Thời gian nằm sấp là khi bạn đặt bé nằm sấp để chơi trong lúc bé đang thức và bạn ở ngay bên cạnh. Bạn có thể bắt đầu ngay từ ngày đưa bé về nhà, với những lượt chỉ một hai phút, rồi tăng dần khi bé khỏe hơn. Nằm sấp giúp đầu, cổ, tay và lưng của bé khỏe hơn để lật, ngồi và bò, đồng thời giúp phần sau đầu của bé được nghỉ ngơi sau khi nằm ngửa.
Hướng dẫn về thời gian nằm sấp của AAP gợi ý bắt đầu với khoảng 3 đến 5 phút, 2 đến 3 lần mỗi ngày, và hướng dẫn ngủ an toàn của AAP gợi ý tăng dần lên ít nhất 15 đến 30 phút mỗi ngày khi bé được 7 tuần tuổi. WHO khuyến nghị ít nhất 30 phút mỗi ngày, chia ra trong ngày, cho những bé chưa tự di chuyển được. Khi ngủ, bé luôn nằm ngửa.
Vì sao thời gian nằm sấp quan trọng?
Vì bé ngủ ở tư thế nằm ngửa nên bé dành nhiều thời gian nằm như vậy. Trang về thời gian nằm sấp của Pregnancy, Birth and Baby giải thích rằng thời gian nằm sấp mang lại cho bé một tư thế mới, giúp phòng tránh một vùng bẹp trên đầu, và giúp đầu, cổ và phần thân trên của bé khỏe hơn để bò, lật, ngồi dậy và đứng.
Red Nose tại Úc cho biết chơi khi nằm sấp giúp phát triển cơ ở tay, cổ và lưng, có thể giúp bé chuẩn bị cho việc bò và ngồi, và có thể giúp phòng tránh tình trạng méo đầu. AAP cho biết nằm sấp giúp bé xây dựng các cơ và kỹ năng cần thiết để đạt được những cột mốc quan trọng.
Bạn sẽ thấy sức mạnh đó thể hiện trong các danh sách cột mốc. Đến 4 tháng tuổi, danh sách của CDC có mục chống người lên khuỷu tay hoặc cẳng tay khi nằm sấp. Đến 6 tháng tuổi, danh sách 6 tháng của CDC có mục chống thẳng tay đẩy người lên và lật từ sấp sang ngửa. Xem lật người.
Khi nào nên bắt đầu cho bé nằm sấp?
Từ khi bé mới sinh. AAP cho biết bạn có thể bắt đầu ngay từ ngày bé được đưa từ bệnh viện về nhà, Red Nose cho biết từ khi sinh và tăng thời gian từ từ, còn Pregnancy, Birth and Baby cho biết ngay sau khi sinh, như một phần của nếp sinh hoạt hằng ngày vui vẻ.
Nếu bé sinh sớm hoặc có tình trạng sức khỏe ảnh hưởng đến tư thế nằm của bé, hãy hỏi đội ngũ chăm sóc của bé về cách điều chỉnh thời gian nằm sấp. Pregnancy, Birth and Baby lưu ý rằng những bé có trương lực cơ thấp, chẳng hạn một số bé mắc hội chứng Down, có thể được lợi từ thời gian nằm sấp với một món đồ chơi yêu thích để khuyến khích bé ngẩng đầu.
Bé cần bao nhiêu thời gian nằm sấp ở mỗi độ tuổi?
Các nguồn mô tả việc tăng dần thay vì một mục tiêu cố định:
| Giai đoạn | Các nguồn gợi ý |
|---|---|
| Những ngày và tuần đầu | 1–2 phút vài lần mỗi ngày (Pregnancy, Birth and Baby), hoặc 3–5 phút 2 đến 3 lần mỗi ngày (AAP) |
| Đến khoảng 7 tuần tuổi | Tăng dần lên tổng cộng 15–30 phút mỗi ngày (AAP) |
| Cho đến khi bé tự di chuyển được | Ít nhất 30 phút mỗi ngày, chia ra trong ngày (WHO) |
| Khi bé khỏe dần lên | Tăng dần lên 10–15 phút, vài lần mỗi ngày (Pregnancy, Birth and Baby) |
Những con số tổng này là gợi ý cho cả ngày, không phải cho một lượt, và nhiều lượt ngắn đều được tính.
WHO cũng khuyến nghị cho bé vận động vài lần mỗi ngày, đặc biệt qua các trò chơi tương tác trên sàn, và không để bé bị gò bó quá 1 giờ mỗi lần trong xe đẩy, ghế ăn hoặc địu. WHO không khuyến nghị cho bé xem màn hình ở độ tuổi này.
Cho bé nằm sấp như thế nào?
Hãy bắt đầu ở nơi bé thấy thoải mái nhất, rồi chuyển xuống sàn khi bé khỏe hơn.
- Trên ngực bạn. AAP gợi ý bạn nằm ngửa và đặt bé trên ngực mình. Bé sẽ ngẩng đầu và dùng tay để nhìn mặt bạn.
- Vắt ngang đùi bạn. Pregnancy, Birth and Baby gợi ý đặt bé nằm sấp vắt ngang đùi bạn, tư thế mà nhiều bé sơ sinh thấy dễ hơn.
- Trên sàn. Đặt bé lên tấm thảm hoặc thảm chơi trên sàn. Hãy hạ người xuống ngang tầm bé để bé có thể nhìn thấy mặt bạn.
- Thêm điều thú vị. AAP gợi ý bạn ở, hoặc đặt đồ chơi, ngay ngoài tầm với của bé, hoặc xếp đồ chơi thành vòng tròn để bé với tay theo nhiều hướng khác nhau. Pregnancy, Birth and Baby gợi ý dùng gương không vỡ, sách tranh hoặc di chuyển đồ chơi qua lại hai bên. Các hoạt động cho bé 6 tháng của CDC có việc đặt đồ chơi ngay ngoài tầm với để khuyến khích bé lật.
