De hik bij baby's: waarom het gebeurt, wat helpt en wanneer het reden tot zorg is

De hik komt heel vaak voor bij baby's en is meestal onschuldig. Het gebeurt als het middenrif, de spierplaat onder de longen, plotseling samentrekt, en de hik volgt vaak op een grote voeding of een hap lucht. De gids over de hik van het Australische Pregnancy, Birth and Baby zegt dat de hik niet behandeld hoeft te worden en meestal binnen een paar minuten vanzelf overgaat, en dat de meeste baby's er geen last van hebben.

Als de hik tijdens een voeding begint, pauzeer dan, zet je baby rechtop en probeer een boertje. De gids van de AAP over boertjes, de hik en spugen raadt aan een paar minuten verder te voeden als de hik na 5 tot 10 minuten nog niet over is. Deze gids gaat over waarom baby's de hik krijgen, wat helpt, welke middeltjes je beter overslaat, wanneer vaak de hik hebben op reflux kan wijzen, en de paar signalen waarvoor je naar een arts gaat.

Waarom krijgen baby's de hik?

De hik is een reflex die je baby niet kan sturen. Pregnancy, Birth and Baby van de Australische overheid legt uit dat het middenrif plotseling samentrekt of verkrampt, waardoor er met een schok lucht wordt ingeademd; de stembanden klappen dicht, wat het ‘hik’-geluid geeft. Het is niet precies duidelijk wat de zenuwen prikkelt die de hik uitlokken.

Bij baby's lijken een paar dingen de kans op de hik groter te maken:

• Een vol buikje. De gids van de AAP over het gedrag van pasgeborenen zegt dat de hik vaak komt door te veel drinken.
• Ingeslikte lucht. Cleveland Clinic legt uit dat als een baby te veel drinkt of tijdens het drinken lucht naar binnen slokt, de maag kan uitzetten en tegen het middenrif kan drukken.
• Een beetje maagzuur. De AAP merkt op dat de hik ook kan komen door een beetje zuur dat het onderste deel van de slokdarm (de buis naar de maag) prikkelt, en daarom gaat de hik soms samen met spugen.

Is de hik bij baby's normaal, en doet het pijn?

Ja, het is normaal. De gids van NHS Nottingham and Nottinghamshire over wat normaal is bij een pasgeboren baby zegt dat het vaak voorkomt dat pasgeborenen niezen, zich strekken en de hik hebben, en volgens de AAP hebben de meeste baby's af en toe de hik.

De hik kan er heftig uitzien. De Australische gids merkt op dat het hele lichaam van je baby bij elke hik lijkt mee te bewegen, en het geluid kan behoorlijk hard zijn. Maar volgens de gids voelt je baby waarschijnlijk geen pijn, en hebben de meeste baby's geen last van de hik. De AAP zegt het eenvoudig: ouders hebben meestal meer last van de hik dan baby's.

De uitzondering is een baby bij wie gastro-oesofageale refluxziekte (GORD) is vastgesteld. Volgens de Australische gids kunnen deze baby's wat ongemak voelen als er tegelijk met de hik zuur omhoogkomt.

Kunnen baby's de hik hebben in de baarmoeder?

Ja. Het Australische Pregnancy, Birth and Baby zegt dat baby's in de baarmoeder de hik kunnen hebben, en veel mensen beschrijven het als een reeks kleine, schokkerige, ritmische bewegingen die anders voelen dan schopjes. Het is niet helemaal duidelijk waarom, maar het kan samenhangen met de ontwikkeling van de longen en het middenrif. De hik in de baarmoeder is niets om je zorgen over te maken, maar neem meteen contact op met je verloskundige of arts als je een verandering merkt in de gebruikelijke bewegingen of het gebruikelijke patroon van je baby. Zie bewegingen van je baby tijdens de zwangerschap.

Hoe stop ik de hik van mijn baby?

