Verstopping bij baby's: signalen, oorzaken en wat helpt per leeftijd

Bij verstopping bij baby's draait het om de poep zelf: harde, droge of keutelachtige poep die moeilijk of pijnlijk naar buiten komt. Een lange tijd zonder poep is op zich geen verstopping. Sommige baby's die borstvoeding krijgen, zitten een week of langer tussen twee zachte poepjes, terwijl baby's die kunstvoeding krijgen meestal vaker gaan. Persen en rood aanlopen voor een zachte poep is normaal bij jonge baby's.

De meeste verstopping gaat over met kleine aanpassingen thuis. Een paar signalen die erbij kunnen komen, vragen om dringende hulp. Deze gids gaat over wat normaal is, wat per leeftijd helpt, wat je beter niet geeft en wanneer je hulp zoekt.

Hoe vaak hoort een baby te poepen?

Wat normaal is, varieert sterk en hangt af van leeftijd en voeding:

Pregnancy, Birth and Baby zegt dat sommige pasgeborenen die borstvoeding krijgen na elke voeding poepen, tot 7 keer per dag, terwijl andere maar eens per 7 tot 10 dagen poepen. Het Royal Children's Hospital Melbourne (RCH) zegt dat baby's die borstvoeding krijgen na elke voeding kunnen poepen of maar eens per week, en dat baby's die uit de fles drinken meestal minstens elke 1 tot 3 dagen poepen.

In de eerste weken is vaak poepen een teken dat een baby die borstvoeding krijgt genoeg melk binnenkrijgt. De borstvoedingsrichtlijn van de NHS zegt dat je in deze periode contact opneemt met je verloskundige of jeugdverpleegkundige als een baby die borstvoeding krijgt 24 tot 48 uur niet heeft gepoept. Zie babypoep voor kleuren en structuren.

Wat zijn de signalen van verstopping bij een baby?

Het belangrijkste signaal is harde poep. Pregnancy, Birth and Baby en de NHS noemen:

• Harde, droge, bobbelige of keutelachtige poep, soms groter dan normaal.
• Persen, of pijn lijken te hebben bij het poepen.
• Minder dan 3 keer poepen in een week, bij een baby die normaal vaker gaat.
• Onrustig, chagrijnig of futloos zijn.
• Minder goed drinken dan normaal.
• Een stevige buik, of opvallend stinkende windjes en poep.
• Een klein scheurtje rond het billetje, dat een beetje kan bloeden.

Persen is niet altijd verstopping

Pregnancy, Birth and Baby zegt dat gezonde baby's jonger dan 9 maanden kunnen persen en huilen voordat ze een zachte poep doen. Dit heet dyschezie, en het gaat over naarmate baby's leren de juiste spieren te ontspannen. De NHS is het ermee eens dat een baby niet verstopt is zolang de poep zacht is, ook niet na een paar dagen zonder.

Wat veroorzaakt verstopping bij baby's?

Pregnancy, Birth and Baby noemt deze veelvoorkomende oorzaken:

• Een verandering in het eten, zoals beginnen met kunstvoeding of met vaste voeding.
• Kunstvoeding die niet goed is klaargemaakt. Meet altijd eerst het water af en doe daarna het poeder erbij. De flesvoedingsrichtlijn van de NHS zegt dat te veel poeder verstopping en uitdroging kan veroorzaken.
• Niet genoeg vocht uit borstvoeding, kunstvoeding of, bij oudere baby's, water.
• Niet genoeg vezels zodra je baby vaste voeding eet.

Heel soms zit er een medische aandoening achter de verstopping, en je arts kan daarop controleren. Bij peuters merkt het RCH op dat veel koemelk drinken kan bijdragen. Zie overstappen op koemelk.

Wat helpt een verstopte baby jonger dan 6 maanden?

Probeer eerst dit, en geef het een paar dagen de tijd:

1. Controleer de kunstvoeding. Volg de instructies op het blik precies, eerst het water, met afgestreken schepjes. Zie kunstvoeding klaarmaken.
2. Bied extra voedingen aan. De NHS stelt extra borstvoedingen voor bij baby's die borstvoeding krijgen en nog geen vaste voeding eten.
3. Probeer een zachte buikmassage. Wrijf zacht over het buikje van je baby terwijl die ontspannen en tevreden ligt.
4. Fiets met de beentjes. Leg je baby op de rug en beweeg de beentjes zacht alsof je baby fietst.
5. Geef een warm badje. Pregnancy, Birth and Baby zegt dat dit je baby kan kalmeren en het ongemak kan verlichten.

Hoe zit het met water onder de 6 maanden?

Het advies verschilt per land. De NHS zegt dat baby's die kunstvoeding krijgen tussen sommige voedingen door extra water mogen krijgen, en dat dit onder de 6 maanden afgekoeld gekookt water moet zijn. Baby's die borstvoeding krijgen, krijgen in plaats daarvan extra borstvoedingen aangeboden.

