เด็กวัยเตาะแตะถ่วงเวลาเข้านอน: การลุกออกมาซ้ำๆ การวางขอบเขต และสิ่งที่ช่วยได้

"ขออีกเรื่องเดียว" "หนูอยากกินน้ำ" "หนูจะไปฉี่" "มีสัตว์ประหลาด" การถ่วงเวลาเข้านอนและการลุกออกจากเตียงซ้ำๆ ซึ่งมักเรียกกันว่า curtain calls (การออกมาโผล่หน้าซ้ำแล้วซ้ำเล่า) เป็นปัญหาการนอนที่พบบ่อยที่สุดอย่างหนึ่งตั้งแต่อายุประมาณ 18 เดือนถึง 5 ปี คู่มือของ AAP เรื่องการต่อต้านเวลาเข้านอน ระบุว่าเด็กวัยนี้มักขัดขืนการเข้านอน และพ่อแม่จำนวนมากรู้สึกว่าเวลาเข้านอนเป็นช่วงที่ยากที่สุดของวัน

การถ่วงเวลาไม่ใช่สัญญาณว่าคุณทำอะไรผิด ส่วนใหญ่มาจากหลายอย่างรวมกัน ทั้งการอยากอยู่กับคุณนานขึ้น การลองขอบเขต การง่วงจนล้าเกินไปหรือยังไม่ง่วงพอ และความกลัวใหม่ๆ สิ่งที่ช่วยได้มากที่สุดคือกิจวัตรสั้นๆ ที่คาดเดาได้ซึ่งรวมคำขอที่ลูกขอเป็นประจำไว้แล้ว ทางเลือกเล็กๆ ไม่กี่อย่าง แผนภูมิรูปภาพ และการพาลูกกลับเข้าเตียงอย่างใจเย็นและเรียบๆ น่าเบื่อ โดยทำแบบเดียวกันทุกคืน คู่มือนี้เน้นที่การถ่วงเวลาโดยตรง สำหรับภาพรวมเรื่องการนอนของเด็กวัยเตาะแตะ ดูที่ การนอนของเด็กวัยเตาะแตะ

ทำไมเด็กวัยเตาะแตะจึงถ่วงเวลาเข้านอน?

การถ่วงเวลาส่วนใหญ่มีสาเหตุเหล่านี้อย่างน้อยหนึ่งข้อ:

• การแยกจาก หน้าของ AAP เรื่องความวิตกกังวลจากการแยกจากและการนอน ระบุว่าความวิตกกังวลนี้อาจรบกวนการนอนได้ตั้งแต่ช่วงครึ่งหลังของขวบปีแรก มักค่อยๆ หายไปราววันเกิดครบสองขวบ และก่อนถึงตอนนั้นเด็กอาจต้องการการปลอบให้อุ่นใจคืนแล้วคืนเล่า คู่มือของ KidsHealth เรื่องความกลัวในวัยเด็ก ระบุว่าเด็กวัยเตาะแตะจำนวนมากอายุ 10 เดือนถึง 2 ปีกลัวการแยกจากพ่อแม่ และอาจร้องไห้หรือเกาะติดตอนเข้านอน
• อยากควบคุมเอง คู่มือกิจวัตรก่อนนอนของ Sleep Foundation ระบุว่าเด็กวัยเตาะแตะอาจขัดขืนเวลาเข้านอนเพื่อแสดงความเป็นตัวของตัวเองที่เพิ่งค้นพบ
• อยากอยู่กับคุณ AAP ระบุว่าเป้าหมายหลักของเด็กเวลาส่งเสียงเรียกคือทำให้คุณมาหา และเด็กมักขัดขืนการนอนมากขึ้นเมื่อพี่ๆ ยังไม่เข้านอน
• ง่วงจนล้าเกินไป Sleep Foundation ระบุว่าเด็กที่ง่วงจนล้าเกินไปอาจตื่นตัวไม่หยุดหรือหงุดหงิด และหลับยากยิ่งขึ้น
• ยังไม่ง่วงพอ งีบที่จบช้าหรือนานเกินไปอาจทำให้เด็กวัยเตาะแตะตาสว่างเมื่อถึงเวลาเข้านอน (ดูด้านล่าง)
• ความกลัว KidsHealth ระบุว่าเด็กอายุ 4 ถึง 6 ปีจินตนาการและเล่นสมมติได้ แต่ยังแยกไม่ออกเสมอไปว่าอะไรจริง สัตว์ประหลาดและความมืดจึงดูน่ากลัวเป็นพิเศษตอนเข้านอน

Royal Children's Hospital Melbourne (RCH) ในออสเตรเลีย ระบุว่าเด็กก่อนวัยเรียนอาจหาข้ออ้างเพื่อเลี่ยงการเข้านอน และความกลัวหรือความกังวลตอนกลางคืนอาจทำให้เด็กหลับได้ไม่ง่าย

ลูกวัยเตาะแตะต้องนอนมากแค่ไหน?