Meestal hoef je niets te doen. Het Australische Pregnancy, Birth and Baby zegt dat je weinig kunt doen behalve je baby rechtop zetten en een boertje proberen, en dat de hik meestal binnen een paar minuten stopt. Als de hik een voeding onderbreekt of je baby onrustig lijkt, probeer dan deze stappen:

1. Pauzeer de voeding. De AAP raadt aan de houding van je baby te veranderen, een boertje te proberen of je baby te helpen ontspannen.
2. Zet je baby rechtop en laat een boertje doen. Houd je baby rechtop tegen je schouder of zittend op je schoot, ondersteun het hoofdje en de borst, en klop of wrijf zachtjes over de rug. Boertjes en lucht laat elke houding zien.
3. Wacht een paar minuten. De AAP raadt aan te wachten tot de hik over is voordat je verdergaat met de voeding.
4. Gaat de hik door, voed dan opnieuw. Als de hik na 5 tot 10 minuten nog niet over is, raadt de AAP aan een paar minuten te voeden, waardoor de hik meestal stopt.
5. Probeer een speen als je baby er een gebruikt. Volgens Cleveland Clinic kan de zuigbeweging helpen het middenrif te ontspannen. Zie spenen voor veilig gebruik.

Als niets hiervan werkt, is het prima om de hik vanzelf over te laten gaan terwijl je je baby knuffelt of tot rust brengt.

Hoe maak ik de hik tijdens voedingen minder waarschijnlijk?

Volgens de AAP maakt het de hik tijdens voedingen meestal minder waarschijnlijk als je een baby die vaak de hik heeft voedt wanneer je baby rustig is en voordat je baby enorm hongerig is. Een heel hongerige, huilende baby slokt vaak gulzig. Hongersignalen legt uit op welke vroege signalen je kunt letten.

Een boertje laten doen tijdens voedingen helpt ingeslikte lucht kwijt te raken. De pauzes die de AAP aanraadt:

Bij flesvoedingen is het NHS-advies over voeden met de fles om je baby halfrechtop te houden met het hoofdje ondersteund, en de fles horizontaal te houden, maar een klein beetje schuin, zodat de melk gelijkmatig stroomt en je baby minder lucht binnenkrijgt. Ook zegt de NHS dat je je baby ruim de tijd geeft om te drinken. Flesvoeden in het tempo van je baby remt een snelle drinker af. Als je borstvoeding geeft en je baby gulzig slokt of proest, gaat aanhappen en houdingen over houdingen die je kunt proberen.

Welke middeltjes tegen de hik sla je beter over?

Veel trucjes tegen de hik zijn bedoeld voor oudere kinderen en volwassenen. De NHS-pagina over de hik noemt bijvoorbeeld slokjes ijskoud water drinken, suiker doorslikken en je adem inhouden, en zegt dat er geen bewijs is dat ze bij iedereen werken. Deze zijn niet geschikt voor baby's:

• Water. De gids over drinken van het Australische Pregnancy, Birth and Baby zegt dat water niet wordt aanbevolen voor baby's jonger dan 6 maanden, omdat het de balans van voedingsstoffen in hun bloed kan verstoren en hun buikje kan vullen, zodat ze minder melk drinken. De symptoomchecker van de AAP voor pasgeborenen raadt een paar slokjes water aan tegen de hik, maar deze gids volgt het strengere advies: geef in plaats daarvan een korte borst- of flesvoeding. Zie water voor baby's.
• Suiker of suikerwater. De NHS-lijst met voedingsmiddelen die je beter vermijdt zegt dat baby's geen suiker of zoetstoffen nodig hebben.
• Honing, ook niet op een speen. Volgens de NHS geef je pas na 1 jaar honing. Honing en baby's legt uit waarom.

De hik hoeft niet behandeld te worden, dus je hoeft niets te proberen waar je baby zich ongemakkelijk door voelt.

Kan mijn baby slapen met de hik?

Ja. De meeste baby's hebben geen last van de hik en de hik gaat vanzelf over, dus je hoeft je baby niet wakker te maken of iets aan de manier van slapen te veranderen. Houd je aan de basis van veilig slapen: leg je baby bij elke slaap op de rug, op een stevig, vlak en waterpas matras in een eigen bedje of wieg, met niets zachts of losliggends eromheen. De NHS-gids over reflux is duidelijk dat zelfs baby's met reflux plat op de rug horen te slapen, niet op de zij of buik, en dat je het hoofdeinde van het bedje niet omhoog moet zetten. Veilig slapen heeft de volledige checklist.

Kan vaak de hik hebben een teken van reflux zijn?

