Bé có thể ngủ ngon khi xa nhà, và các nguyên tắc an toàn đi cùng bạn đến mọi nơi. Mọi giấc ngủ đều nên để bé nằm ngửa, trong cũi hoặc cũi du lịch đạt tiêu chuẩn an toàn của nước bạn, chỉ dùng tấm nệm đi kèm và không lót thêm gì bên dưới. Nếu bé ngủ thiếp đi trên ghế ô tô, hãy bế bé ra đặt lên một bề mặt phẳng, chắc chắn khi đến nơi. Với chênh lệch múi giờ, bạn có thể điều chỉnh dần hoặc chuyển sang giờ địa phương, và để ánh sáng ban ngày làm phần lớn công việc. Một chiếc túi ngủ quen thuộc và nếp sinh hoạt trước giờ đi ngủ giúp căn phòng lạ mang cảm giác của giờ đi ngủ.
Hướng dẫn này nói về giấc ngủ. Về các chuyến đi ô tô, chuyến bay, cho bé ăn khi di chuyển, chuẩn bị hành lý và sức khỏe khi đi du lịch, hãy xem đi du lịch cùng bé.
Khi xa nhà, bé có thể ngủ an toàn ở đâu?
Lời khuyên của Lullaby Trust về ngủ an toàn khi đi nghỉ là tuân theo hướng dẫn ngủ an toàn cho mọi giấc ngủ, cả ngày lẫn đêm, dù bạn ở đâu. Sáu khuyến nghị ngủ an toàn của Red Nose ở Úc áp dụng như nhau khi ở nhà và khi đi xa: nằm ngửa, không che đầu và mặt, môi trường không khói thuốc, môi trường ngủ an toàn cả đêm lẫn ngày, chỗ ngủ an toàn riêng của bé trong phòng bạn ít nhất trong 6 tháng đầu, và cho bú mẹ nếu có thể.
| Chỗ ngủ khi xa nhà | Có an toàn để ngủ không? |
|---|---|
| Cũi hoặc cũi du lịch đạt tiêu chuẩn an toàn | Có, chỉ với nệm đi kèm |
| Nôi của xe đẩy dành cho ngủ qua đêm | Có, nếu phẳng và chắc; chú ý không để bé quá nóng |
| Nôi trên máy bay | Có, nếu phẳng và không có đồ mềm bên trong |
| Ghế ô tô hoặc ghế nôi ô tô, khi bạn đã đến nơi | Không, hãy bế bé ra |
| Địu vải hoặc đai địu | Chỉ khi bạn tỉnh táo và tuân theo các nguyên tắc an toàn |
| Ghế sofa, ghế bành, ghế lười, gối hoặc gối tựa | Không bao giờ |
| Giường người lớn | Không được khuyến nghị; xem phần ngủ chung giường bên dưới |
Trang về môi trường ngủ an toàn của Red Nose ở Úc liệt kê giường người lớn, giường tầng, giường nước, ghế lười, ghế dài, gối và gối tựa là những nơi không bao giờ được đặt bé ngủ.
Cần kiểm tra gì ở cũi du lịch hoặc cũi khách sạn?
Cũi du lịch, tùy nơi bạn sống còn được gọi là portable cot, portacot hoặc play yard, an toàn để ngủ khi đạt tiêu chuẩn địa phương và được lắp đặt đúng cách.
- Úc: Hướng dẫn về cũi di động của Red Nose cho biết mọi cũi di động bán tại Úc đều phải đáp ứng Tiêu chuẩn Úc (Australian Standard) bắt buộc, và chúng được thiết kế để dùng thỉnh thoảng hoặc ngắn hạn, chẳng hạn khi đi du lịch, chứ không phải cho giấc ngủ hằng ngày.
- Anh: Lullaby Trust cho biết nệm cũi du lịch mỏng hơn nệm cũi tiêu chuẩn nhưng vẫn phù hợp, miễn là nệm chắc, phẳng, còn tốt và đạt tiêu chuẩn an toàn của Anh.
- Mỹ: Consumer Product Safety Commission (CPSC) cho biết quây cũi (play yard) phải đáp ứng tiêu chuẩn liên bang bắt buộc, và chỉ nên dùng tấm nệm đi kèm quây cũi.
- Nơi khác: Lời khuyên của CDC về đi du lịch cùng trẻ em cảnh báo rằng cũi ở một số nơi có thể không đạt tiêu chuẩn an toàn của Mỹ và chỗ lưu trú ở nước ngoài có thể không an toàn như ở nhà.
