Hầu hết các biện pháp trị colic bày bán ở hiệu thuốc có rất ít hoặc không có bằng chứng tốt cho thấy chúng làm giảm khóc, và một vài biện pháp còn có những rủi ro thực sự. NHS cho biết không khuyến nghị thuốc nhỏ chống colic và thực phẩm bổ sung thảo dược hay men vi sinh vì không có bằng chứng cho thấy chúng giúp ích. Ngoại lệ chính là một chủng men vi sinh, Lactobacillus reuteri DSM 17938, đã giúp ích cho bé bú mẹ trong các thử nghiệm nhưng không giúp ích cho bé bú sữa công thức. Colic thường tự cải thiện vào khoảng 3 đến 4 tháng tuổi, vì vậy những bước hữu ích nhất là cùng bác sĩ đa khoa hoặc điều dưỡng sức khỏe trẻ em loại trừ bệnh lý, tìm cách dỗ dịu phù hợp với bé, và tìm sự hỗ trợ cho chính bạn.
NHS mô tả colic là khi bé khóc hơn 3 giờ mỗi ngày, 3 ngày mỗi tuần, trong ít nhất 1 tuần, nhưng vẫn khỏe mạnh bình thường. Để biết điều gì là bình thường và cách đối phó với chính tiếng khóc, hãy xem colic và khóc PURPLE.
Biện pháp trị colic nào có bằng chứng?
| Biện pháp | Bằng chứng cho thấy gì | Lưu ý về an toàn |
|---|---|---|
| Gripe water | Không có bằng chứng giúp ích | RCH: có thể gây hại; không được quản lý như thuốc |
| Thuốc nhỏ simethicone | Cochrane: không có bằng chứng giúp ích | RCH: có thể gây hại |
| Men vi sinh L. reuteri | Giúp ích cho bé bú mẹ trong các thử nghiệm | Chưa được chứng minh với bé bú sữa công thức |
| Thuốc nhỏ lactase | Quá ít dữ liệu để đánh giá | Không ghi nhận tác hại trong các thử nghiệm |
| Đổi sữa công thức | Không nhất quán; hiếm khi giúp ích | Chỉ đổi khi đã hỏi bác sĩ đa khoa |
| Thay đổi chế độ ăn khi cho bé bú mẹ | Bằng chứng chất lượng rất thấp | Chỉ thay đổi khi có lời khuyên |
| Trị liệu thần kinh cột sống, nắn xương | Nghiên cứu quá nhiều sai lệch để đánh giá | NHS và RCH cảnh báo có thể gây hại |
| Trà và hỗn hợp thảo dược | Bằng chứng chất lượng thấp | RCH: có thể gây hại |
| Massage cho bé | Một số bé thấy dễ chịu | Không làm khi bé đang khóc dữ dội |
Tờ thông tin cho cha mẹ của Royal Children's Hospital Melbourne tóm tắt như sau: nhiều sản phẩm tuyên bố giúp giảm colic, nhưng thường không có bằng chứng cho thấy chúng giúp ích và một số có thể gây hại. Tờ thông tin cho biết thường không khuyến nghị dùng thuốc cho tình trạng khóc quá nhiều vì thuốc có thể che lấp bệnh, cản trở việc ăn hoặc khiến bé quá buồn ngủ.
Trước khi thử bất cứ điều gì, AAP khuyên hãy hỏi bác sĩ của bé để chắc chắn rằng tiếng khóc không phải do một vấn đề sức khỏe gây ra.
Gripe water có an toàn và có tác dụng không?
Gripe water là một loại dung dịch được bán để giảm đầy hơi và colic. Thành phần khác nhau tùy theo nhãn hiệu. Cleveland Clinic lưu ý rằng trước đây sản phẩm này từng chứa đường và cồn, còn các phiên bản hiện nay thường chứa tiểu hồi hương, gừng và natri bicarbonat.
- Bằng chứng: Better Health Channel cho biết không có bằng chứng cho thấy gripe water có thể cải thiện colic, và chỉ nên dùng sau khi đã trao đổi với bác sĩ.