American Academy of Sleep Medicine (AASM) ให้ช่วงตัวเลขเหล่านี้ ซึ่ง AAP รับรอง ส่วน คู่มือของ NHS เรื่องการช่วยให้ลูกนอนหลับ ให้ตัวเลขโดยประมาณที่ต่างออกไปเล็กน้อย

ถ้าลูกได้นอนเพียงพอทั้งกลางวันและกลางคืนแต่ยังต่อต้านเวลาเข้านอน สาเหตุมักอยู่ที่จังหวะเวลาหรือความเคยชินมากกว่าการนอนไม่พอ ถ้าลูกงอแงหมดแรงตั้งแต่บ่ายแก่ๆ การเข้านอนเร็วขึ้นอาจช่วยได้ การนอนของเด็กวัยเตาะแตะ มีตัวอย่างตารางเวลาของหนึ่งวัน

จะสร้างกิจวัตรที่ช่วยลดการถ่วงเวลาได้อย่างไร?

กิจวัตรก่อนนอน ที่คาดเดาได้คือพื้นฐาน คู่มือของ NHS เรื่องการนอนกับเด็กเล็ก แนะนำกิจวัตรที่ช่วยให้สงบ ทำในเวลาเดียวกันและมีขั้นตอนเหมือนเดิมทุกคืน โดยเริ่มประมาณ 30 นาทีก่อนเวลาที่ลูกมักจะหลับ Sleep Foundation แนะนำราวครึ่งชั่วโมง และนานขึ้นอีกเล็กน้อยถ้ามีการอาบน้ำ

1. ทำให้สั้นและเรียงลำดับเหมือนเดิม คู่มือการนอนของเด็กวัยเตาะแตะของ KidsHealth แนะนำว่าอย่าให้กิจวัตรยาวเกินไป อาบน้ำ ใส่ชุดนอน แปรงฟัน เข้าห้องน้ำหรือเปลี่ยนผ้าอ้อม อ่านหนังสือสองเล่ม กอด
2. รวมคำขอที่ลูกขอเป็นประจำไว้ในกิจวัตร AAP แนะนำให้ตอบสนองความต้องการต่างๆ ก่อนเข้านอน เช่น น้ำดื่ม การเปิดไฟทิ้งไว้ หรือการแง้มประตูไว้เล็กน้อย เพื่อไม่ให้ใช้เป็นข้ออ้างถ่วงเวลานอนได้ การฉี่ครั้งสุดท้ายและการดื่มน้ำครั้งสุดท้ายอยู่ในกิจวัตร ไม่ใช่หลังจากนั้น
3. กำหนดขอบเขตไว้ล่วงหน้า KidsHealth แนะนำให้ตัดสินใจไว้ก่อนว่าจะให้ดื่มน้ำได้กี่ครั้ง และยึดตามนั้น ทำแบบเดียวกันกับหนังสือและเพลง
4. ให้ทางเลือกเล็กๆ Sleep Foundation แนะนำให้เด็กวัยเตาะแตะได้เลือกบางอย่าง เช่น ชุดนอนหรือหนังสือที่จะอ่าน ทางเลือกภายในกิจวัตรช่วยให้ลูกรู้สึกได้ควบคุม โดยไม่ต้องกลับมาต่อรองกันใหม่ว่าจะเข้านอนหรือไม่
5. ใช้แผนภูมิรูปภาพ The Kids Mental Health Foundation องค์กรการกุศลด้านสุขภาพจิตเด็กในสหรัฐอเมริกา ระบุว่าแผนภูมิกิจวัตรกลางคืนแบบรูปภาพพร้อมรางวัลที่สร้างแรงจูงใจอาจช่วยเด็กวัยเตาะแตะและเด็กก่อนวัยเรียนได้ RCH แนะนำแผนภูมิสติกเกอร์ และสำหรับเด็กที่ยังทำได้ยาก ให้สติกเกอร์สำหรับแต่ละขั้น เช่น การขึ้นเตียงและการนอนอยู่บนเตียง
6. บอกราตรีสวัสดิ์แล้วออกจากห้อง NHS แนะนำให้กำหนดระยะเวลาที่คุณจะอยู่กับลูกตอนเข้านอน การใช้ประโยคเดิมทุกครั้ง ("ฝันดีนะ เจอกันตอนเช้า") ช่วยได้
7. ปิดหน้าจอก่อนนอนให้นานพอ NHS ระบุว่าไม่ควรใช้แท็บเล็ต แล็ปท็อป หรือโทรศัพท์ในช่วง 30 ถึง 60 นาทีก่อนนอน

ควรทำอย่างไรเมื่อลูกวัยเตาะแตะลุกออกจากเตียงไม่หยุด?

