Phương pháp chiếc ghế và ngồi cạnh bé: kế hoạch ngủ rút lui dần

Rút lui dần là một cách giúp bé học tự chìm vào giấc ngủ trong khi bạn vẫn ở trong phòng. Bạn ngồi gần cũi khi bé thiu thiu ngủ, rồi cứ vài đêm lại dời ghế ra xa thêm một chút, cho đến khi bạn ra hẳn ngoài cửa. Cách này còn được gọi là ngồi cạnh bé (camping out) hay phương pháp chiếc ghế. Tờ thông tin về giấc ngủ của Chính phủ bang Victoria cho biết mỗi bước có thể mất 2 đến 3 ngày để có hiệu quả, và có thể mất 1 đến 3 tuần trước khi bé tự ngủ mà không cần bạn ở trong phòng.

Vì bạn luôn ở bên, bé không bị để khóc một mình vào bất kỳ lúc nào. Đổi lại, cách này cần thời gian. Để so sánh cách này với các phương pháp khác, hãy xem tổng quan về luyện ngủ của chúng tôi.

Ngồi cạnh bé, phương pháp chiếc ghế và cha mẹ ở bên là gì?

Những tên gọi này mô tả các cách tiếp cận rất gần nhau.

• Ngồi cạnh bé (camping out) hay phương pháp chiếc ghế. Bạn ở lại trong phòng cho đến khi bé ngủ, rồi dần dần lùi ra xa hơn. Royal Children's Hospital Melbourne (RCH) nêu ngồi cạnh bé là một trong hai kỹ thuật dỗ ngủ dựa trên bằng chứng. RCH gợi ý rằng nếu việc rời phòng để kiểm tra theo khoảng thời gian định sẵn gây quá nhiều căng thẳng, bạn có thể ngồi trên ghế trong phòng ngủ và dần dần dời ghế ra khỏi phòng.
• Cha mẹ ở bên (parental presence). Bạn nằm hoặc ngồi ở chỗ bé nhìn thấy được từ cũi và giả vờ ngủ. Tờ thông tin của Victoria mô tả việc tạo một tiếng động nhỏ nếu bé thức giấc để bé biết bạn đang ở đó, dùng tiếng suỵt nhẹ hoặc vỗ nhẹ thay vì bế bé lên, và giả vờ ngủ trở lại sau khoảng 2 phút.
• Người lớn ở bên (adult presence). Phần hỏi đáp của RACGP về để khóc có kiểm soát mô tả việc ở lại trong phòng bảy đêm liên tiếp cho đến khi bé ngủ, cố gắng không chạm vào bé.
• Phương pháp “nhích dần” (shuffle) và rút dần. Các phương pháp này theo cùng một kiểu là di chuyển ngang qua phòng theo từng giai đoạn. Trang về giấc ngủ và dỗ ngủ đáp ứng của NSW Health mô tả cách rút dần từ 12 tháng tuổi, kể cả khi trẻ chuyển từ cũi sang giường.

Có thể bắt đầu rút lui dần từ mấy tháng tuổi?

Tờ thông tin của Victoria mô tả ngồi cạnh bé được viết cho bé từ 6 đến 12 tháng tuổi, và NSW Health gợi ý áp dụng cha mẹ ở bên từ 6 tháng tuổi. RCH cho biết không có bằng chứng cho thấy các can thiệp hành vi về giấc ngủ giúp ích cho bé dưới 6 tháng tuổi.

Với bé nhỏ hơn, dỗ ngủ đáp ứng là lựa chọn phù hợp hơn. Với trẻ mới biết đi, NSW Health mô tả cách rút dần từ 12 tháng tuổi, và việc ở lại trong phòng giúp tránh tình huống trẻ đã nằm giường cứ thế đi theo bạn ra ngoài.

Hãy hỏi ý kiến bác sĩ đa khoa hoặc điều dưỡng sức khỏe trẻ em trước nếu bạn có bất kỳ lo lắng nào về việc ăn, cân nặng hay sức khỏe của bé, hoặc nếu bé sinh non.

Thực hiện rút lui dần từng bước như thế nào?

Tờ thông tin của Victoria đưa ra các bước sau.

1. Vỗ nhẹ bé cho đến khi bé ngủ.
2. Ngồi trên ghế cạnh cũi cho đến khi bé ngủ, không chạm vào bé.
3. Cứ vài ngày lại dời ghế ra xa cũi thêm một chút.
4. Dời ghế ra ngoài cửa.

Bắt đầu mỗi đêm bằng nếp sinh hoạt trước giờ đi ngủ quen thuộc, rồi đặt bé nằm ngửa trong cũi khi bé bình tĩnh và còn thức.

Kế hoạch ví dụ — hãy điều chỉnh theo bé

Ví dụ này được xây dựng dựa trên hướng dẫn của tờ thông tin là 2 đến 3 ngày cho mỗi bước. Bé có thể cần nhiều hơn hoặc ít đêm hơn ở mỗi vị trí.

Hãy chuyển sang bước tiếp theo khi bé chìm vào giấc ngủ khá bình tĩnh với bạn ở vị trí hiện tại. Lùi lại một bước trong vài đêm sau khi bé ốm hoặc sau một tuần xáo trộn là một phần của phương pháp, không phải là thất bại.

Bạn làm gì trong lúc ngồi đó?