- An toàn: hướng dẫn lâm sàng của RCH Melbourne xếp các hỗn hợp thảo dược trị colic như gripe water vào nhóm “không hiệu quả, có thể gây hại”. Cleveland Clinic chỉ ra rằng ở Mỹ, gripe water không được quản lý như một loại thuốc, nên không có cách nào chắc chắn về chất lượng của nó, và mô tả các đợt thu hồi do nhiễm bẩn.
Nếu bạn đang cân nhắc dùng, hãy kiểm tra nhãn xem có cồn, đường và thành phần thảo dược không, và hỏi dược sĩ. Không cho bé dùng bất kỳ biện pháp nào thay cho cữ ăn.
Thuốc nhỏ trị colic như simethicone có tác dụng không?
Simethicone (ở Anh viết là simeticone) là hoạt chất trong nhiều loại thuốc nhỏ trị colic và đầy hơi. Một tổng quan Cochrane năm 2016 của Biagioli và cộng sự đã xem xét 18 thử nghiệm về các chất giảm đau với 1,014 bé. Tổng quan không thấy khác biệt nào giữa simethicone và giả dược về thời gian khóc hay số bé cải thiện, và kết luận rằng không có bằng chứng ủng hộ việc dùng simethicone cho colic.
Hướng dẫn của RCH Melbourne gọi simethicone là “không hiệu quả, có thể gây hại”, và NHS cho biết không khuyến nghị dùng thuốc nhỏ chống colic. Cùng tổng quan Cochrane đó tìm thấy bằng chứng chất lượng thấp cho các chế phẩm thảo dược và nước đường, và kết luận rằng không thể khuyến nghị những thứ này, cùng với các thuốc chống co thắt kê đơn, cho bé bị colic. RCH cảnh báo rằng một loại thuốc chống co thắt, dicyclomine, có nguy cơ gây hại đáng kể.
Men vi sinh có giúp giảm colic không?
Đây là phần có bằng chứng mạnh nhất, nhưng còn tùy vào cách bé được cho ăn.
Bé bú mẹ. Một phân tích gộp năm 2018 của Sung và cộng sự đã gộp dữ liệu gốc từ 4 thử nghiệm mù đôi về L. reuteri DSM 17938, với 345 bé bị colic. Nhìn chung, sau 21 ngày, các bé được dùng men vi sinh khóc và quấy ít hơn khoảng 25 phút mỗi ngày so với các bé dùng giả dược, và có khả năng cải thiện cao gần gấp đôi. Ở bé bú mẹ, mức hiệu quả là lớn.
Bé bú sữa công thức. Cùng phân tích đó không thấy tác dụng đáng kể nào, và cho biết chưa có đủ dữ liệu để đưa ra kết luận. RCH Melbourne cho biết các nghiên cứu gợi ý rằng men vi sinh không tạo ra khác biệt nào với tình trạng khóc quá nhiều ở bé bú sữa công thức, và Better Health Channel cho biết các loại sữa công thức có bổ sung men vi sinh dường như không tạo ra nhiều khác biệt.
Một phân tích gộp năm 2026 của Bianchi và cộng sự gồm 11 thử nghiệm với 555 bé bị colic cũng cho thấy chủng này cải thiện mức đáp ứng và giảm khóc, không có lo ngại nào về an toàn, nhưng kêu gọi có thêm các thử nghiệm tốt hơn.
Các nguồn chưa thống nhất về việc nên làm gì với kết quả này. Hướng dẫn của RCH mô tả bằng chứng mới xuất hiện cho bé bú mẹ hoàn toàn dưới 3 tháng tuổi và nêu L. reuteri DSM 17938 là chủng duy nhất được chứng minh có tác dụng, trong khi tờ thông tin cho cha mẹ của RCH cho biết nó có thể giúp ích nhưng sẽ không làm bé ngừng khóc hoàn toàn. NHS không khuyến nghị thực phẩm bổ sung men vi sinh cho colic. RCH cho biết chưa có chủng nào khác được chứng minh có tác dụng, vì vậy hãy kiểm tra đúng tên chủng và hỏi bác sĩ đa khoa hoặc dược sĩ trước.
Có nên đổi sữa công thức, dùng thuốc nhỏ lactase hoặc thay đổi chế độ ăn của bạn?
