không cần đội mũ khi ở trong nhà, và đầu bé phải luôn để hở.

Cách quấn hình thoi (AAP)

Các bước này theo hướng dẫn của AAP:

1. Trải phẳng khăn quấn thành hình thoi và gấp góc trên xuống.
2. Đặt bé nằm ngửa với đầu ở phía trên mép vừa gấp.
3. Duỗi thẳng tay trái của bé, kéo góc trái vắt qua người bé và nhét vào giữa tay phải và hông phải của bé.
4. Đặt tay phải bé xuôi xuống, kéo góc phải vắt qua và nhét dưới hông trái của bé.
5. Gấp hoặc xoắn lỏng phần dưới của khăn quấn và nhét dưới một bên, chừa khoảng trống để hông và chân bé cử động.
6. Đặt bé nằm ngửa trong cũi hoặc nôi của riêng bé, không có gì khác trong chỗ ngủ.

Cách quấn của Red Nose

Hướng dẫn quấn bé an toàn của Red Nose đặt bé hơi lệch khỏi tâm khăn với mép trên của khăn quấn ngang vai bé. Một tay bé được gập ngang ngực và cạnh ngắn của khăn quấn được nhét chắc dưới người bé, sau đó cạnh dài được kéo vắt qua, rồi phần dưới được kéo lên và gấp xuống dưới. Dù quấn theo cách nào, các bước kiểm tra cuối cùng vẫn giống nhau: ngực vừa khít nhưng không chật, hông lỏng, mặt và đầu để hở.

Khăn quấn nên chặt đến mức nào, và còn khớp háng thì sao?

Hãy quấn chắc chứ không chật. AAP cho biết bạn phải luồn được ít nhất hai hoặc ba ngón tay vào giữa ngực bé và khăn quấn. Red Nose cảnh báo khăn quấn quá chật có thể hạn chế cử động của lồng ngực, còn khăn quấn quá lỏng thì nguy hiểm vì có thể bung ra và che kín đầu và mặt bé.

Khớp háng cần được chú ý đặc biệt. AAP cho biết việc duỗi thẳng và quấn chặt chân bé có thể dẫn đến trật khớp háng hoặc loạn sản khớp háng, và khuyến nghị cách quấn chũn tốt cho khớp háng, để chân bé co lên và dang ra. Lullaby Trust khuyên quấn lỏng hơn ở vùng hông, vì khăn quấn quá chật ở đó có thể gây loạn sản khớp háng phát triển.

Loại khăn quấn và sản phẩm quấn chũn nào an toàn nhất?

Khăn quấn vải xô hoặc cotton mỏng, trơn là lựa chọn mà các nguồn của cả ba quốc gia đều mô tả. Các sản phẩm là nơi lời khuyên có sự khác biệt:

AAP khuyên không dùng khăn quấn có gia trọng hoặc chăn có gia trọng vì chúng có thể đè lên ngực và phổi của bé, và trang hỏi đáp của NICHD cho biết chưa có đủ bằng chứng cho thấy chúng an toàn khi dùng tại nhà. Lullaby Trust cho biết họ không thể nhận xét về từng sản phẩm quấn chũn cụ thể, nhưng gợi ý chọn loại đạt tiêu chuẩn an toàn, vừa vặn và có chỉ số tog thấp hơn để giảm nguy cơ nóng quá mức. Hướng dẫn về những sản phẩm ngủ nên tránh trình bày chi tiết hơn về các sản phẩm có gia trọng và sản phẩm định vị tư thế.

Khi nào nên ngừng quấn chũn?

Hãy ngừng quấn kín tay ngay khi bé có dấu hiệu đang cố lật. Các nguồn đều thống nhất về dấu hiệu này nhưng diễn đạt thời điểm theo cách khác nhau:

Hướng dẫn ngừng quấn của Red Nose là nghiêm ngặt nhất, vì đặt ra mốc ngừng ngay cả với những bé chưa có dấu hiệu nào. Bản hướng dẫn in cũ hơn của Red Nose đưa ra độ tuổi lật muộn hơn, vì vậy hãy làm theo trang web hiện tại. Dù bạn ở quốc gia nào, cách thận trọng là hành động ngay khi nhận thấy dấu hiệu sớm nhất thay vì đợi bé lật hẳn.