ใจเย็น รวดเร็ว เรียบๆ น่าเบื่อ และเหมือนเดิมทุกครั้ง คู่มือของ AAP เรื่องเตียงเด็กโต แนะนำว่า:

1. เมื่อจบกิจวัตร บอกลูกว่าต้องนอนอยู่บนเตียง
2. ถ้าลูกลุกออกมา ให้พาลูกกลับไปที่เตียงอย่างใจเย็นและเงียบๆ แล้วบอกว่าต้องนอนอยู่บนเตียง
3. เมื่อลูกกลับขึ้นเตียงแล้ว ชมสั้นๆ แล้วออกจากห้อง
4. ทำซ้ำกี่ครั้งก็ได้ตามที่จำเป็น ต่อเนื่องหลายคืนติดกัน
5. ชมลูกตอนเช้าที่นอนอยู่บนเตียงได้

NHS แนะนำให้พาลูกกลับไปที่เตียงต่อไปเรื่อยๆ โดยวุ่นวายให้น้อยที่สุด RCH แนะนำให้พาลูกกลับไปเงียบๆ พร้อมจูงมือ หนักแน่นแต่ไม่ลงโทษ และพูดให้น้อยที่สุด AAP เตือนว่าอย่าให้รางวัลกับการหนีออกจากเตียง เช่น การให้ลูกปีนขึ้นเตียงของคุณหรือไปอยู่กับคนในครอบครัวที่ยังไม่นอน แม้แต่ความสนใจแบบดุๆ ก็อาจทำให้เกมนี้ดำเนินต่อไปได้

ถ้าลูกส่งเสียงเรียกแทน RCH แนะนำให้บอกลูกอย่างใจเย็นว่าถึงเวลานอนแล้ว โดยไม่เริ่มการพูดคุยต่อ ถ้าลูกกลัวหรือไม่สบายใจมาก คู่มือการนอนของเด็กก่อนวัยเรียนของ KidsHealth แนะนำให้เข้าไปปลอบ จากนั้นอยู่เพียงสั้นๆ และบอกว่าถึงเวลานอนแล้ว

เตรียมใจไว้ว่าอาจมีช่วงสะดุด RCH ระบุว่าเมื่อเริ่มต้น พฤติกรรมอาจหนักขึ้นก่อนจะดีขึ้น ความสม่ำเสมอของผู้ใหญ่ทุกคนที่พาลูกเข้านอนสำคัญกว่าคืนใดคืนหนึ่ง ถ้าลูกวัยเตาะแตะต้องมีคุณอยู่ใกล้ๆ จึงจะหลับ และคุณอยากค่อยๆ เปลี่ยนเรื่องนี้ ดูที่ การค่อยๆ ถอยห่าง

ถ้าลูกเพิ่งย้ายจากเตียงเด็กมานอนเตียงล่ะ?

การย้ายเตียงมักทำให้ลูกลุกออกจากเตียงบ่อยขึ้นสักพัก เพราะตอนนี้ลูกวัยเตาะแตะลุกได้ทุกเมื่อที่อยากลุก AAP ระบุว่าการ "ออกมาบอกลา" ถึงยี่สิบครั้งในคืนเดียวไม่ใช่เรื่องผิดปกติเลยหลังการย้าย และยังแนะนำให้ติดที่กั้นนิรภัยที่ประตูห้องนอนและที่หัวบันไดสำหรับเด็กที่ลุกออกจากเตียงเองได้ ถ้าลูกวัยเตาะแตะนอนในเตียงเด็กได้อย่างปลอดภัยและสบายดี ก็ไม่จำเป็นต้องรีบเปลี่ยน ดูเรื่องจังหวะเวลาและความปลอดภัยในห้องได้ที่ การย้ายจากเตียงเด็กไปเตียงนอน

บัตรผ่านก่อนนอนคืออะไร และเหมาะกับเด็กวัยเตาะแตะไหม?