- Chọn thời điểm. AAP gợi ý sau khi thay tã hoặc khi bé thức giấc sau giấc ngủ ngày. Pregnancy, Birth and Baby khuyên chọn lúc bé vui vẻ và tỉnh táo.
Nếu bé không thích nằm sấp thì sao?
Nhiều bé phản đối lúc đầu. AAP cho biết một số bé lúc đầu không thích tư thế này, và dần dần hầu hết các bé sẽ học được cách thích nó.
- Giữ thời gian ngắn. Một hai phút mỗi lần, vài lần mỗi ngày, vẫn là thời gian nằm sấp. Hãy dừng lại trước khi bé thật sự khó chịu và thử lại sau.
- Đổi tư thế hoặc chỗ nằm. Pregnancy, Birth and Baby gợi ý thay đổi hoạt động hoặc địa điểm, hoặc nằm xuống và đặt bé trên ngực bạn trong khi bạn chơi với tay và chân bé.
- Ở bên bé. Nằm cạnh bé và trò chuyện, hát, vuốt lưng hoặc đung đưa bé nhẹ nhàng. AAP gợi ý để anh chị lớn hơn chơi với bé trong khi bạn trông chừng.
- Tính từng chút một. Red Nose cho biết bất cứ lúc nào bé không nằm ngửa đều là một dạng thời gian nằm sấp.
- Để ý bụng của bé. Pregnancy, Birth and Baby cho biết bé bị trào ngược có thể thấy khó chịu khi nằm sấp và gợi ý thử trước cữ ăn.
Nếu bạn ghi lại các lượt nằm sấp vào nhật ký, hãy ghi điều bé thích và bé nằm được bao lâu, không chỉ số phút. Đây là thông tin hữu ích để chia sẻ trong lần khám sức khỏe nếu việc nằm sấp đang gặp khó khăn.
Thời gian nằm sấp có giúp phòng tránh bẹp đầu không?
Có giúp ích. Hướng dẫn của NHS về hội chứng bẹp đầu cho biết bé nhỏ thường hay có một vùng bẹp trên đầu, điều này không ảnh hưởng đến não hay sự phát triển của bé, và thường cải thiện khi bé lớn lên. NHS gợi ý cho bé nằm sấp có trông chừng thật nhiều, di chuyển đồ chơi để bé quay đầu về cả hai phía, đổi bên khi cho bé ăn và bế bé, và không để bé nằm trong xe đẩy hoặc ngồi trong ghế ô tô trong thời gian dài. AAP cũng gợi ý hạn chế thời gian bé ở trong xích đu, ghế rung và ghế ô tô.
NICHD cho biết những vùng bẹp do nằm ngửa khi ngủ thường không nguy hiểm và thường sẽ hết khi bé bắt đầu ngồi được. Tuyệt đối không thay đổi tư thế ngủ của bé để phòng tránh bẹp đầu: NHS cho biết bé luôn phải ngủ ở tư thế nằm ngửa.
Làm thế nào để giữ an toàn khi cho bé nằm sấp?
- Luôn trong lúc bé thức và có người trông chừng. AAP cho biết thời gian nằm sấp dành cho bé đang thức và được trông chừng sát sao. Red Nose bổ sung: bé không quá mệt.
- Không bao giờ để bé nằm sấp một mình. Pregnancy, Birth and Baby cho biết sẽ rất nguy hiểm nếu bé ngủ thiếp đi khi đang nằm sấp hoặc đường thở của bé bị che lại.
- Bé buồn ngủ thì đưa về giường. Nếu bé lơ mơ buồn ngủ, Pregnancy, Birth and Baby khuyên đặt bé nằm ngửa ngủ trong cũi.
- Dùng bề mặt an toàn. Một tấm thảm hoặc tấm lót trên sàn, thay vì giường hay ghế sofa nơi bé có thể lăn xuống hoặc lún vào gối đệm.
- Để ý sự mệt mỏi của chính bạn. Nếu bé đang nằm trên ngực bạn và bạn bắt đầu thấy buồn ngủ, hãy chuyển bé vào cũi. Xem ngủ ngày khi được bế và ngủ an toàn.
Khi nào cần tìm sự hỗ trợ
Hãy gọi số điện thoại cấp cứu tại địa phương ngay nếu bé khó thở, chuyển sang màu xanh tím, xám hoặc rất nhợt nhạt, mềm rũ hoặc khó đánh thức, hoặc bị co giật, dù là trong lúc nằm sấp hay bất cứ lúc nào. Đây là những dấu hiệu trong danh sách của NHS về khi nào cần trợ giúp y tế khẩn cấp.
Hãy trao đổi với bác sĩ đa khoa hoặc điều dưỡng sức khỏe trẻ em nếu:
- đầu bé luôn nghiêng về một bên hoặc bé khó quay đầu, điều mà NHS cho biết có thể là dấu hiệu của cơ cổ bị căng cứng (vẹo cổ)
- bạn lo lắng về hình dạng hoặc kích thước đầu của bé
- đến khoảng 4 tháng tuổi, bé chưa giữ đầu vững khi được bế hoặc chưa chống người lên cẳng tay khi nằm sấp, cả hai đều là các mục trong danh sách của CDC
- bé dường như không còn làm được một kỹ năng mà trước đây bé đã làm được
Lời khuyên của CDC là đừng chờ đợi: hãy chia sẻ những lo lắng của bạn và hỏi về việc sàng lọc phát triển. Xem các cột mốc từ 0 đến 3 tháng và các cột mốc từ 4 đến 6 tháng.