Đổi sữa công thức. Một tổng quan Cochrane năm 2018 về thay đổi chế độ ăn gồm 15 thử nghiệm nhỏ với 1,121 bé từ 2 đến 16 tuần tuổi. Tất cả đều có nguy cơ sai lệch cao, lợi ích của sữa công thức thủy phân không nhất quán, và các tác giả không thể khuyến nghị bất kỳ thay đổi chế độ ăn nào. AAP gợi ý hỏi bác sĩ về sữa công thức thủy phân, nhưng cho biết nhạy cảm thực phẩm gây ra dưới 5% trường hợp khóc do colic. RCH Melbourne cho biết đổi sữa công thức hay thay đổi chế độ ăn hiếm khi làm giảm sự khó chịu của bé, trừ khi nghi ngờ dị ứng thực phẩm không qua trung gian IgE (chẳng hạn dị ứng đạm sữa bò), và việc đổi bình sữa hay núm ti thường không hiệu quả.
Thuốc nhỏ lactase. Cùng tổng quan Cochrane đó tìm thấy 3 thử nghiệm về enzyme lactase với 138 bé, nhưng không thử nghiệm nào báo cáo dữ liệu có thể phân tích được. Không ghi nhận tác dụng phụ nào.
Chế độ ăn của bạn, nếu bạn đang cho bé bú mẹ. Các nguồn có ý kiến khác nhau:
- NHS cho biết bạn không cần thay đổi chế độ ăn
- AAP cho biết một số cha mẹ có thể cân nhắc bỏ sữa và các sản phẩm từ sữa, caffeine, hành, bắp cải hoặc các thực phẩm khác, sau khi trao đổi với bác sĩ, thay đổi lần lượt từng thứ một và chờ khoảng 2 tuần để thấy khác biệt
- Better Health Channel cho biết thay đổi chế độ ăn chỉ được chứng minh có lợi khi bé không dung nạp lactose hoặc dị ứng đạm sữa bò, và gợi ý giảm bớt caffeine
- tổng quan Cochrane tìm thấy một nghiên cứu nhỏ trong đó chế độ ăn ít chất gây dị ứng có giúp ích, nhưng đánh giá toàn bộ bằng chứng là chất lượng rất thấp
Hãy trao đổi với bác sĩ đa khoa, điều dưỡng sức khỏe trẻ em hoặc đường dây hỗ trợ nuôi con bằng sữa mẹ hoặc chuyên gia tư vấn sữa mẹ (IBCLC) trước khi kiêng thực phẩm nào, để bạn vẫn ăn uống đầy đủ.
Trị liệu thần kinh cột sống, nắn xương, massage hay trà thảo mộc có đáng thử không?
Trị liệu thần kinh cột sống (chiropractic) và nắn xương sọ (cranial osteopathy)
NHS khuyên không nên thử nắn chỉnh cột sống hoặc nắn xương sọ, vì có rất ít bằng chứng cho thấy cách này hiệu quả và nó có thể làm tổn thương bé. Hướng dẫn của RCH Melbourne cho biết nắn chỉnh cột sống “không hiệu quả, có nguy cơ gây hại đáng kể”.
Một tổng quan Cochrane năm 2012 của Dobson và cộng sự tìm thấy 6 thử nghiệm với 325 bé. Cha mẹ của các bé được trị liệu cho biết bé khóc ít hơn, nhưng khi phân tích chỉ giới hạn ở các thử nghiệm mà cha mẹ không biết bé có được trị liệu hay không, sự khác biệt không còn đáng kể. Các tác giả cho biết chưa có đủ dữ liệu để đưa ra kết luận về độ an toàn.
Massage cho bé
RCH Melbourne liệt kê massage trong số các cách dỗ bé, và AAP gợi ý thử các động tác massage cho bé bị colic. Better Health Channel lưu ý rằng tắm và massage nhẹ nhàng giúp một số bé thư giãn, nhưng thường không giúp ích khi bé đã đang khóc. Hãy thử khi bé đang bình tĩnh — xem massage cho bé.
Trà và hỗn hợp thảo dược
Tổng quan Cochrane năm 2016 chỉ tìm thấy bằng chứng chất lượng thấp cho các chế phẩm thảo dược và kết luận rằng không thể khuyến nghị chúng, và RCH gọi các hỗn hợp thảo dược trị colic là có thể gây hại. Không cho bé uống trà thay cho các cữ sữa — xem nước cho bé để biết lời khuyên về đồ uống trong những tháng đầu.