บัตรผ่านก่อนนอน (bedtime pass) คือบัตรที่ลูกใช้แลกกับการลุกออกจากเตียงสั้นๆ หนึ่งครั้ง Children's Hospital Colorado อธิบายถึงการให้บัตรผ่านสองสามใบในแต่ละคืน โดยเด็กยื่นบัตรหนึ่งใบเพื่อออกมาหาพ่อแม่หรือถามคำถาม แล้วกลับเข้าเตียงภายในไม่เกิน 5 นาที และได้รับรางวัลเล็กๆ ตอนเช้าสำหรับบัตรที่เหลือ The Kids Mental Health Foundation แนะนำวิธีนี้สำหรับเด็กอายุมากกว่า 3 ปีที่ยังลุกออกมาซ้ำๆ โดยเริ่มจากบัตรสามหรือสี่ใบต่อคืน และเมื่อใช้บัตรหมดแล้ว ให้พาลูกกลับเข้าเตียงโดยให้ความสนใจเพียงเล็กน้อย

วิธีลองใช้:

1. ทำบัตรด้วยกันและอธิบายกติกาในช่วงกลางวัน
2. บัตรหนึ่งใบใช้แลกกับคำขอสั้นๆ หนึ่งอย่าง: กอด ดื่มน้ำ หรือไปฉี่
3. เมื่อบัตรหมดแล้ว พาลูกกลับเข้าเตียงอย่างใจเย็นโดยพูดให้น้อยมาก
4. ตอนเช้า ชมลูกถ้ามีบัตรเหลือ และให้รางวัลเล็กๆ ตามที่ตกลงกันไว้

เนื่องจากวิธีนี้แนะนำสำหรับเด็กอายุมากกว่า 3 ปี เด็กวัยเตาะแตะที่เล็กกว่านั้นจึงมักเหมาะกับกิจวัตรง่ายๆ ที่รวมคำขอไว้แล้ว และการพาลูกกลับเข้าเตียงอย่างใจเย็นมากกว่า

จังหวะเวลาของงีบและเวลาเข้านอนอาจเป็นสาเหตุหรือเปล่า?

บางครั้งเด็กวัยเตาะแตะถ่วงเวลาเพราะยังไม่ง่วงจริงๆ คู่มือการงีบของเด็ก 2 ขวบของ Sleep Foundation ระบุว่างีบของเด็ก 2 ขวบโดยทั่วไปนานประมาณ 1.5 ถึง 3 ชั่วโมง และแนะนำให้งีบจบอย่างน้อยสามถึงสี่ชั่วโมงครึ่งก่อนเวลาเข้านอน ตัวเลขเหล่านี้เป็นแนวปฏิบัติที่ใช้กันทั่วไป ไม่ใช่กฎทางการแพทย์

• นอนตื่นอยู่อย่างอารมณ์ดีเป็นเวลานาน อาจหมายความว่างีบช้าหรือนานเกินไป หรือเวลาเข้านอนเร็วเกินไป NHS แนะนำให้ค่อยๆ ขยับเวลาเข้านอนทีละ 5 ถึง 10 นาทีในแต่ละสัปดาห์ การเลื่อนเวลาเข้านอนแบบค่อยเป็นค่อยไป (bedtime fading) อธิบายวิธีทำอย่างเป็นขั้นตอน
• ตื่นตัวไม่หยุด เล่นซน หรืองอแงโวยวายง่าย ตอนเข้านอน อาจหมายถึงการง่วงจนล้าเกินไป ลองเริ่มกิจวัตรให้เร็วขึ้น
• งีบที่กำลังจะหายไป ก็อาจทำให้หลายอย่างเปลี่ยนไปได้เช่นกัน ดูที่ การเลิกงีบ

ถ้าความกลัวหรือความวิตกกังวลเป็นเรื่องใหญ่กว่าล่ะ?

