Je lichaam herstelt veel in de weken na de bevalling, of je nu vaginaal bent bevallen of een keizersnede hebt gehad. Het bloedverlies is de eerste paar dagen het hevigst en neemt meestal in 4 tot 6 weken af. Naweeën, pijnlijke hechtingen, een beetje urineverlies en diepe vermoeidheid komen allemaal vaak voor. Het meeste hiervan gaat vanzelf beter met tijd, rust en hulp thuis. Bij een paar signalen heb je meteen hulp nodig, en als je ze van tevoren kent, is het makkelijker om in actie te komen.
Wat is normaal in de eerste weken na de bevalling?
| Wat | Wat gebruikelijk is |
|---|---|
| Bloedverlies (kraamvloed) | De eerste paar dagen het hevigst, daarna in 4 tot 6 weken minder |
| Naweeën | Krampen zoals bij een menstruatie, vaak tijdens het voeden |
| Hechtingen | In het begin pijnlijk; houd ze schoon en droog |
| Urineverlies | Komt vaak voor als je lacht, hoest of plotseling beweegt |
| Buikspieren | Een spleet die zich meestal rond 8 weken sluit |
De Australische dienst Pregnancy, Birth and Baby zegt dat bloedverlies na de bevalling in het begin vaak helderrood is, zoals een hevige menstruatie. Daarna wordt het roodbruin, bruin en uiteindelijk roze voordat het stopt, doorgaans binnen 4 tot 6 weken. Het kan heviger zijn als je 's ochtends opstaat, na inspanning en na het geven van borstvoeding. De NHS-gids over je lichaam na de bevalling raadt extra absorberend maandverband aan dat je vaak vervangt, en geen tampons tot na je nacontrole na 6 weken. Ook beschrijft de gids krampen zoals bij een menstruatie tijdens het voeden.
Hoeveel bloedverlies na de bevalling is te veel?
Hevig bloedverlies na de bevalling heet een postpartumbloeding (fluxus postpartum). Pregnancy, Birth and Baby zegt dat het levensbedreigend kan zijn en dringend medische hulp nodig heeft. Het gebeurt meestal in de eerste 24 uur, maar kan tot 6 weken na de bevalling voorkomen.
| Wat je merkt | Wat je doet |
|---|---|
| Elk uur of elke twee uur door een verband heen, binnen 24 uur na de bevalling | Bel het lokale alarmnummer |
| Hevig bloedverlies met duizeligheid, een klam gevoel, een snelle hartslag of kortademigheid | Bel het lokale alarmnummer |
| Elk uur of elke twee uur door een verband heen, tot 6 weken na de bevalling | Ga naar de spoedeisende hulp |
| Grote stolsels, een plotselinge toename, of bloed dat weer helderrood wordt | Neem meteen contact op met je verloskundige of arts |
| Je weet niet zeker of je bloedverlies normaal is | Neem meteen contact op met je verloskundige of arts |
De dringende waarschuwingssignalen voor moeders van de CDC noemen ook: binnen een uur door één of meer verbanden heen bloeden, stolsels verliezen die groter zijn dan een ei, en afscheiding die vies ruikt.
Hoe verzorg ik hechtingen of een keizersnedewond?
Hechtingen of een scheur. De NHS raadt aan hechtingen elke dag te spoelen met gewoon lauw water en ze droog te deppen, om infectie te helpen voorkomen. Vertel het je verloskundige als ze pijnlijk of ongemakkelijk zijn. Geef je borstvoeding, overleg dan met een apotheker, verloskundige of huisarts voordat je pijnstillers koopt.
Na een keizersnede. De NHS-pagina over herstel na een keizersnede raadt aan:
- Maak de wond elke dag voorzichtig schoon en droog.
- Draag losse kleding en katoenen ondergoed.
- Neem regelmatig pijnstillers zoals geadviseerd. De NHS zegt dat paracetamol of ibuprofen meestal geschikt zijn, maar geen aspirine als je borstvoeding geeft; volg de bijsluiter of het advies van je arts.
- Maak elke dag een rustige wandeling om het risico op bloedstolsels te verlagen, maar vermijd sporten in het begin.
- Draag nog niets zwaarders dan je baby, en rijd een paar weken geen auto.
De NHS zegt dat het ongeveer 6 weken kan duren voordat je deze dingen weer kunt doen. Neem contact op met je verloskundige of huisarts als de wond roder, pijnlijker of meer gezwollen wordt, of als er pus of vies ruikend vocht uitkomt. Een partner of vriend(in) kan het tillen, autorijden en boodschappen doen overnemen; zie steun van je partner.
Hoe zit het met plassen en poepen na de bevalling?
Plassen. De NHS raadt aan veel water te drinken, wat het prikken kan verminderen. Vertel het je verloskundige als plassen echt moeilijk gaat, als je erg pijnlijk bent of als je een onaangename geur merkt.
Helemaal niet kunnen plassen is dringender. Cambridge University Hospitals in het VK zegt dat je normaal gesproken binnen 4 uur na de bevalling of na het verwijderen van een katheter aandrang moet voelen om te plassen. Kun je na 6 uur nog steeds geen flinke hoeveelheid plassen, dan heb je misschien urineretentie, wat pijn, blijvende schade aan de blaas en incontinentie kan veroorzaken als het niet wordt behandeld. Neem dezelfde dag contact op met je verloskundige of de kraamafdeling als je niet kunt plassen of maar kleine beetjes plast.
Poepen. De NHS raadt fruit, groenten, volkorenproducten en veel water aan, en een schoon verband tegen je hechtingen te houden als je poept. Probeer niet te persen. Praat met je verloskundige of huisarts over verstopping die niet overgaat, of over poep die ongewild weglekt. Bij pijnlijke aambeien kan een apotheker of verloskundige een zalf aanraden.