Chỉ dùng tấm nệm đi kèm
Đây là nguyên tắc dễ bị bỏ qua nhất, thường là vì muốn tấm nệm mỏng trở nên êm ái hơn cho bé. Red Nose khuyên chỉ dùng tấm nệm đi kèm cũi, vì nệm hoặc đồ lót thêm có thể tạo ra khe hở khiến bé bị kẹt, làm tăng nguy cơ ngạt thở. Lullaby Trust khuyên không lót chăn gấp hoặc chăn bông dưới bé để bé “dễ chịu hơn”, và CPSC cho biết nệm lót bổ sung có thể tạo ra khe hở và khiến bé bị mắc kẹt.
Kiểm tra cũi nhanh
- Gọi điện hỏi trước. Red Nose gợi ý kiểm tra xem nơi bạn đến có cũi hoặc cũi di động đạt tiêu chuẩn an toàn của Úc không, và Lullaby Trust khuyên hỏi xem nơi lưu trú cung cấp những gì.
- Kiểm tra cũi đã được lắp đúng cách. Red Nose khuyên làm theo hướng dẫn của nhà sản xuất và không dùng cũi có dấu hiệu hao mòn hoặc không khóa chắc chắn vào vị trí.
- Tìm chỗ hư hỏng. Kiểm tra xem có bộ phận nào bị gãy và lưới có bị rách không.
- Kiểm tra nệm. Nệm nên chắc, phẳng và đúng loại dành cho cũi, không có khe hở ở hai bên. Lullaby Trust cho biết cũi ở khách sạn và nơi nghỉ dưỡng không phải lúc nào cũng tuân theo hướng dẫn ngủ an toàn, và một chiếc cũi an toàn không có đệm quây mềm và có đáy cứng.
- Dùng bộ đồ giường sạch, đơn giản. Một tấm ga bọc nệm và túi ngủ riêng của bé. Red Nose khuyên bỏ gối, đồ chơi và chăn rời ra, và tránh đồ giường có dây chun lộ ra ngoài.
- Kiểm tra giới hạn cân nặng. Red Nose cho biết hầu hết cũi di động có giới hạn cân nặng là 15 kg, nhưng hãy kiểm tra hướng dẫn của chiếc cũi bạn dùng.
- Đặt cũi ở vị trí an toàn. Để cũi tránh xa dây treo của rèm cuốn, rèm cửa hoặc thiết bị điện, mà Red Nose cho biết là mối nguy gây siết cổ. Red Nose cũng khuyên để máy sưởi tránh xa cũi, và Lullaby Trust bổ sung thêm bộ tản nhiệt sưởi, cửa sổ và máy điều hòa.
Bé có thể ngủ trên ghế ô tô, xe đẩy hoặc địu khi chúng ta di chuyển không?
Bé hay ngủ gật khi đang di chuyển, và điều đó không sao cả. Điều quan trọng là chuyển bé sang một bề mặt phẳng cho phần còn lại của giấc ngủ.
Ghế ô tô. NHS cho biết bé ngủ thiếp đi trên ghế ô tô khi bạn đang di chuyển là không sao, nhưng hãy bế bé ra ngay khi đến nơi. Lời khuyên về an toàn trên ô tô của Red Nose ở Úc khuyên bế bé ra khỏi ghế ô tô hoặc ghế nôi ô tô khi chuyến đi kết thúc, kể cả khi việc đó làm bé thức giấc, vì đầu bé có thể gục về phía trước và chặn đường thở. Red Nose cũng gợi ý nghỉ ngơi và vận động 2 giờ một lần trên những chặng đường dài, khi đó cho bé ra khỏi ghế. AAP cho biết nếu bé ngủ thiếp đi trên ghế ô tô, xe đẩy, xích đu, đai địu hoặc địu vải, bạn nên chuyển bé sang một bề mặt ngủ chắc chắn và đặt bé nằm ngửa càng sớm càng tốt.
Xe đẩy. Lullaby Trust cho biết nôi của xe đẩy có thể dùng để ngủ nếu chỗ nằm phẳng với nệm chắc, chống thấm nước và nhà sản xuất cho biết nôi phù hợp để ngủ qua đêm, nhưng thành nôi có thể giữ nhiệt nhiều hơn cũi thông thường. Đừng phủ chăn hoặc khăn xô lên xe đẩy: Red Nose ở Úc cho biết ngay cả một tấm khăn xô mỏng cũng có thể làm giảm đáng kể luồng không khí và giữ nhiệt, và gợi ý dùng bóng râm tự nhiên như cây cối hoặc ô che thay vào đó.