Dấu hiệu bé sắp biết lật có thể rất khó nhận ra. Cha mẹ thường để ý thấy bé lắc lư nghiêng sang một bên, vắt một chân qua, hoặc nghiêng được một phần người sang bên khi chơi trên sàn. Mỗi bé mỗi khác, vì vậy hãy quan sát chính bé nhà mình thay vì nhìn lịch. Hướng dẫn lật người trình bày những điều có thể xảy ra.

Chuyển dần từ quấn chũn sang không quấn như thế nào?

Việc chuyển dần được hay không tùy thuộc vào thời điểm.

1. Trước khi có bất kỳ dấu hiệu lật nào, bạn có thể chuyển dần từ từ. Red Nose cho biết bạn có thể để tay bé tự do khi phản xạ giật mình đã hết nếu bé thích được quấn, và AAP cho biết không có bằng chứng nào cho thấy nguy cơ SIDS phụ thuộc vào việc quấn kín tay hay để tay ra ngoài. Nhiều gia đình thử để một tay ra ngoài trong vài giấc ngủ, rồi đến cả hai tay.
2. Khi đã xuất hiện dấu hiệu lật, không còn giai đoạn chuyển dần. Red Nose cho biết tay bé phải được để tự do hoặc phải ngừng quấn hoàn toàn, còn AAP và Lullaby Trust khuyên ngừng quấn chũn.
3. Chuyển sang túi ngủ để tay tự do nếu bé cần thứ gì đó thay cho khăn quấn. Red Nose cho biết túi ngủ an toàn có cổ và lỗ tay vừa khít, không có mũ trùm, đúng kích cỡ, và không bao giờ dùng kết hợp với khăn quấn hoặc chăn đắp thêm. AAP cho biết túi ngủ không quấn chũn có thể dùng bao lâu tùy bạn.
4. Hãy chuẩn bị tinh thần cho vài đêm bé khó ổn định. Giữ nguyên phần còn lại của nếp sinh hoạt trước giờ đi ngủ và dỗ dành bé nhiều hơn trong lúc bé làm quen với việc tay được tự do. Dỗ ngủ đáp ứng có một số gợi ý.

Để biết nên cho bé mặc gì bên trong túi ngủ tùy thời tiết, xem mặc đồ cho bé khi ngủ.

Khi nào không bao giờ được quấn chũn?

• Khi ngủ chung một bề mặt. Red Nose, Lullaby Trust và NHS đều khuyên không quấn chũn cho bé đang ngủ chung giường, và NHS bổ sung rằng túi ngủ an toàn hơn. Xem ngủ chung giường.
• Khi nằm sấp hoặc nằm nghiêng. Lullaby Trust khuyên không bao giờ đặt bé đang được quấn chũn ngủ ở tư thế nằm sấp hoặc nằm nghiêng.
• Bên trong túi ngủ. Red Nose cho biết không được quấn bé nếu bạn đang dùng túi ngủ.
• Khi có chăn đệm đắp bên trên. Lullaby Trust khuyên không bao giờ đắp thêm chăn đệm lên bé đang được quấn chũn.
• Khi bé bị nhiễm trùng hoặc sốt. Lullaby Trust liệt kê đây là lúc không nên quấn chũn. Sốt ở bé dưới 3 tháng tuổi cần được trợ giúp y tế khẩn cấp (xem bên dưới).
• Với sản phẩm có gia trọng. Không dùng khăn quấn, chăn hoặc đồ ngủ có gia trọng.

Lullaby Trust cũng lưu ý rằng bé nằm viện được theo dõi và có thể được quấn theo một cách riêng vì lý do y tế, vì vậy việc quấn bé ở nhà nên tuân theo lời khuyên ngủ an toàn tiêu chuẩn.

Khi nào nên tìm sự hỗ trợ

Những dấu hiệu này lấy từ danh sách các dấu hiệu cần trợ giúp khẩn cấp của NHS. Cùng trang NHS đó cho biết nhiệt độ từ 38°C (100.4°F) trở lên ở bé dưới 3 tháng tuổi cũng cần được cấp cứu, vì vậy đừng đợi đến lịch khám thông thường. Đọc thêm trong sốt ở bé.

Hãy nhắc đến ở lần khám tiếp theo: mọi thắc mắc về tư thế hoặc cử động của hông hay chân bé, và mọi lo lắng về việc dỗ bé ngủ sau khi bạn ngừng quấn. Bác sĩ đa khoa (GP) hoặc điều dưỡng sức khỏe trẻ em của bạn có thể kiểm tra khớp háng và giúp bạn lên kế hoạch.