Metoda krzesła i biwakowanie przy łóżeczku: plan stopniowego wycofywania się

Stopniowe wycofywanie się to sposób na nauczenie dziecka samodzielnego zasypiania, podczas gdy Ty zostajesz w pokoju. Siedzisz przy łóżeczku, gdy dziecko zasypia, a co kilka nocy odsuwasz krzesło trochę dalej, aż znajdziesz się za drzwiami. Metodę tę nazywa się też biwakowaniem przy łóżeczku lub metodą krzesła. Ulotka Victorian Government o śnie podaje, że na każdy krok może być potrzebne 2 do 3 dni, a zanim dziecko zacznie zasypiać bez Ciebie w pokoju, może minąć od 1 do 3 tygodni.

Ponieważ jesteś obok, dziecko w żadnym momencie nie zostaje samo z płaczem. Ceną jest czas. Porównanie z innymi metodami znajdziesz w naszym przeglądzie metod nauki samodzielnego zasypiania.

Czym są biwakowanie przy łóżeczku, metoda krzesła i obecność rodzica?

Te nazwy opisują blisko spokrewnione podejścia.

• Biwakowanie przy łóżeczku, czyli metoda krzesła. Zostajesz w pokoju, aż dziecko zaśnie, stopniowo oddalając się coraz bardziej. Royal Children's Hospital Melbourne (RCH) wymienia biwakowanie przy łóżeczku jako jedną z dwóch opartych na dowodach technik uspokajania. Sugeruje, że jeśli wychodzenie z pokoju i sprawdzanie dziecka w ustalonych odstępach czasu jest zbyt stresujące, możesz usiąść na krześle w sypialni i stopniowo wysuwać je z pokoju.
• Obecność rodzica. Leżysz lub siedzisz w miejscu, z którego widać łóżeczko, i udajesz, że śpisz. Ulotka Victorian Government opisuje, jak wydać cichy dźwięk, gdy dziecko się obudzi, żeby wiedziało, że jesteś obok, jak uspokajać je cichym „szsz” lub poklepywaniem zamiast brania na ręce i jak po około 2 minutach znów udawać, że śpisz.
• Obecność dorosłego. FAQ RACGP o kontrolowanym płaczu opisuje zostawanie w pokoju przez siedem kolejnych nocy, aż dziecko zaśnie, i staranie się, by go nie dotykać.
• Metody „przesuwania się” i stopniowego odsuwania się. Działają według tego samego schematu: etapami przemieszczasz się przez pokój. NSW Health na stronie o śnie i responsywnym uspokajaniu opisuje stopniowe odsuwanie się od 12 miesięcy, także wtedy, gdy dziecko przechodzi z łóżeczka do łóżka.

Od jakiego wieku można zacząć stopniowe wycofywanie się?

Ulotka Victorian Government opisująca biwakowanie przy łóżeczku jest przeznaczona dla dzieci w wieku od 6 do 12 miesięcy, a NSW Health proponuje obecność rodzica od 6 miesięcy. RCH podaje, że nie ma dowodów na to, by behawioralne metody poprawy snu pomagały dzieciom poniżej 6 miesięcy.

W przypadku młodszych dzieci lepiej sprawdzi się responsywne uspokajanie. W przypadku starszych maluchów NSW Health opisuje stopniowe odsuwanie się od 12 miesięcy, a zostawanie w pokoju pozwala uniknąć sytuacji, w której maluch śpiący w łóżku po prostu wychodzi za Tobą.

Jeśli masz jakiekolwiek obawy dotyczące karmienia, masy ciała lub zdrowia dziecka albo jeśli urodziło się przedwcześnie, najpierw skonsultuj się z lekarzem rodzinnym lub pielęgniarką środowiskową.

Jak krok po kroku przeprowadzić stopniowe wycofywanie się?

Ulotka Victorian Government opisuje następujące kroki.

1. Delikatnie poklepuj dziecko, aż zaśnie.
2. Siedź na krześle obok łóżeczka, aż dziecko zaśnie, nie dotykając go.
3. Co kilka dni odsuwaj krzesło trochę dalej od łóżeczka.
4. Przestaw krzesło za drzwi.

Każdy wieczór zaczynaj od zwykłego wieczornego rytuału, a potem połóż dziecko na plecach w łóżeczku, spokojne i nieśpiące.

Przykładowy plan – dostosuj go do swojego dziecka

Ten przykład opiera się na wskazówce z ulotki: 2 do 3 dni na każdy krok. Twoje dziecko może potrzebować więcej lub mniej nocy w każdym miejscu.

Przejdź dalej, gdy dziecko zasypia w miarę spokojnie, kiedy jesteś w obecnym miejscu. Powrót o krok na kilka nocy po chorobie lub trudniejszym tygodniu jest częścią metody, a nie porażką.

Co robić, gdy tak siedzisz?

