Rất nhiều lời khuyên về giấc ngủ của bé được truyền tai nhau vì nghe có vẻ hợp lý hoặc từng hiệu quả với một người họ hàng nào đó. Một số vô hại, một số đơn giản là không có tác dụng, và một vài quan niệm có thể khiến bé gặp nguy hiểm. Dưới đây là mười quan niệm phổ biến, mỗi quan niệm đều được đối chiếu với hướng dẫn của American Academy of Pediatrics (AAP), NHS, Red Nose, Australian Breastfeeding Association (ABA), Lullaby Trust và các tổ chức khác. Các lầm tưởng về an toàn — tư thế ngủ, quấn bé và máy theo dõi — là những điều quan trọng nhất.
| Lầm tưởng | Bằng chứng nói gì |
|---|---|
| Cho bột ngũ cốc vào bình giúp bé ngủ | Không có tác dụng, lại thêm rủi ro |
| Sữa công thức hoặc ăn dặm sớm giúp bé ngủ | Không có bằng chứng |
| Giữ bé thức vào ban ngày | Bé quá mệt thường khó ngủ hơn |
| Bé phải ngủ xuyên đêm khi đến một độ tuổi nhất định | Không có độ tuổi cố định; thức giấc ban đêm là bình thường |
| Cho bú để ngủ là thói quen xấu | Điều đó là bình thường |
| Vẫn quấn được khi bé đã biết lẫy | Ngừng quấn khi có dấu hiệu tập lẫy |
| Nằm nghiêng an toàn hơn khi bị trào ngược | Nằm ngửa là an toàn nhất, kể cả khi bị trào ngược |
| Máy theo dõi ngăn ngừa SIDS | Chưa có máy nào được chứng minh làm được điều đó |
| Mọc răng gây sốt | Sốt không phải là dấu hiệu của mọc răng |
| Bế nhiều làm hư bé | Bạn không thể làm hư một em bé còn nhỏ |
Lầm tưởng: cho bột ngũ cốc vào bình sữa có giúp bé ngủ lâu hơn không?
Không. AAP nói rõ rằng cho bột ngũ cốc vào bình sữa sẽ không giúp bé ngủ xuyên đêm. Việc này làm tăng lượng calo mà bé không cần, và bé dưới 6 tháng tuổi nhận được mọi thứ cần thiết từ sữa mẹ hoặc sữa công thức. Thay vào đó, AAP gợi ý một nếp sinh hoạt trước giờ đi ngủ đơn giản, như tắm nước ấm hoặc hát ru.
Ngoài ra còn có những rủi ro. Hướng dẫn về các lối tắt khi cho ăn dặm của AAP cảnh báo rằng cho ăn bột ngũ cốc quá sớm có thể làm bé dễ bị ọe hơn và tăng khả năng hít hỗn hợp đặc vào phổi, và đó có thể là một hình thức ép ăn khiến bé khó tự điều chỉnh lượng ăn. Unicef UK cũng khuyên không thêm bột ngũ cốc hay bất cứ thứ gì khác vào bình sữa.
Ngoại lệ là cữ ăn được làm đặc theo chỉ định của bác sĩ vì lý do y tế. Đừng tự ý thực hiện thay đổi đó.
Lầm tưởng: cho bú thêm sữa công thức hoặc cho ăn dặm sớm có giúp bé ngủ xuyên đêm không?
Không có bằng chứng cho thấy điều đó. ABA cho biết không có bằng chứng nào cho thấy cho bé uống sữa công thức sẽ giúp bé ngủ ngon hơn, và việc bắt đầu cho ăn dặm trước 6 tháng tuổi khó có thể cải thiện giấc ngủ và có thể khiến bụng bé khó chịu. Hướng dẫn của Royal Children's Hospital Melbourne cũng đồng ý: cho bé dùng sữa công thức hoặc thức ăn đặc không cải thiện giấc ngủ hay tình trạng quấy khóc của trẻ.