Điều gì giúp giảm colic mà không cần mua gì?
NHS, AAP và RCH đều gợi ý những cách dỗ dịu đơn giản trước tiên:
- bế và ôm ấp bé, hoặc địu bé sát người bằng địu em bé
- bế bé thẳng người trong các cữ ăn và vỗ ợ hơi cho bé sau đó
- đung đưa bé nhẹ nhàng, hoặc đẩy xe đưa bé đi dạo
- thử tắm nước ấm hoặc mở tiếng ồn nền nhẹ nhàng
- cho bé ngậm ti giả hoặc bú mẹ để mút cho dễ chịu
- tiếp tục cho bé ăn như bình thường
Không có kỹ thuật nào hiệu quả mọi lúc. Nhiều cha mẹ luân phiên vài cách. Các hướng dẫn dỗ dịu bé đang khóc, vỗ ợ hơi và đầy hơi và tiếng ồn trắng có thêm chi tiết.
Hãy chăm sóc cả bản thân bạn. Cả AAP và RCH đều nói không bao giờ được lắc em bé, vì lắc có thể gây tổn thương não, mù lòa hoặc tử vong. Nếu bạn cảm thấy quá sức, hãy đặt bé nằm ngửa trong cũi và rời đi vài phút. Nếu bạn lo rằng mình có thể làm tổn thương bé, hãy đặt bé ở nơi an toàn và gọi đường dây hỗ trợ khủng hoảng tại địa phương hoặc số điện thoại cấp cứu tại địa phương. bác sĩ của bạn hoặc dịch vụ sức khỏe trẻ em tại địa phương có thể giúp bạn vượt qua những ngày dài.
Khi nào tiếng khóc không phải là colic?
Colic chỉ được chẩn đoán ở bé vốn khỏe mạnh. Hãy tìm trợ giúp nếu có bất kỳ điều nào sau đây.
Gọi số điện thoại cấp cứu tại địa phương ngay nếu bé:
- khóc yếu, khóc the thé hoặc khóc liên tục, hoặc tiếng khóc không giống tiếng khóc bình thường của bé
- khó thở, hoặc da, môi hay lưỡi có màu xanh tím, xám, tái nhợt hoặc loang lổ
- mềm rũ, khó đánh thức hoặc bị co giật
- có nhiệt độ từ 38°C (100.4°F) trở lên và dưới 3 tháng tuổi
- bị phát ban không mờ đi khi ấn vào, hoặc thóp phồng
- nôn ra dịch màu xanh lá hoặc màu vàng, hoặc nôn ra màu đỏ, đen hoặc nâu
- không có tã ướt trong 12 giờ
Những dấu hiệu này lấy từ danh sách các dấu hiệu khẩn cấp của NHS. Sydney Children's Hospitals Network cho biết nôn ra dịch màu xanh lá thường là dấu hiệu xoắn ruột hoặc tắc ruột, một tình trạng cấp cứu y tế, và bé có thể trông vẫn khỏe mạnh trong khi ruột đang bị tổn thương.
Hãy đưa bé đi khám ngay trong ngày nếu bé không ăn hoặc ăn ít hơn nhiều, có ít tã ướt hơn, nôn liên tục, bụng chướng hoặc có máu trong phân, hoặc nếu bé bắt đầu khóc đột ngột và khác với bình thường. RCH Melbourne liệt kê tình trạng cáu kỉnh đột ngột và khóc dai dẳng là dấu hiệu cảnh báo, và khuyên đưa bé đến bệnh viện nếu bạn không thể dỗ bé và nghĩ rằng bé đang không khỏe.
Hãy sớm gặp bác sĩ đa khoa hoặc điều dưỡng sức khỏe trẻ em nếu các triệu chứng colic vẫn tiếp diễn sau 4 tháng tuổi, bé không tăng cân như mong đợi, hoặc bạn thấy khó đương đầu, theo gợi ý của NHS.
Một cuốn nhật ký đơn giản ghi lại thời gian bé khóc, các cữ ăn, tã và bất cứ điều gì bạn đã thử có thể giúp bác sĩ đa khoa hoặc điều dưỡng thấy được quy luật.