Địu vải và đai địu. Quy tắc T.I.C.K.S. của NHS cho biết địu nên ôm chặt, giữ bé trong tầm mắt bạn và đủ gần để hôn, giữ cằm bé không chạm vào ngực, và đỡ lưng bé. NHS cũng cho biết cho bé ăn khi bé đang ở trong địu là không an toàn. Nếu bé ngủ thiếp đi trong địu và bạn muốn ngồi xuống hoặc nghỉ ngơi, hãy chuyển bé sang một bề mặt ngủ phẳng.
Nếu bạn thấy bé bị gục người, cằm tì vào ngực trên ghế ô tô, xe đẩy hoặc trong địu, hãy bế bé ra và đặt bé nằm ngửa trên một bề mặt phẳng, chắc chắn ngay lập tức.
Nôi trên máy bay hoạt động như thế nào?
Nhiều hãng hàng không cung cấp nôi gắn vào vách phía trước một số hàng ghế trên các chuyến bay dài. Hướng dẫn của AAP về đi máy bay cùng em bé cho biết hầu hết các hãng có cung cấp nôi đều yêu cầu bé dưới 6 tháng tuổi hoặc dưới 20 lb (khoảng 9 kg), và chưa tự ngồi được. Hãy đặt trước sớm, vì số lượng nôi rất ít.
- Giữ nôi trống trải. AAP khuyên đảm bảo bề mặt chắc và phẳng, không có chăn, ga, gối hay thú nhồi bông.
- Làm theo hướng dẫn của tiếp viên về thời điểm bé có thể dùng nôi, vì mỗi hãng hàng không có quy định riêng.
- Ngủ trên đùi. Nếu bé ngủ trên đùi bạn, AAP khuyên bạn luôn thức và tỉnh táo, và kiểm tra để chắc chắn bé thở được và mặt bé không bị che.
- Ghế ngả phẳng. AAP cho biết bé dưới 12 tháng tuổi an toàn nhất khi có chỗ riêng, vì vậy ghế giường phẳng dùng chung thường chỉ dành cho trẻ trên 12 tháng tuổi.
- Ghế riêng. CDC và AAP cho biết nơi an toàn nhất cho trẻ trên máy bay là một ghế an toàn cho trẻ đã được phê duyệt, đặt trên ghế riêng của bé.
Đừng cho bé dùng thuốc để bé ngủ trên chuyến bay. AAP khuyên không cho bé dùng thuốc kháng histamin như diphenhydramine khi chưa hỏi bác sĩ, và CDC lưu ý rằng thuốc kháng histamin không được khuyến nghị cho trẻ dưới 1 tuổi. Hãy xem thuốc hỗ trợ giấc ngủ và melatonin.
Làm sao giúp bé thích nghi với múi giờ mới?
CDC cho biết việc đi đến các múi giờ khác, lệch múi giờ và lịch bị thay đổi có thể làm xáo trộn giấc ngủ ở em bé và trẻ em cũng giống như ở người lớn. Chưa có phương pháp nào được chứng minh cho em bé, vì vậy các lựa chọn dưới đây được rút ra từ lời khuyên về lệch múi giờ dành cho người lớn và kinh nghiệm thực tế.
| Lựa chọn | Cách thực hiện | Thường phù hợp với |
|---|---|---|
| Giữ giờ ở nhà | Giữ giấc ngủ ngày và giờ đi ngủ theo giờ ở nhà | Chuyến đi một hoặc hai ngày, hoặc chênh lệch giờ ít |
| Điều chỉnh dần | Dời lịch trong ngày từng chút một trước khi đi | Chênh lệch vài giờ và có một tuần thong thả trước đó |
| Chuyển ngay khi đến nơi | Sinh hoạt theo giờ địa phương từ buổi sáng đầu tiên | Chênh lệch giờ lớn hơn và ở lại lâu hơn |
Hướng dẫn của CDC về lệch múi giờ, vốn dành cho người lớn, gợi ý không cần thích nghi cho những chuyến đi ngắn hơn khoảng 2 ngày. Hướng dẫn cho biết hầu hết mọi người thích nghi nhanh hơn sau khi bay về phía tây so với về phía đông, trung bình khoảng 1.5 giờ mỗi ngày khi đi về phía tây và 1 giờ mỗi ngày khi đi về phía đông, dù chưa có con số tương đương cho em bé.
