Cho bé bú bình xoay quanh ba điều: dụng cụ sạch, đúng loại sữa được chuẩn bị an toàn, và một cữ ăn êm ả để bé tự quyết định nhịp độ. Bạn cần vài bình sữa và núm ti, một cách để rửa và tiệt trùng chúng, cùng sữa công thức cho trẻ sơ sinh hoặc sữa mẹ vắt. Better Health Channel của bang Victoria ở Úc và NHS đều khuyên tiệt trùng dụng cụ cho bé ăn cho đến khi bé được 12 tháng tuổi.
Trong cữ ăn, hãy bế bé sát người ở tư thế nửa thẳng đứng, giữ bình sữa gần như nằm ngang, để bé nghỉ giữa chừng và dừng lại khi bé cho thấy đã no. Không bao giờ kê bình sữa để bé tự bú hoặc cho bé đi ngủ cùng bình sữa. Hướng dẫn này đề cập đến dụng cụ, cách rửa, bản thân cữ ăn, cách hâm sữa, các nguyên tắc an toàn và việc chuyển sang dùng cốc. Cách pha sữa công thức có hướng dẫn riêng, pha sữa công thức an toàn, còn lượng sữa được trình bày trong bao nhiêu sữa công thức.
Cần những gì để bắt đầu cho bé bú bình?
- Bình sữa. Better Health Channel gợi ý ít nhất 3 bình lớn có nắp chống rò rỉ, đĩa chặn và núm ti, với lòng trong trơn nhẵn để dễ rửa. Nhiều gia đình có thêm vài bình để lúc nào cũng có sẵn một bình sạch.
- Núm ti. Chọn dòng chảy phù hợp với độ tuổi của bé. Cách thử của Better Health Channel là lật ngược bình: sữa nên nhỏ giọt ra với tốc độ đều đặn, ổn định thay vì chảy thành dòng.
- Cọ rửa bình sữa và một chậu hoặc hộp sạch chỉ dùng cho dụng cụ cho bé ăn.
- Một cách để tiệt trùng, chẳng hạn như một nồi lớn, máy tiệt trùng bằng hơi nước hoặc dung dịch tiệt trùng hóa học.
- Sữa công thức và muỗng đong đi kèm, hoặc hộp trữ sữa mẹ vắt.
Bạn không cần bình sữa đặc biệt. NHS cho biết không có bằng chứng cho thấy loại núm ti hay bình sữa nào tốt hơn loại khác, và bình đơn giản, dễ rửa và dễ tiệt trùng có lẽ là tốt nhất. Better Health Channel bổ sung rằng chưa có hình dạng núm ti nào được chứng minh là tốt nhất và núm ti chỉnh nha không tốt hơn núm ti thông thường.
Rửa và tiệt trùng bình sữa như thế nào?
Rửa sạch trước, rồi mới tiệt trùng. Better Health Channel khuyên rửa mọi thứ bằng nước ấm pha xà phòng với cọ rửa bình trước khi áp dụng bất kỳ phương pháp tiệt trùng nào.
- Rửa tay trong 20 giây trước khi cầm dụng cụ cho bé ăn, như hướng dẫn vệ sinh của CDC khuyên.
- Tháo rời mọi bộ phận và tráng sạch sữa ngay sau cữ ăn.
- Rửa bằng nước nóng pha xà phòng với cọ rửa bình, trong một chậu chỉ dùng cho dụng cụ cho bé ăn thay vì rửa trực tiếp trong bồn rửa. Bóp cho nước chảy qua các lỗ núm ti.
- Tráng dưới vòi nước chảy.
- Tiệt trùng bằng một trong các phương pháp dưới đây.
- Để khô tự nhiên trên khăn sạch hoặc giá phơi. CDC khuyên không chà hoặc thấm khô dụng cụ bằng khăn lau bát.