Zachowaj spokój i postaw na nudę. Przyciemnij światło, unikaj rozmów i zabaw w nawiązywanie kontaktu wzrokowego i za każdym razem używaj tego samego krótkiego zdania lub „szsz”. Jeśli dziecko wstanie, połóż je z powrotem na plecach i bez zamieszania wróć na krzesło.

Jeśli dziecko obudzi się w nocy, wróć do tego samego miejsca co wieczorem i uspokajaj je w ten sam sposób. Kroki obecności rodzica według Tresillian sugerują, by stosować najmniejszą pomoc potrzebną do uspokojenia dziecka i nastawić się na to, że trzeba będzie to powtórzyć kilka razy, zanim dziecko zdoła pozostać spokojne i zasnąć.

Ile czasu potrzeba, by biwakowanie przy łóżeczku zadziałało?

NSW Health i Tresillian sugerują, że możesz zacząć wychodzić z pokoju, gdy za Wami trzy kolejne noce z niewielkimi przerwami w śnie. Ulotka Victorian Government podaje, że możesz zakończyć obecność rodzica, gdy dziecko dobrze śpi przez 3 kolejne dni.

Czy stopniowe wycofywanie się sprawdzi się przy drzemkach?

Tak. Ulotka Victorian Government podaje, że obecność rodzica można stosować również przy drzemkach w ciągu dnia, a Tresillian sugeruje, by w dzień zostawać w pokoju, aż dziecko zaśnie. Wiele rodzin uważa, że najłatwiej zacząć od wieczornej pory snu, a potem przenieść to samo podejście na drzemki, gdy wieczorne zasypianie idzie już sprawniej. Jeśli największym wyzwaniem są drzemki, zobacz krótkie drzemki.

Jakie są zalety i wady metody krzesła?

RACGP podaje, że biwakowanie przy łóżeczku może pasować dzieciom, które są nieco bardziej niespokojne, lub rodzicom, którzy czują, że nie dadzą rady z kontrolowanym płaczem. Zaznacza też, że obecność dorosłego sprawdza się słabiej u dzieci, które złoszczą się, gdy widzą rodzica, który nie bierze ich na ręce. Takim dzieciom lepiej może odpowiadać metoda „sprawdź i pociesz”.

Biwakowanie przy łóżeczku było jedną z opcji proponowanych w australijskim badaniu, którego pięcioletnia obserwacja kontrolna nie wykazała trwałych różnic w problemach emocjonalnych ani behawioralnych dzieci, w poziomie stresu ani w relacji rodzic–dziecko.

Kiedy zrobić przerwę, przestać lub poszukać pomocy?

Zrób przerwę, jeśli dziecko jest chore; RCH podaje, że w czasie choroby można przerwać i zacząć ponownie później. Zmień podejście, jeśli przez kilka nocy dziecko coraz bardziej się denerwuje, zamiast się uspokajać, albo jeśli ta metoda przestała pasować do Waszej rodziny.

Zasady bezpiecznego snu przez cały czas pozostają takie same. Zalecenia AAP dotyczące bezpiecznego snu mówią, by do ukończenia 1. roku życia do każdego snu kłaść dziecko na plecach, na twardej, płaskiej powierzchni w jego własnym łóżeczku, bez poduszek, ochraniaczy, pluszaków ani obciążonych produktów, w domu wolnym od dymu tytoniowego. Czekając, nie zasypiaj z dzieckiem na kanapie ani w fotelu.

Jeśli dziecko ma trudności z oddychaniem, sinieje lub szarzeje albo jest wiotkie lub trudno je dobudzić, natychmiast zadzwoń pod lokalny numer alarmowy. Wkrótce umów wizytę u lekarza rodzinnego lub pielęgniarki środowiskowej, jeśli dziecko chrapie lub wydaje się, że podczas snu robi przerwy w oddychaniu. Poradnik AAP o bezdechu sennym zaleca, by od razu powiedzieć lekarzowi o częstym chrapaniu i wezwać karetkę, jeśli oddech zatrzyma się na dłużej niż 20 sekund lub dziecko stanie się blade, sine lub szare – zadzwoń wtedy pod lokalny numer alarmowy. Skontaktuj się też z lekarzem rodzinnym lub pielęgniarką środowiskową, jeśli martwisz się o karmienie, wzrost lub o to, jak sobie radzisz. Po wsparcie w rodzicielstwie zwróć się do: lekarza lub lokalną poradnię zdrowia dziecka.

Co warto notować na bieżąco?

Zapisuj, gdzie każdej nocy stało krzesło, ile trwało uspokajanie i czy były nocne pobudki. Widząc, jak czas uspokajania skraca się w każdym miejscu, łatwiej zdecydujesz, kiedy przejść dalej, a notatki przydadzą się, gdy będziesz rozmawiać z pielęgniarką środowiskową.