Unicef UK khuyên không nên khuyến khích bé uống nhiều sữa hơn mức bé muốn với hy vọng bé sẽ ngủ lâu hơn. Unicef UK cho biết ép bé ăn hết cữ có thể làm bé căng thẳng, có thể dẫn đến cho ăn quá nhiều và có thể khiến bé bị đau bụng quấy khóc (colic). Cho ăn theo nhu cầu — để bé tự quyết định ăn bao nhiêu — là cách an toàn hơn. Xem cho ăn theo nhu cầu và cho ăn theo lịch và cữ ăn khi bé đang ngủ (dream feed).
Lầm tưởng: tôi có nên giữ bé thức vào ban ngày để bé ngủ vào ban đêm không?
Không. KidsHealth khuyên không nên giữ bé thức vào ban ngày với hy vọng bé sẽ ngủ ngon hơn vào ban đêm. Bé quá mệt thường khó ngủ vào ban đêm hơn so với bé đã ngủ đủ vào ban ngày.
Điều có ích hơn là làm cho ngày và đêm có cảm giác khác nhau. KidsHealth cho biết có thể mất vài tuần để não bé phân biệt được ngày và đêm, và gợi ý giữ các cữ ăn đêm và việc thay tã yên tĩnh, nhẹ nhàng. Hãy để bé ngủ giấc ngủ ngày, và vào ban đêm, giữ đèn mờ và hạn chế tương tác. Xem bé quá mệt và khoảng thức.
Lầm tưởng: bé có nên ngủ xuyên đêm khi đến một độ tuổi nhất định không?
Không có độ tuổi cố định. KidsHealth cho biết một số bé bắt đầu ngủ "xuyên đêm" — được định nghĩa là ngủ liền 5 đến 6 tiếng — khi được 2 đến 3 tháng tuổi, nhưng một số bé thì không. Lullaby Trust cho biết việc bé dưới một tuổi, và đôi khi lớn hơn, thức giấc trong đêm là điều bình thường.
Unicef UK cho biết việc bé nhỏ ăn vào ban đêm vừa bình thường vừa thiết yếu, vì bé lớn nhanh và dạ dày còn nhỏ. So sánh bé với các bé khác, hoặc với một cột mốc trong sách, thường chỉ thêm căng thẳng chứ không thêm giấc ngủ. Xem ngủ xuyên đêm để biết điều có thể xảy ra ở mỗi độ tuổi.
Lầm tưởng: cho bú hoặc đung đưa để bé ngủ có phải là thói quen xấu không?
Không. ABA cho biết hầu hết các bé tự nhiên bú cho đến khi ngủ, kể cả khi bé lớn hơn, và điều này là bình thường và được nghiên cứu ủng hộ. ABA nói rằng cho bú để ngủ không phải là "thói quen xấu", và bé vẫn có thể học cách tự dỗ giấc theo những cách khác. Trong khi bú mẹ, một hormone gọi là cholecystokinin (CCK) được tiết ra khiến bé buồn ngủ, đó là lý do rất nhiều bé thiếp đi khi đang bú mẹ.
ABA cũng cho biết những bé biết rằng cha mẹ sẽ đáp ứng nhu cầu của mình thường dễ dỗ giấc hơn khi lớn lên. Nếu cho bú hoặc đung đưa để ngủ đang phù hợp với gia đình bạn, không cần phải thay đổi. Nếu không, có những cách nhẹ nhàng để thay đổi dần — xem cho bú hoặc đung đưa để ngủ.
Lầm tưởng: vẫn quấn bé được khi bé bắt đầu biết lẫy?
Không. AAP khuyên ngừng quấn khi bé có vẻ đang cố gắng lẫy. Bé thường bắt đầu lẫy vào khoảng 3 đến 4 tháng tuổi nhưng có thể sớm hơn. Hướng dẫn ngủ an toàn bằng hình ảnh của Red Nose cũng nói như vậy: khi bé có dấu hiệu tập lẫy, hãy ngừng quấn để tay bé được tự do. Lời khuyên về quấn bé của Red Nose bổ sung giới hạn là 3 tháng tuổi, tùy điều nào đến trước.
