Als je pasgeboren baby heerlijk op jou slaapt en wakker wordt zodra je je baby neerlegt, dan is dat heel gewoon. De NHS zegt dat je, vooral in de eerste weken, kunt merken dat je baby alleen in jouw armen of die van je partner in slaap valt. Je baby vasthouden tijdens een dutje is normaal en geen slechte gewoonte. De enige vaste regel is dat jij wakker blijft: als je zelf in slaap zou kunnen vallen, leg je baby dan eerst op de rug in het eigen bedje of de eigen wieg.
Deze gids gaat over waarom contactdutjes ontstaan, hoe je ze veilig houdt, dragen, een slapende baby naar het bedje verplaatsen en de zorg samen delen. Voor de volledige checklist voor veilig slapen, zie veilig slapen.
Waarom doet mijn pasgeboren baby alleen dutjes op mij?
In je armen voelt je baby zich het veiligst. De gids Building a happy baby van Unicef UK zegt dat pasgeboren baby's een sterke behoefte hebben om dicht bij hun ouders te zijn, en dat knuffelen tegen je huid ze laat ruiken wie je bent en je hartslag laat horen, wat ze troost en kalmeert.
De slaap van pasgeborenen is ook licht en wisselend. Een slaapoverzicht van het Royal Children's Hospital Melbourne zegt dat pasgeborenen ongeveer de helft van hun slaap in lichte, actieve slaap doorbrengen, waarin ze onrustig kunnen lijken, kreunen of hun ogen opendoen. Het zegt ook dat het slaap-waakpatroon van pasgeborenen grotendeels afhangt van of ze honger hebben of verzadigd zijn. Een baby die je in lichte slaap neerlegt, of vlak voor een voeding, wordt dus vaak snel wakker.
De NHS zegt dat pasgeborenen in totaal ongeveer 18 uur per dag kunnen slapen, in korte stukken tussen de voedingen. Dat zijn heel wat dutjes om vast te houden, en daarom kunnen contactdutjes in de eerste weken alles opslokken. Zie slaappatronen van pasgeborenen voor meer.
Zijn contactdutjes een slechte gewoonte?
Nee. Unicef UK noemt het idee dat baby's verwend raken door te veel aandacht een mythe, en zegt dat je je baby niet kunt verwennen met te veel liefde. Het overzicht van het RCH merkt op dat er niet één juiste manier is waarop een baby slaapt of tot rust komt, en beschrijft dat sommige gezinnen ervoor kiezen hun baby in slaap te helpen zo lang als de baby dat nodig heeft.
Het klopt ook dat baby's aan een manier van in slaap komen kunnen wennen. Als contactdutjes bij jullie passen, hoef je er niet mee te stoppen. Wil je meer dutjes in het bedje, dan kun je daar geleidelijk aan werken, naast de contactdutjes, wanneer je eraan toe bent. Veel gezinnen combineren de twee: 's ochtends een dutje in het bedje en laat in de middag een contactdutje, wanneer baby's vaak het onrustigst zijn.
Hoe maak ik contactdutjes veiliger?
- Blijf wakker en alert. Red Nose zegt dat als je slaperig wordt terwijl je je baby vasthoudt, het veiligste is om je baby in de eigen veilige slaapplek te leggen voordat je in slaap valt. De AAP raadt ook aan te voorkomen dat je met je baby in slaap valt op een andere plek dan een veilige slaapplek.
- Nooit op een bank, fauteuil of relaxstoel. Red Nose zegt dat je nooit met je baby op een van deze plekken moet slapen, hoe moe je ook bent. NICHD Safe to Sleep zegt dat banken en fauteuils nooit veilige slaapplekken voor baby's zijn. De AAP zegt dat het risico tot 67 keer hoger is wanneer baby's met iemand op een bank of zachte fauteuil slapen, en de Lullaby Trust noemt voor het risico op wiegendood (SIDS) een getal van tot 50 keer.
- Ga niet liggen met je baby op je borst. Red Nose zegt dat in slaap vallen terwijl je ligt met je baby op je borst onveilig is, omdat je baby dan op de buik met het gezicht naar beneden ligt, wat de ademhaling belemmert.
- Houd de luchtweg vrij. Zorg dat je het gezicht van je baby kunt zien, dat neus en mond niet tegen je aan gedrukt liggen of bedekt zijn door kleding of een deken, en dat de kin niet op de borst is gezakt.
- Ken je slaperige momenten. Bij nachtvoedingen, vroeg in de ochtend, of als je alcohol hebt gedronken of medicijnen hebt genomen waar je slaperig van wordt, val je eerder weg. Leg je baby dan in het bedje, of geef je baby aan een andere volwassene die wakker is.
- Zet het bedje of de wieg dichtbij. De NHS raadt aan dat je baby minstens de eerste 6 maanden in dezelfde kamer slaapt als jij, overdag en 's nachts, en ook het NICHD raadt aan minstens 6 maanden een kamer te delen. Een wieg dichtbij maakt het makkelijk om je baby neer te leggen.
Als je wakker wordt en merkt dat je met je baby in je bed in slaap bent gevallen, raadt het NICHD aan je baby naar de eigen slaapplek te brengen zodra je wakker bent. Schaam je niet als het gebeurt; richt de kamer zo in dat het de volgende keer makkelijker is om je baby neer te leggen.
Is dragen een veilige manier voor contactdutjes?