Dùng ánh sáng ban ngày để đặt lại đồng hồ sinh học
Ánh sáng là tín hiệu chính của đồng hồ sinh học. Tresillian của Úc cho biết ánh sáng tự nhiên vào buổi sáng và đầu giờ chiều giúp điều chỉnh đồng hồ sinh học và sự tỉnh táo ban ngày của bé, và giữ ban đêm yên tĩnh, thiếu sáng giúp bé phân biệt ngày với đêm.
| Hướng bay | Đồng hồ sinh học của bé phản ứng thế nào | Điều gì giúp ích (lời khuyên của CDC cho người lớn) |
|---|---|---|
| Bay về phía đông | Chưa buồn ngủ vào giờ đi ngủ theo giờ địa phương; khó đánh thức | Ánh sáng mạnh buổi sáng; buổi tối ánh sáng dịu |
| Bay về phía tây | Buồn ngủ sớm vào buổi tối; thức giấc rất sớm | Ánh sáng buổi tối; sáng sớm giữ phòng tối |
Khi đến nơi
- Bắt đầu ngày mới theo giờ địa phương với ánh sáng ban ngày, một cữ ăn hoặc bữa sáng và một chút thời gian ở ngoài trời.
- Cho bé ngủ ngày vào giờ ngủ ngày theo giờ địa phương, dựa vào các dấu hiệu buồn ngủ. Hãy giữ giấc ngủ ngày an toàn và trên bề mặt phẳng, kể cả trong một ngày đầu tiên bận rộn.
- Giữ những lần thức giấc ban đêm tối và nhàm chán. Nếu bé tỉnh như sáo lúc 2 giờ sáng theo giờ địa phương, hãy để đèn mờ và phòng yên tĩnh, cho bé ăn nếu bé đói, và tránh chơi đùa.
- Cho bé ăn theo nhu cầu. Các cữ ăn có thể theo giờ ở nhà trong vài ngày. Đừng bao giờ bắt bé đang đói phải chờ để khớp với giờ mới.
- Hãy chuẩn bị tinh thần cho vài ngày bé chưa ổn định, và giữ nguyên nếp sinh hoạt trước giờ đi ngủ để bé biết điều gì sắp diễn ra.
Các bước tương tự cũng áp dụng cho việc dời giờ nhỏ hơn, một tiếng, khi đổi giờ; hãy xem giờ mùa hè và giấc ngủ của bé.
Làm sao giữ giấc ngủ quen thuộc ở nơi mới?
- Mang theo túi ngủ của bé. Một chiếc túi ngủ an toàn vừa vặn quanh cổ và ngực, để tay ra ngoài và không có mũ trùm, như Red Nose mô tả. Đó cũng là một tín hiệu quen thuộc.
- Giữ nếp sinh hoạt trước giờ đi ngủ. Kể cả một phiên bản ngắn, chẳng hạn cùng một bài hát hoặc cuốn sách và một câu chúc ngủ ngon, cũng giúp ích. Hãy xem nếp sinh hoạt trước giờ đi ngủ.
- Làm tối căn phòng. Một tấm rèm chắn sáng di động có thể giúp ích vào những buổi tối trời còn sáng và khi mặt trời mọc sớm; hãy để mọi sợi dây cách xa cũi.
- Chỉ dùng tiếng ồn trắng nếu bạn có dùng ở nhà. AAP khuyên đặt máy tạo âm thanh ru ngủ càng xa đầu bé càng tốt và chỉ dùng trong thời gian ngắn. Đừng bao giờ đặt điện thoại hoặc loa trong cũi. Hãy xem tiếng ồn trắng.
- Kiểm tra nhiệt độ. Lullaby Trust gợi ý nhiệt độ phòng 16–20°C và cho biết bé có thể chỉ mặc tã khi ngủ nếu phòng rất ấm. Red Nose ở Úc không đặt ra mức nhiệt độ phòng và khuyên mặc cho bé như bạn mặc cho chính mình, kiểm tra xem bụng bé có ấm không; Lullaby Trust khuyên sờ ngực hoặc gáy bé. Hãy xem thời tiết nóng.
- Cho bé ngủ trong phòng bạn. Red Nose, NHS và AAP đều cho biết chỗ ngủ riêng của bé nên ở trong phòng bạn ít nhất trong 6 tháng đầu, và điều đó cũng áp dụng khi đi nghỉ.
Còn khi ở nhà người thân hoặc bạn bè thì sao?
Nhà người thân là nơi kế hoạch ngủ an toàn dễ bị lơi lỏng nhất, vì ai cũng mệt và mọi thứ đều được sắp xếp tạm thời.
- Kiểm tra mọi chiếc cũi được đưa cho bạn dùng. Một chiếc cũi cũ được giữ lại cho các cháu có thể không đạt tiêu chuẩn hiện nay. Red Nose cho biết cũi an toàn là cũi đáp ứng Tiêu chuẩn Úc (Australian Standard) bắt buộc; nếu bạn không chắc, hãy mang theo cũi du lịch của mình.