- Cất giữ các bộ phận đã khô và đã lắp lại ở nơi sạch sẽ, có che đậy.
| Phương pháp | Hướng dẫn nói gì |
|---|---|
| Đun sôi | Ngâm ngập trong nước và đun sôi 5 phút; Better Health Channel khuyên cất trong tủ lạnh và đun sôi lại nếu chưa dùng sau 24 giờ |
| Dung dịch hóa học | Pha theo nồng độ hướng dẫn của sản phẩm, ngâm ít nhất 1 giờ, không tráng lại và thay dung dịch mỗi 24 giờ (Better Health Channel) |
| Hơi nước (máy điện hoặc dùng lò vi sóng) | Làm theo hướng dẫn của nhà sản xuất; không để đồ kim loại trong dụng cụ tiệt trùng bằng lò vi sóng |
| Máy rửa bát | CDC cho biết chu trình nước nóng có sấy nóng thì không cần thêm bước khử trùng riêng |
Thời gian và tần suất khác nhau tùy quốc gia. Hướng dẫn của Úc và Vương quốc Anh là tiệt trùng cho đến 12 tháng tuổi. CDC yêu cầu khử trùng ít nhất mỗi ngày một lần, hoặc thường xuyên hơn, cho bé dưới 2 tháng tuổi, bé sinh non hoặc bé có hệ miễn dịch suy yếu, và cho biết bé lớn hơn và khỏe mạnh có thể không cần khử trùng hằng ngày nếu dụng cụ được rửa kỹ sau mỗi lần dùng. Hãy làm theo khuyến cáo của cơ quan y tế nơi bạn sống.
Cho bé bú bình từng bước như thế nào?
Các bước này lấy từ khuyến cáo về bú bình của NHS và hướng dẫn bú bình của CDC.
- Ngồi thoải mái và bế bé sát người, ở tư thế nửa thẳng đứng, đỡ đầu bé để bé thở và nuốt dễ dàng.
- Nhìn bé và trò chuyện với bé. NHS mô tả các cữ ăn là cơ hội để gắn kết.
- Chạm nhẹ núm ti vào môi bé và để bé tự ngậm núm ti vào khi bé há miệng rộng.
- Giữ bình sữa gần như nằm ngang, chỉ nghiêng vừa đủ để sữa đầy núm ti, để sữa chỉ chảy ra khi bé mút.
- Để bé nghỉ giữa chừng khi bé muốn. Dành nhiều thời gian cho bé ăn.
- Vỗ ợ hơi cho bé giữa cữ ăn và khi kết thúc bằng cách bế bé thẳng người và nhẹ nhàng xoa hoặc vỗ lưng bé; xem vỗ ợ hơi và đầy hơi.
- Dừng lại khi bé cho thấy đã no, kể cả khi bình vẫn còn sữa. CDC khuyên không ép bé bú hết bình, và NHS cho biết bé không bú hết cũng không sao.
Cho bú bình theo nhịp hướng dẫn kỹ thuật này chi tiết hơn và đặc biệt hữu ích cho bé bú mẹ.
Một cữ bú bình nên kéo dài bao lâu?
Better Health Channel gợi ý bé nên mất khoảng 15 đến 30 phút để bú hết một bình. Cữ ăn kết thúc chỉ sau vài phút có thể là do dòng chảy quá nhanh. Nếu núm ti bị xẹp trong khi bú, hãy nới lỏng nắp một chút để không khí vào lại.
Ai nên cho bé bú bình?
NHS cho biết bé cảm thấy an tâm hơn khi phần lớn các cữ ăn do bạn, người bạn đời của bạn hoặc người chăm sóc chính cho bé ăn, vì vậy lúc đầu hãy cố gắng giữ ít người cho bé ăn. Nếu bạn đang cho bé bú mẹ, CDC cho biết bé có thể dễ nhận bình sữa hơn từ một người khác không phải bạn, và gợi ý bắt đầu vào lúc bé bình tĩnh, không quá đói hoặc quá no. Kết hợp sữa mẹ và sữa công thức và bé từ chối bình sữa hướng dẫn cách cho bé bú mẹ làm quen với bình sữa.
Có nên hâm nóng bình sữa cho bé không?
Hâm nóng là tùy bạn. Hướng dẫn trữ sữa mẹ của NHS cho biết có thể cho bé uống sữa mẹ vắt lấy thẳng từ tủ lạnh nếu bé chịu uống sữa lạnh.
Để hâm bình sữa, Better Health Channel gợi ý đặt bình vào nước nóng (không phải nước sôi) khoảng 10 phút, rồi nhỏ một ít lên cổ tay; sữa nên có cảm giác ấm bằng nhiệt độ da của bạn. Nếu sữa quá ấm, hãy để nguội bớt rồi thử lại.
Không bao giờ hâm bình sữa bằng lò vi sóng. Better Health Channel và NHS cảnh báo rằng lò vi sóng làm nóng không đều và có thể tạo ra những điểm nóng gây bỏng miệng bé. Về thời gian sữa giữ được sau khi hâm, hãy xem trữ sữa mẹ và pha sữa công thức an toàn.