Hoe doe ik bekkenbodemoefeningen na de bevalling?
Een beetje urineverlies als je lacht, hoest of plotseling beweegt komt vaak voor na de bevalling, en de NHS zegt dat bekkenbodemoefeningen kunnen helpen. De NHS-gids over je lichaam na de zwangerschap beschrijft ze zo:
- Knijp de spieren rond je anus, blaas en vagina samen en trek ze omhoog.
- Blijf normaal ademen.
- Doe lange knijpbewegingen en houd ze maximaal 10 seconden vast.
- Doe daarna korte, snelle knijpbewegingen tot de spieren moe worden.
- Bouw op tot 10 van elk, minstens 3 keer per dag.
- Doe ze nadat je klaar bent op de wc, niet terwijl je plast.
Dezelfde pagina zegt dat de spleet tussen de buikspieren zich meestal sluit als je baby 8 weken oud is. Vermijd in het begin sit-ups, planken, sporten met veel impact en zwaar tillen. Is de spleet na 8 weken nog duidelijk zichtbaar, of neemt het urineverlies niet af, ga dan naar je huisarts, die je kan doorverwijzen naar een fysiotherapeut.
Welke waarschuwingssignalen na de bevalling vragen om dringende hulp?
Deze kunnen op elk moment in de weken na de bevalling voorkomen. De lijst met waarschuwingssignalen van de CDC beslaat het hele jaar na de bevalling, en de CDC raadt aan elke zorgverlener te vertellen dat je onlangs een baby hebt gekregen.
Bel het lokale alarmnummer of ga nu naar de spoedeisende hulp als je:
- hevig bloedverlies hebt, zoals beschreven in de tabel hierboven
- pijn op de borst of in de bovenrug hebt, ernstige moeite met ademen, een heel snelle hartslag, of flauwvalt; de NHS-pagina over longembolie noemt dit als redenen om een ambulance te bellen
- pijn, zwelling of roodheid in de kuit van één been hebt, wat een bloedstolsel kan zijn; de dringende waarschuwingssignalen voor moeders van de CDC zeggen dat je direct medische hulp moet zoeken, en de NHS-pagina over diepe veneuze trombose zegt dat het risico op een stolsel groter is als je in de afgelopen 6 weken een baby hebt gekregen
- tekenen van sepsis hebt, zoals koorts met moeite met ademen, of je verward of heel suf voelt; de sepsispagina van Pregnancy, Birth and Baby raadt dringende zorg, de spoedeisende hulp of een ambulance aan
Heb je gedachten om jezelf of je baby iets aan te doen, bel dan nu een lokale crisislijn of het lokale alarmnummer.
Neem meteen contact op met je verloskundige, de kraamafdeling of je huisarts (dezelfde dag) als je:
- hevige pijn hebt, of buikpijn die steeds erger wordt of niet overgaat
- een temperatuur hebt van 38°C (100.4°F) of hoger, of een pijnlijke, gevoelige buik
- een wond hebt die rood, gezwollen of pijnlijker is, of die lekt
- hoofdpijn hebt die niet overgaat, veranderingen in je zicht merkt, of overgeeft, wat tekenen van pre-eclampsie kunnen zijn
- extreem gezwollen handen of een extreem gezwollen gezicht hebt
- pijn hebt bij het plassen, of niet kunt plassen
- afscheiding hebt die vies ruikt, of grote stolsels
Kun je niet snel iemand bereiken, of is een klacht ernstig, ga dan naar de spoedeisende hulp of bel het lokale alarmnummer. Weet je niet zeker of iets normaal is, dan kan de kraamafdeling of je verloskundige je telefonisch advies geven.
Bespreek bij je nacontrole, of eerder als het je dwarszit: urine- of ontlastingsverlies, verstopping die niet overgaat, pijn bij het vrijen, pijnlijke aambeien, of een spleet in je buikspieren na 8 weken.
Wat gebeurt er bij de nacontrole na 6 weken?
De NHS-pagina over de nacontrole zegt dat je eigen controle 6 tot 8 weken na de bevalling moet plaatsvinden. Er wordt gevraagd hoe je je voelt, naar anticonceptie, en of je nog bloedverlies hebt of al ongesteld bent geweest. Misschien wordt aangeboden om je hechtingen of keizersnedewond na te kijken. Je bloeddruk wordt gecontroleerd als je problemen had tijdens de zwangerschap of kort na de bevalling.
Het is een goed moment om te vertellen als je moeite hebt met het ophouden van windjes, plas of poep, als vrijen pijn doet, of als je pijn hebt tussen je vagina en anus. Was je tijdens de zwangerschap aan de beurt voor het baarmoederhalsonderzoek (uitstrijkje), dan zegt de NHS dat het moet worden verplaatst naar 12 weken na de bevalling. Je hoeft niet op de controle te wachten als iets je zorgen baart.
Hoe je je voelt is net zo belangrijk als hoe je herstelt. Houdt een sombere stemming of angst langer dan 2 weken aan, zie dan postnatale depressie en angst. Voor het omgaan met gebroken nachten, zie slaaptekort.
Wat is handig om op te schrijven?
Een paar korte notities kunnen helpen als je belt: hoe vaak je van verband wisselt en of het bloedverlies minder wordt, je temperatuur als je je niet lekker voelt, en wanneer eventuele pijn begon. Schrijf vragen voor je nacontrole op zodra ze in je opkomen. Wacht nooit met hulp zoeken bij een waarschuwingssignaal omdat je eerst je notities wilt afmaken.