Soms. Het Australische Pregnancy, Birth and Baby merkt op dat de hik samen kan gaan met spugen, en de NHS noemt ‘hoesten of de hik hebben tijdens het voeden’ als een van de symptomen van reflux. Andere refluxsignalen volgens de NHS zijn onder meer:

• melk teruggeven of overgeven tijdens of kort na voedingen
• onrustig zijn tijdens voedingen
• slikken of slokken na een boertje of een voeding
• huilen en niet tot rust komen
• niet aankomen in gewicht omdat je baby niet genoeg melk binnenhoudt

De NHS zegt dat reflux meestal vóór 8 weken begint en beter wordt tegen de tijd dat een baby 1 jaar is. De tips van de NHS zijn om je baby tijdens voedingen en zo lang mogelijk daarna rechtop te houden, en regelmatig een boertje te laten doen. Voor baby's met GORD die van streek lijken door de hik, raadt het Australische Pregnancy, Birth and Baby kleinere, frequentere voedingen aan en advies van een lactatiekundige of jeugdverpleegkundige. Reflux en spugen gaat hier uitgebreid op in.

Wat is handig om bij te houden over de hik van je baby?

Als je baby vaak de hik lijkt te hebben, schrijf dan op wanneer het gebeurt (tijdens, na of tussen voedingen), ongeveer hoe lang het duurt, en of het samengaat met spugen, hoesten of huilen. Noteer of het een fles- of borstvoeding was en of je baby vooraf erg hongerig was. Een kort filmpje van een hikbui, of van schokkerige bewegingen waar je niet zeker van bent, kan een arts of jeugdverpleegkundige helpen.

Wanneer ga ik met de hik naar een arts?

De hik op zich is zelden een reden om naar een arts te gaan. Het Australische Pregnancy, Birth and Baby zegt dat je op je gevoel mag vertrouwen en je baby laat nakijken als je vindt dat dat nodig is, en volgens de AAP bel je als je baby er op welke manier dan ook ongewoon uitziet of zich ongewoon gedraagt.

Bij de hik schokken de buik en de borst bij elke ‘hik’. Ritmisch schokken van de armen of benen is iets anders. De gids van NHS Nottingham and Nottinghamshire zegt dat je een arts belt als het trillen van je baby ritmisch is en niet stopt als je je baby aanraakt, en de NHS-gids voor dringende hulp noemt een stuip als reden om een ambulance te bellen.

Bel het lokale alarmnummer meteen als je baby:

• moeite heeft met ademen, heel snel ademt, of bij de buik of tussen de ribben intrekt
• bij elke ademhaling kreunende of jammerende geluiden maakt
• een blauwe, grijze, bleke of vlekkerige huid, lippen of tong heeft (kijk bij een bruine of zwarte huid naar de handpalmen, voetzolen, lippen en de binnenkant van de wangen)
• langer dan 20 seconden stopt met ademen, of een adempauze heeft met een kleurverandering of slapte (uit de ademhalingsgids van de AAP)
• schokken van de armen of benen heeft die niet stoppen als je ze zachtjes vasthoudt, of misschien een stuip heeft
• slap is, veel slaperiger dan normaal, moeilijk wakker te krijgen of niet wakker te krijgen
• zwak, hoog of aanhoudend huilt, of huilt op een manier die niet klinkt als het normale huilen van je baby
• groen of geel braakt, of braaksel met bloed erin heeft

Zoek vandaag nog medische hulp als je baby:

• een adempauze van meer dan 10 seconden had en nu weer normaal ademt (volgens de gids van de AAP over pasgeborenen zoek je dan nu hulp)
• voedingen weigert of veel minder drinkt dan normaal
• met kracht in een straal braakt, of heel erg overstuur is tijdens of na voedingen

Praat met je huisarts of jeugdverpleegkundige als:

• vaak de hik hebben samengaat met spugen, hoesten of onrustige voedingen, en de refluxtips hierboven niet helpen
• je baby niet aankomt in gewicht, of de reflux na 6 maanden begint of na 1 jaar aanhoudt (uit de NHS-gids over reflux)
• de hik uren duurt, of zo vaak terugkomt dat voedingen of de slaap erdoor verstoord raken. De NHS-pagina over de hik, geschreven voor alle leeftijden, raadt aan naar de huisarts te gaan als de hik langer dan 48 uur duurt.
• je je om een andere reden zorgen maakt (bel buiten kantooruren een lokale gezondheidslijn voor advies)