ความกลัวเป็นเรื่องจริงสำหรับลูกวัยเตาะแตะ แม้สัตว์ประหลาดจะไม่มีจริงก็ตาม คำแนะนำของ Zero to Three เรื่องความกลัวความมืด ระบุว่าเมื่ออายุราว 2½ ปี เด็กยังไม่เข้าใจความแตกต่างระหว่างจินตนาการกับความจริงอย่างเต็มที่ และการเปลี่ยนแปลงอย่างการย้ายบ้านหรือการมีน้องใหม่อาจเพิ่มความรู้สึกไม่มั่นคงได้

• รับฟังอย่างจริงจัง Zero to Three ระบุว่าการล้อเลียนหรือมองข้ามความกลัวอาจทำให้ความกลัวอยู่นานขึ้น
• เพิ่มแสงสว่าง NHS แนะนำให้เปิดไฟกลางคืนหรือไฟทางเดินหน้าห้อง และ Zero to Three แนะนำให้ลูกเป็นคนตัดสินใจเองว่าเมื่อไรพร้อมจะนอนในห้องที่มืดขึ้น
• สร้าง "ผู้พิทักษ์" Zero to Three แนะนำให้มีตุ๊กตานุ่มนิ่มตัวพิเศษที่มาร่วมเวลาเข้านอนและคอยเฝ้าดูแลลูก
• ปลอบให้อุ่นใจในห้องของลูกเอง Zero to Three ระบุว่าการย้ายเด็กที่กำลังกลัวมานอนเตียงของคุณอาจทำให้ลูกรู้สึกว่าห้องของตัวเองไม่ปลอดภัย
• เลือกนิทานก่อนนอนที่ไม่น่ากลัว และจำกัดรายการที่น่ากลัว ตามที่ KidsHealth แนะนำ

Zero to Three ระบุว่าเด็กส่วนใหญ่จะหายกลัวเมื่อโตขึ้นภายในไม่กี่สัปดาห์หรือไม่กี่เดือน ถ้าลูกตื่นขึ้นมาด้วยความกลัวตอนกลางคืน ดูที่ อาการผวาตื่นกลางดึกและฝันร้าย

ควรขอความช่วยเหลือเมื่อไร?

ปรึกษาแพทย์เวชปฏิบัติทั่วไป (GP) หรือพยาบาลสุขภาพเด็กที่ดูแลคุณ ถ้า:

• ความกลัวดูรุนแรงมาก ยังคงมีอยู่เมื่อเลยวัยที่มักพบแล้ว ทำให้ลูกไม่สบายใจอย่างมาก ทำให้ลูกนอนคนเดียวหรือทำกิจวัตรประจำวันไม่ได้ หรือมาพร้อมอาการปวดท้อง ปวดศีรษะ หรือใจเต้นเร็ว (KidsHealth)
• ความวิตกกังวลส่งผลต่อลูกทั้งในช่วงกลางวันและกลางคืน RCH ระบุว่าแพทย์อาจแนะนำให้พบนักจิตวิทยา
• ปัญหาเวลาเข้านอนสร้างความยากลำบากอย่างมากให้ครอบครัวของคุณ RCH ระบุว่าแพทย์อาจส่งต่อคุณไปพบผู้เชี่ยวชาญด้านการนอน

ปรึกษาแพทย์เวชปฏิบัติทั่วไป (GP) หรือพยาบาลสุขภาพเด็กที่ดูแลคุณโดยเร็ว ถ้าลูกนอนกรนเกือบทุกคืน หรือคุณสังเกตเห็นการหยุดหายใจเป็นช่วงๆ หรือปัญหาการหายใจขณะหลับ คู่มือของ AAP เรื่องภาวะหยุดหายใจขณะหลับ ระบุว่าการกรนบ่อย ง่วงนอนตอนกลางวัน และปัญหาพฤติกรรมเป็นสัญญาณที่อาจพบได้ และให้โทร หมายเลขฉุกเฉินในพื้นที่ของคุณ ถ้าลูกหยุดหายใจนานกว่า 20 วินาที หรือตัวซีด เขียว หรือเทา

ถ้าการต่อสู้กันตอนเข้านอนทำให้คุณเหนื่อยล้า ติดต่อ แพทย์ของคุณหรือบริการสุขภาพเด็กในพื้นที่

มีอะไรที่ควรจดบันทึกไว้บ้าง?

เป็นเวลาหนึ่งสัปดาห์ ลองจดเวลาที่เริ่มกิจวัตร เวลาปิดไฟ เวลาที่ลูกหลับจริง จำนวนครั้งที่ลูกลุกออกมาและสิ่งที่ลูกขอ รวมถึงเวลางีบ คุณมักจะเห็นรูปแบบชัดขึ้น เช่น งีบที่ช้า หรือคำขอหนึ่งอย่างที่มีมาทุกครั้ง บันทึกเดียวกันนี้ยังช่วยแพทย์เวชปฏิบัติทั่วไป (GP) หรือพยาบาลสุขภาพเด็กที่ดูแลคุณได้ หากคุณขอคำแนะนำ