Draagdoeken en draagzakken houden je baby dicht bij je terwijl je je handen vrij hebt, en Unicef UK zegt dat draagdoeken baby's kunnen helpen zich veilig te voelen. Ze vragen wel om zorgvuldigheid, vooral bij jonge baby's. De Lullaby Trust zegt dat het risico op ongelukken met draagdoeken het grootst lijkt wanneer de luchtweg van een baby wordt geblokkeerd, doordat de kin op de borst rust of doordat stof of het lichaam van de ouder neus en mond bedekt.
Zowel de Lullaby Trust als Red Nose gebruiken de TICKS-checklist:
- Tight (strak): stevig genoeg om je baby dicht tegen je aan te houden.
- In view at all times (altijd in zicht): je ziet het gezicht van je baby door gewoon even naar beneden te kijken.
- Close enough to kiss (dichtbij genoeg om te kussen): je kunt je baby op het hoofdje kussen door je hoofd naar voren te buigen.
- Keep chin off the chest (kin van de borst): je baby is nooit zo opgekruld dat de kin op de borst rust.
- Supported back (gesteunde rug): de rug is gesteund in een natuurlijke houding, met buik en borst tegen jou aan.
Red Nose zegt ook dat je de instructies van de draagdoek volgt en geen cocon- of baarmoedervormige producten gebruikt. De Lullaby Trust zegt dat voeden terwijl je rondloopt met een baby in een draagdoek onveilig is, vooral bij baby's jonger dan vier maanden, te vroeg geboren baby's of baby's met een aandoening, dus haal je baby eruit om te voeden. De NHS-richtlijn over wiegendood voegt toe dat de stof van de draagdoek het hoofd van je baby niet mag bedekken. De AAP zegt dat een baby die in een draagdoek of draagzak in slaap valt, zo snel mogelijk op de rug op een stevig slaapoppervlak moet worden gelegd.
Hoe verplaats ik mijn slapende baby naar het bedje?
Overleggen gaat makkelijker als je baby in een diepere slaap is. De Australische opvoedingsdienst Tresillian beschrijft rustige slaap als de fase waarin baby's nauwelijks bewegen en moeilijk wakker te krijgen kunnen zijn, terwijl ze in actieve slaap hun armen en benen bewegen, zuigen en zelfs glimlachen.
- Wacht op rustige slaap. Let op stille armpjes en beentjes, een ontspannen gezicht en een trage, gelijkmatige ademhaling voordat je je baby verplaatst.
- Laat je baby langzaam zakken, en houd je baby dicht tegen je lichaam tot die bijna op het matras ligt.
- Leg je baby op de rug, op een stevig, vlak matras zonder losse spullen in het bedje.
- Houd je hand er even op, met zachte druk op de borst of het buikje, en haal hem dan langzaam weg.
- Blijf een minuutje of twee in de buurt. Als je baby gaat bewegen, probeer dan te sussen of zacht te kloppen voordat je je baby oppakt.
- Wordt je baby helemaal wakker, dan is dat oké. Pak je baby op, help je baby tot rust te komen en probeer het opnieuw, of geniet van de rest van het dutje in je armen en probeer het bedje bij de volgende slaap.
Veel gezinnen beginnen met één dutje per dag in het bedje, vaak het eerste dutje van de dag. Voor meer ideeën om je baby tot rust te brengen, zie responsief tot rust brengen en korte dutjes.
Hoe kunnen we de zorg samen delen?
Contactdutjes zijn fijn en uitputtend tegelijk. Een paar dingen helpen:
- Wissel elkaar af. Je partner, een opa of oma of een goede vriend(in) kan je baby bij sommige dutjes vasthouden terwijl jij rust of eet.
- Rust terwijl iemand anders je baby vasthoudt. De NHS stelt voor te proberen te slapen wanneer je baby slaapt, wat het best werkt als je baby in het bedje ligt of bij een andere volwassene is die wakker is.
- Ga wandelen. Een wandeling met de kinderwagen geeft je armen rust; blijft je baby slapen als je thuiskomt, leg je baby dan in het bedje.
- Richt een plek in voor contactdutjes. Water, iets te eten, een telefoonoplader en iets om te lezen of te kijken helpen je wakker en comfortabel te blijven.
Zie steun van je partner en slaaptekort voor meer.
Wanneer zoek ik hulp?
Gebruik de NHS-gids over dringende hulp voor signalen van ernstige ziekte.
Bel nu het lokale alarmnummer als je baby:
- moeite heeft met ademen, heel snel ademt, kreunt of de buik naar binnen trekt
- een blauwe, grijze, bleke of vlekkerige huid, lippen of tong heeft
- slap is, moeilijk wakker te krijgen is of niet wakker te krijgen is
- een aanval (stuip) heeft
- jonger is dan 3 maanden en een temperatuur van 38°C (100.4°F) of hoger heeft
- veel slaperiger is dan normaal en niet drinkt
Vraag dezelfde dag medisch advies (je huisarts of een lokale gezondheidslijn voor advies) als je baby voedingen weigert of veel minder drinkt dan normaal, of minder natte luiers heeft dan normaal.
Noem het bij je volgende controle bij een huisarts of jeugdverpleegkundige als je baby alleen maar vastgehouden wil slapen en je het zwaar hebt, of als je baby veel huilt en moeilijk te troosten is (zie krampjes en de periode van PURPLE crying). Als je zo moe bent dat je het bijna niet meer trekt, vraag dan hulp bij je arts of een lokale jeugdgezondheidsdienst. Als je gedachten hebt om jezelf of je baby iets aan te doen, leg je baby dan veilig in het bedje en bel een lokale crisislijn of het lokale alarmnummer.