Hãy bình tĩnh và hơi nhàm chán một chút. Để đèn mờ, tránh trò chuyện hay chơi trò nhìn mắt, và dùng cùng một câu ngắn hoặc tiếng suỵt mỗi lần. Nếu bé đứng dậy, hãy đặt bé nằm ngửa trở lại và quay về ghế mà không làm ầm ĩ.

Nếu bé thức giấc trong đêm, hãy quay lại vị trí bạn đã đạt được vào giờ đi ngủ và dỗ bé theo cùng một cách. Các bước cha mẹ ở bên của Tresillian gợi ý dùng mức hỗ trợ ít nhất cần thiết để giúp bé bình tĩnh, và chuẩn bị tinh thần lặp lại điều này nhiều lần trước khi bé có thể giữ bình tĩnh và thiu thiu ngủ.

Ngồi cạnh bé cần bao lâu để có hiệu quả?

NSW Health và Tresillian đều gợi ý rằng bạn có thể bắt đầu rời khỏi phòng sau khi đã có ba đêm liên tiếp ít bị xáo trộn. Tờ thông tin của Victoria cho biết bạn có thể ngừng cha mẹ ở bên khi bé ngủ ngon 3 ngày liên tiếp.

Có thể áp dụng rút lui dần cho giấc ngủ ngày không?

Có. Tờ thông tin của Victoria cho biết cha mẹ ở bên cũng có thể áp dụng cho giấc ngủ ngày, và Tresillian gợi ý ở lại trong phòng cho đến khi bé ngủ vào ban ngày. Nhiều gia đình thấy dễ nhất là bắt đầu vào giờ đi ngủ, rồi áp dụng cùng cách đó cho giấc ngủ ngày khi giờ đi ngủ đã suôn sẻ hơn. Hãy xem giấc ngủ ngày ngắn nếu giấc ngủ ngày là điều khó khăn nhất.

Phương pháp chiếc ghế có những ưu điểm và nhược điểm gì?

RACGP cho biết ngồi cạnh bé có thể phù hợp với những bé hay lo lắng hơn một chút, hoặc với cha mẹ cảm thấy mình không thể áp dụng để khóc có kiểm soát. RACGP cũng lưu ý rằng người lớn ở bên ít hiệu quả hơn với những bé bực bội khi nhìn thấy cha mẹ mà không được bế lên. Với những bé này, kiểm tra và vỗ về có thể phù hợp hơn.

Ngồi cạnh bé là một trong những lựa chọn được đưa ra trong một thử nghiệm tại Úc, và nghiên cứu theo dõi sau năm năm của thử nghiệm này không thấy khác biệt lâu dài nào về các vấn đề cảm xúc hay hành vi, căng thẳng của trẻ hoặc mối quan hệ cha mẹ – con cái.

Khi nào nên tạm dừng, ngừng hẳn hoặc tìm sự giúp đỡ?

Hãy tạm dừng nếu bé không khỏe; RCH cho biết hoàn toàn ổn nếu ngừng lại khi bé ốm và bắt đầu lại sau. Hãy đổi cách tiếp cận nếu bé ngày càng khó chịu hơn thay vì dịu đi qua nhiều đêm, hoặc nếu cách này không còn phù hợp với gia đình bạn.

Các nguyên tắc ngủ an toàn vẫn giữ nguyên suốt quá trình. Hướng dẫn ngủ an toàn của AAP khuyên đặt bé nằm ngửa trong mọi giấc ngủ cho đến khi bé 1 tuổi, trên bề mặt cứng, phẳng trong cũi riêng của bé, không có gối, tấm quây cũi, đồ chơi mềm hay các sản phẩm có gia trọng, và trong ngôi nhà không có khói thuốc. Đừng ngủ thiếp đi cùng bé trên ghế sofa hoặc ghế bành trong lúc chờ.

Nếu bé khó thở, chuyển sang màu xanh tím hoặc xám, hoặc mềm nhũn hay khó đánh thức, hãy gọi số điện thoại cấp cứu tại địa phương ngay. Hãy đặt lịch khám với bác sĩ đa khoa hoặc điều dưỡng sức khỏe trẻ em sớm nếu bé ngáy hoặc có vẻ ngừng thở từng lúc khi ngủ. Hướng dẫn của AAP về chứng ngưng thở khi ngủ khuyên báo ngay cho bác sĩ nếu bé thường xuyên ngáy, và gọi xe cấp cứu nếu bé ngừng thở quá 20 giây hoặc bé chuyển sang tái nhợt, xanh tím hoặc xám, vì vậy hãy gọi số điện thoại cấp cứu tại địa phương. Bạn cũng nên gặp bác sĩ đa khoa hoặc điều dưỡng sức khỏe trẻ em nếu bạn lo lắng về việc ăn, sự tăng trưởng của bé hoặc khả năng đương đầu của chính mình. Để được hỗ trợ nuôi dạy con, hãy liên hệ bác sĩ của bạn hoặc dịch vụ sức khỏe trẻ em tại địa phương.

Điều gì đáng ghi lại trong quá trình thực hiện?

Hãy ghi lại vị trí đặt ghế mỗi đêm, thời gian dỗ ngủ và các lần thức giấc ban đêm. Thấy thời gian dỗ ngủ rút ngắn dần ở mỗi vị trí giúp bạn quyết định khi nào nên chuyển bước, và những ghi chép này cũng rất hữu ích nếu bạn trao đổi với điều dưỡng sức khỏe trẻ em.