- Giữ nhà không khói thuốc. Red Nose khuyên giữ cho bé tránh khói thuốc cả trước và sau khi sinh, vì vậy hãy đề nghị không ai hút thuốc gần bé hoặc trong phòng bé ngủ.
- Không ngủ ngày trên sofa. Lullaby Trust khuyên đừng bao giờ ngủ thiếp đi trên ghế sofa hoặc ghế bành cùng bé, vì điều đó làm tăng đáng kể nguy cơ hội chứng đột tử ở trẻ sơ sinh (SIDS), và AAP cho biết nguy cơ cao gấp tới 67 lần trên ghế dài. Nếu bạn thấy buồn ngủ khi đang bế bé, hãy đặt bé xuống một bề mặt phẳng, chắc chắn.
- Ngủ chung giường. Lời khuyên khác nhau tùy quốc gia. AAP khuyên không ngủ chung giường trong bất kỳ trường hợp nào. Lullaby Trust khuyến nghị cho bé ngủ ở chỗ riêng, và khuyên đừng bao giờ ngủ chung giường nếu có ai trên giường hút thuốc, đã uống rượu bia hoặc dùng chất kích thích hay thuốc gây buồn ngủ, hoặc nếu bé sinh trước 37 tuần hoặc cân nặng lúc sinh dưới 2.5 kg. Red Nose cho biết nếu thực sự không còn lựa chọn nào ngoài ngủ chung khi đi nghỉ, hãy bỏ gối và chăn bông khỏi chỗ ngủ và không quấn bé. Hãy xem ngủ chung giường.
- Bàn giao rõ ràng. Nếu người thân trông bé ngủ ngày hoặc cho bé đi ngủ, hãy chỉ cho họ chiếc cũi và nói thật rõ: nằm ngửa, không có gì trong cũi, không ngủ ngày trên sofa. Hướng dẫn ngủ an toàn có một danh sách bàn giao ngắn.
Khi nào cần tìm trợ giúp khi đang đi xa?
Trước khi đi, hãy tìm hiểu bệnh viện hoặc bác sĩ ngoài giờ gần nhất ở nơi bạn đến, và cách liên hệ dịch vụ cấp cứu ở đó.
Hãy gọi số điện thoại cấp cứu tại địa phương ngay (hoặc số cấp cứu địa phương) nếu bé:
- khó thở, thở rất nhanh, thở ọ ẹ hoặc hóp bụng hay rút lõm ở xương sườn khi thở
- da, môi hoặc lưỡi xanh tím, xám, nhợt nhạt hoặc nổi vằn loang lổ
- mềm nhũn, buồn ngủ hơn nhiều so với bình thường, khó đánh thức hoặc không thể đánh thức
- khóc yếu, the thé hoặc liên tục, hoặc đang lên cơn co giật
- dưới 3 tháng tuổi và có nhiệt độ từ 38°C (100.4°F) trở lên
- không có tã ướt hoặc không đi tiểu trong 12 giờ
Những dấu hiệu này nằm trong danh sách các dấu hiệu cần trợ giúp khẩn cấp của NHS.
Hãy tìm trợ giúp y tế trong hôm nay nếu bé ăn ít hơn nhiều so với bình thường, có ít tã ướt hơn bình thường, hoặc có vẻ không khỏe. Hãy xem dấu hiệu mất nước và sốt ở trẻ nhỏ để biết cần theo dõi những gì.
Hãy trao đổi với bác sĩ đa khoa (GP) hoặc điều dưỡng sức khỏe trẻ em khi bạn về nhà nếu giấc ngủ của bé vẫn chưa ổn định vài tuần sau chuyến đi, hoặc trước khi đi nếu bé có vấn đề sức khỏe và bạn muốn có kế hoạch cho chuyến bay hoặc giấc ngủ.
Điều gì đáng ghi lại trong chuyến đi?
Hãy ghi lại giờ thức giấc, giấc ngủ ngày và giờ đi ngủ theo giờ địa phương trong vài ngày đầu, cùng bất cứ điều gì có vẻ giúp ích, chẳng hạn ánh sáng ban ngày buổi sáng hoặc giấc ngủ ngày ngắn hơn. Việc này cho bạn thấy bé đang thích nghi nhanh thế nào, và là thông tin tham khảo tiện lợi cho chuyến về nhà, vốn thường cần các bước tương tự nhưng theo chiều ngược lại.