Australische bronnen zijn voorzichtiger. Pregnancy, Birth and Baby zegt dat je met je jeugdverpleegkundige of arts overlegt als je baby jonger is dan 6 maanden. Het factsheet van het RCH over uitdroging merkt op dat baby's tot 6 maanden hun vocht uit borstvoeding of kunstvoeding halen en geen water nodig hebben. Vraag het na voordat je water gaat geven, en zie water voor baby's.

Wat helpt als mijn baby vaste voeding eet?

Zodra je baby met vaste voeding is begonnen, worden eten en drinken je belangrijkste hulpmiddelen. Pregnancy, Birth and Baby stelt voor:

• Vanaf 6 maanden: bied pruimen- of perensap aan, of extra water, en meer fruit en groente.
• Vanaf 9 maanden: voeg gestoofde pruimen of abrikozen toe, tot 3 eetlepels, 3 keer per week. Het RCH noemt dezelfde hoeveelheid. Ontbijtgranen met zemelen kunnen helpen bij lichte verstopping.
• Voor oudere baby's: bied verdund pruimensap aan, half sap en half water. Begin met 10 mL en geef meer tot de poep zacht is.

De NHS zegt dat appels, peren en pruimen vooral goed zijn bij verstopping. Onze gids beginnen met vaste voeding vertelt meer over eerste hapjes.

Wat geef ik beter niet zonder advies?

• Laxeermiddelen. Het RCH zegt dat kinderen geen laxeermiddelen moeten krijgen zonder medisch advies. Raadt je arts of apotheker er een aan, geef het dan precies zoals die zegt.
• Zetpillen. Pregnancy, Birth and Baby zegt dat een arts er een kan aanraden bij baby's ouder dan 1 maand als laxeermiddelen via de mond niet hebben geholpen. Gebruik er alleen een op advies van een arts.
• Klysma's. Het RCH zegt: geef je kind nooit een klysma, tenzij de arts van je kind dat heeft gezegd.
• Extra kunstvoedingspoeder of een aangepaste bereiding. Maak flessen nooit sterker of slapper dan op het blik staat.
• Probiotica. Pregnancy, Birth and Baby zegt dat het beperkte onderzoek laat zien dat ze niet helpen bij verstopping.

Het RCH zegt dat sommige baby's met verstopping die kunstvoeding krijgen een andere kunstvoeding nodig kunnen hebben. Overleg met je huisarts of jeugdverpleegkundige voordat je overstapt.

Wanneer zoek ik hulp bij verstopping?

Deze niveaus komen overeen met onze gids wanneer bel je de dokter.

Bel nu het lokale alarmnummer als je baby:

• Groen of geel braaksel heeft. Het Sydney Children's Hospitals Network zegt dat dit kan wijzen op een afgesloten of gedraaide darm, ook bij een baby die er gezond uitziet.
• Braakt en een opgezwollen, harde buik heeft. NICE zegt dat een opgezwollen, gevoelige buik kan wijzen op een afsluiting of een ander probleem waarvoor een operatie nodig is.
• Slap, erg slaperig of moeilijk wakker te krijgen is.
• 12 uur geen natte luier heeft gehad.
• Jonger is dan 3 maanden en een temperatuur van 38°C of hoger heeft. Pregnancy, Birth and Baby raadt aan naar de dichtstbijzijnde spoedeisende hulp te gaan of het lokale alarmnummer te bellen.

Zoek vandaag medische hulp als je baby:

• Jonger is dan 8 weken en 2 of 3 dagen niet heeft gepoept. De flesvoedingsrichtlijn van de NHS zegt dat je dan contact opneemt met je verloskundige, jeugdverpleegkundige of huisarts.
• Jonger is dan 8 weken en ziek lijkt, of niet goed drinkt.
• De eerste poep (meconium) niet binnen 48 uur na de geboorte heeft gehad.
• Bloed in de poep heeft, of lintvormige, potloodsmalle of slijmerige poep.
• Een opgezwollen buik heeft, of pijn lijkt te hebben die niet overgaat.
• Braakt, of koorts heeft.
• Jonger is dan 6 maanden en minder natte luiers heeft of andere tekenen van uitdroging.
• Witte, rode of zwarte poep heeft. Het RCH raadt bij deze kleuren een doktersbezoek aan.

De NHS-gids over dringende hulp noemt ook ongeveer 3 dagen geen poep met een opgezwollen buik, buikpijn, persen of bloeden als teken van ernstige ziekte.

Overleg met je huisarts of jeugdverpleegkundige als:

• Je denkt dat je baby jonger dan 12 maanden verstopt is. Het RCH raadt aan dit na te vragen bij je huisarts of jeugdverpleegkundige.
• Het na een paar dagen met de stappen voor thuis niet beter gaat.
• De verstopping steeds terugkomt, of niet beter wordt na behandeling.

Wat is handig om bij te houden over de poep van je baby?

Noteer een paar dagen lang wanneer je baby poept, hoe het eruitziet (zacht, hard of keutels), of je baby pijn lijkt te hebben, en de voedingen en natte luiers. Bij baby's die kunstvoeding krijgen, noteer je ook hoe je de flessen klaarmaakt. Zo kan je huisarts of jeugdverpleegkundige zien of het echte verstopping is of een normaal patroon.