AAP cũng lưu ý rằng quấn bé không làm giảm nguy cơ SIDS. Túi ngủ để hở tay thường là bước tiếp theo — xem quấn bé.
Lầm tưởng: nằm nghiêng hoặc nằm sấp có an toàn hơn cho bé bị trào ngược không?
Không. Red Nose cho biết bé bị trào ngược nên được đặt nằm ngửa khi ngủ ngay từ khi sinh, vì nguy cơ đột tử khi nằm sấp hoặc nằm nghiêng lớn hơn bất kỳ lợi ích nào. Red Nose cũng cho biết việc kê nghiêng bề mặt ngủ không làm giảm trào ngược và không được khuyến nghị, và việc kê bé trên gối có thể gây nguy cơ ngạt thở.
Ngoại lệ duy nhất mà Red Nose mô tả là khi nhân viên y tế khuyên, bằng văn bản, rằng bé không được ngủ nằm ngửa vì lý do y tế. Ngoài trường hợp đó, mọi giấc ngủ đều nên ở tư thế nằm ngửa, trên bề mặt chắc chắn và phẳng. Xem trào ngược và trớ sữa và ngủ an toàn.
Lầm tưởng: máy theo dõi em bé có ngăn ngừa SIDS không?
Không. AAP khuyên không dùng máy theo dõi tim phổi tại nhà để giảm nguy cơ SIDS, và không có bằng chứng nào cho thấy các thiết bị tiêu dùng làm giảm nguy cơ này. Red Nose cho biết không có bằng chứng khoa học nào cho thấy bất kỳ loại máy theo dõi nào sẽ ngăn ngừa được tình trạng đột tử bất ngờ ở trẻ sơ sinh.
Máy theo dõi vẫn có thể hữu ích để nghe thấy bé hoặc để bạn yên tâm. Chỉ cần đừng để nó thay thế các bước thực sự làm giảm nguy cơ: cho bé ngủ nằm ngửa, cũi thông thoáng không có đồ vật, nhà không có khói thuốc và ngủ chung phòng ít nhất trong 6 tháng đầu. Xem những sản phẩm ngủ nên tránh.
Lầm tưởng: mọc răng có gây sốt và mất ngủ không?
Chỉ đúng một phần. Hướng dẫn về mọc răng của AAP cho biết mọc răng có thể làm gián đoạn giấc ngủ của cả nhà, nhưng dựa trên nhiều nghiên cứu sâu rộng, sốt không phải là triệu chứng của mọc răng. AAP cho biết sự khó chịu khi mọc răng thường không đủ nghiêm trọng để khiến bé khóc nhiều hơn bình thường, vì vậy nếu bé khóc nhiều hơn thì có thể bé đang không khỏe.
Cho rằng sốt là do mọc răng có thể làm chậm việc chăm sóc y tế. NHS khuyên gọi số điện thoại cấp cứu tại địa phương hoặc đến khoa cấp cứu nếu bé dưới 3 tháng tuổi có nhiệt độ từ 38°C (100.4°F) trở lên, hoặc bé từ 3 đến 6 tháng tuổi có nhiệt độ từ 39°C (102.2°F) trở lên. AAP cũng cảnh báo rằng gel bôi mọc răng chứa benzocaine có thể nguy hiểm và vòng cổ mọc răng có nguy cơ gây hóc nghẹn và siết cổ. Xem mọc răng.
Lầm tưởng: bế bé quá nhiều có làm hư bé không?
AAP cho biết bạn không thể làm hư một em bé còn nhỏ bằng sự quan tâm, và nếu bạn đáp lại khi bé cần giúp đỡ thì bé sẽ khóc ít hơn về tổng thể. Unicef UK cho biết bé dựa vào cảm giác an toàn và dễ chịu khi được ở gần cha mẹ, vào ban đêm cũng như ban ngày. Bế, ôm ấp và đáp lại bé nhanh chóng trong những tháng đầu là đáp ứng một nhu cầu, không phải tạo ra vấn đề. Nếu bạn đang kiệt sức, hãy xem giấc ngủ ngày trên người (contact napping) để biết những cách an toàn để chia sẻ gánh nặng.