Những nguyên tắc an toàn quan trọng nhất khi cho bé bú bình là gì?
- Không bao giờ kê bình sữa hoặc để bé tự bú một mình. NHS cảnh báo bé có thể bị sặc, và CDC cho biết việc kê bình còn làm tăng nguy cơ viêm tai, sâu răng và ăn quá nhiều.
- Không bao giờ cho bé đi ngủ cùng bình sữa. CDC cho biết sữa có thể đọng quanh răng và gây sâu răng, và Better Health Channel cho biết để bé tự bú một mình trên giường có thể gây sặc.
- Chỉ cho sữa mẹ hoặc sữa công thức vào bình. CDC cho biết ngũ cốc hoặc thức ăn dặm khác trong bình sữa không giúp bé ngủ lâu hơn và có thể làm tăng nguy cơ hóc sặc. NHS cũng khuyên không thêm đường, ngũ cốc, bột gạo cho bé hay bột sô-cô-la.
- Không giữ lại sữa thừa. NHS khuyên đổ bỏ phần sữa công thức hoặc sữa mẹ còn lại trong bình sau cữ ăn.
- Pha sữa công thức đúng như hướng dẫn trên nhãn. Cho thừa hoặc thiếu muỗng có thể khiến bé bị ốm; xem pha sữa công thức an toàn.
Khi nào bé nên ngừng dùng bình sữa?
Hướng dẫn của NHS về đồ uống và cốc gợi ý cho bé tập dùng cốc hoặc cốc tập uống từ khoảng 6 tháng tuổi. Hướng dẫn cho biết cốc hở miệng hoặc cốc chảy tự do không có van giúp bé học cách nhấp từng ngụm và tốt hơn cho răng của bé.
Khi bé đã được 1 tuổi, NHS cho biết không nên khuyến khích dùng bình sữa nữa. Đồ uống chảy chậm qua núm ti, nên bất cứ thứ gì có đường cũng tiếp xúc với răng lâu hơn. Dùng cốc và bỏ bình sữa có kế hoạch từng bước cho việc chuyển đổi.
Khi nào cần tìm trợ giúp?
Các dấu hiệu này lấy từ hướng dẫn của NHS về cách nhận biết bé bị ốm nặng. Nếu bé bị hóc và không thể thở, ho hoặc khóc, hãy gọi số điện thoại cấp cứu tại địa phương và làm theo hướng dẫn của nhân viên tổng đài; hóc và ọe giải thích các bước sơ cứu, và một khóa học sơ cứu cho trẻ nhỏ rất đáng tham gia trước khi bạn cần đến.
Hãy hỏi ý kiến y tế ngay trong ngày (bác sĩ đa khoa (GP) của bạn hoặc đường dây tư vấn sức khỏe tại địa phương) nếu bé:
- từ chối các cữ ăn hoặc ăn ít hơn bình thường nhiều
- có ít tã ướt hơn bình thường, điều mà trang về mất nước của NHS liệt kê là lý do cần được tư vấn khẩn
- nôn dữ dội, hoặc nôn nhiều và có vẻ bị đau
Hãy nói với bác sĩ đa khoa (GP) hoặc điều dưỡng sức khỏe trẻ em của bạn nếu các cữ ăn thường kéo dài lâu hơn 30 phút rất nhiều, bé thường ho hoặc sặc trong khi ăn, bạn lo lắng về sự tăng trưởng hoặc sự thèm ăn của bé, hoặc bạn đang nghĩ đến việc đổi sữa công thức vì bé có vẻ quấy khó chịu. Better Health Channel khuyên nên hỏi ý kiến trước khi đổi sữa công thức.
Điều gì đáng ghi lại về các cữ bú bình?
Một ghi chú nhanh về thời gian, lượng sữa trong bình và lượng sữa còn lại cho thấy bé thực sự đã uống bao nhiêu, điều này hữu ích hơn lượng sữa đã pha. Nếu nhiều người cùng cho bé bú bình, một ghi chú chung về núm ti, cách hâm sữa và cách bé cho thấy đã no sẽ giúp các cữ ăn được nhất quán. Nếu có điều gì khiến bạn lo lắng, ghi chú trong vài ngày sẽ giúp bác sĩ đa khoa (GP) hoặc điều dưỡng sức khỏe trẻ em của bạn thấy được quy luật.
