Bé có thể ăn thịt bò từ khoảng 6 tháng tuổi, khi đã bắt đầu ăn dặm, và thịt đỏ là một thức ăn đầu tiên hữu ích vì sắt trong đó dễ hấp thu. Infant Feeding Guidelines của Úc, do National Health and Medical Research Council xuất bản năm 2012, khuyến nghị đưa các thực phẩm giàu sắt vào nhóm thức ăn đầu tiên của bé. Hướng dẫn lên thực đơn cho trẻ nhỏ của Healthy Eating Advisory Service thuộc Victorian Government, được biên soạn theo các hướng dẫn đó, liệt kê thịt, thịt gia cầm và cá xay nhuyễn trong số các thức ăn đầu tiên giàu sắt và nói rõ: đừng trì hoãn việc cho bé ăn thịt.
Bước an toàn quan trọng nhất là nấu chín kỹ thịt băm, và bước thực hành quan trọng nhất là làm cho độ thô mịn phù hợp, vì những miếng thịt to, dai rất khó cho bé ăn. Hướng dẫn này nói về thời điểm bắt đầu, sắt, cách chế biến thịt bò ở từng giai đoạn, cần nấu chín đến mức nào, xúc xích, giăm bông và muối, cùng cách giảm nguy cơ hóc nghẹn.
Khi nào bé có thể ăn thịt bò?
Hướng dẫn ở cả ba quốc gia đều nói vào khoảng 6 tháng tuổi, như một phần trong những thức ăn đầu tiên của bé.
| Hướng dẫn | Khi nào | Cách bắt đầu |
|---|---|---|
| Úc (Infant Feeding Guidelines, ASCIA) | Khoảng 6 tháng, không trước 4 tháng | Xay nhuyễn hoặc băm; thực phẩm giàu sắt trước tiên |
| Anh (NHS) | Từ khoảng 6 tháng | Nghiền, rồi đến thức ăn cầm tay ngay sau đó |
| Mỹ (CDC, AAP) | Khoảng 6 tháng | Xay nhuyễn hoặc nghiền, rồi đến miếng mềm |
Hướng dẫn bắt đầu ăn thức ăn gia đình của NSW Health, dựa trên cùng các hướng dẫn của Úc, liệt kê thịt băm, thịt hầm hoặc thịt bào nhỏ trong số các thức ăn đầu tiên, và gợi ý thịt bít tết cắt dải cho những bé thích bắt đầu bằng thức ăn cầm tay. Hướng dẫn cho bé ăn dặm của ASCIA, từ các chuyên gia dị ứng của Úc, cho biết các thực phẩm giàu sắt bao gồm thịt nên được cho bé ăn vào khoảng 6 tháng tuổi và không trước 4 tháng tuổi, và liệt kê thịt bò trong số thịt và các thực phẩm thay thế nên có.
Hướng dẫn của NHS về cho bé ăn từ khoảng 6 tháng tuổi liệt kê thịt bò trong số các thực phẩm giàu đạm phù hợp từ khoảng 6 tháng tuổi, và cho biết những thực phẩm này chứa sắt và kẽm. Tại Mỹ, hướng dẫn ăn dặm của CDC cho biết bé có thể bắt đầu ăn dặm vào khoảng 6 tháng tuổi, và trang về bắt đầu ăn dặm của AAP gợi ý thức ăn cho bé được làm từ thịt như một nguồn sắt và kẽm.
Vì sao thịt đỏ là thức ăn đầu tiên tốt để bổ sung sắt?
Lượng sắt dự trữ của bé, được tích lũy trước khi sinh, sẽ xuống thấp vào khoảng 6 tháng tuổi. Pregnancy, Birth and Baby của Úc cho biết đây là lý do thức ăn đầu tiên nên có sắt, và liệt kê thịt đỏ hoặc thịt trắng xay nhuyễn trong số đó.
- Sắt heme dễ hấp thu hơn. Tờ thông tin về sắt của Royal Children's Hospital Melbourne tại Úc cho biết sắt heme trong thịt, thịt gia cầm và cá được hấp thu tốt, trong khi sắt từ thực phẩm thực vật không được hấp thu dễ dàng như vậy. Trang về sắt của CDC liệt kê thịt đỏ, như thịt bò, thịt lợn, thịt cừu, thịt dê hoặc thịt nai, là nguồn sắt heme.
- Thịt đỏ còn mang lại các chất dinh dưỡng khác. Hướng dẫn của NHS về thịt trong chế độ ăn cho biết thịt đỏ cung cấp sắt, kẽm và vitamin nhóm B. Hướng dẫn về thức ăn dặm đầu tiên của NHS gợi ý đưa thức ăn có chứa sắt, như thịt và cá, vào bữa ăn khi bé chuyển sang giai đoạn 7 đến 9 tháng.
- Cần bao nhiêu sắt. Royal Children's Hospital đưa ra mức 11 mg mỗi ngày là lượng khuyến nghị của Úc cho bé từ 7 đến 12 tháng tuổi, và cho biết không cần đạt mức này mỗi ngày.
Cho bé ăn thịt bò cùng với rau củ giúp bé nhận sắt từ cả hai. Royal Children's Hospital cũng cho biết gan không được khuyến nghị cho bé vì chứa lượng vitamin A rất cao, vì vậy hãy dùng các phần thịt thông thường và thịt băm. Thức ăn đầu tiên giàu sắt nói về các lựa chọn khác, bao gồm thịt gà và cá.
Tôi nên chế biến thịt bò cho bé thế nào ở từng độ tuổi?
Hãy bắt đầu với thịt xay mịn hoặc băm thật nhỏ và chuyển dần khi kỹ năng của bé phát triển. Pregnancy, Birth and Baby khuyên bắt đầu với món xay nhuyễn mịn rồi tiến dần đến thức ăn băm và cắt nhỏ, cho bé làm quen với thức ăn lợn cợn chậm nhất là lúc 9 tháng tuổi, và cho biết hầu hết các bé có thể ăn thịt mềm cắt nhỏ dưới dạng thức ăn cầm tay vào khoảng 8 tháng tuổi.
| Độ tuổi | Cách cho bé ăn thịt bò | Mẹo |
|---|---|---|
| Khoảng 6 tháng | Thịt bò xay nhuyễn, hoặc thịt băm nhuyễn trộn vào rau củ nghiền | Xay cùng nước hầm nấu không muối |
| 8–9 tháng | Thịt băm lợn cợn hơn, miếng mềm hầm chậm, dải mỏng để cầm | Miếng thịt nên dễ dàng bóp nát giữa các ngón tay của bạn |
| 12 tháng+ | Bữa ăn gia đình: sốt thịt băm, món hầm, thịt viên cắt thành miếng nhỏ | Lấy phần của bé ra trước khi nêm muối |
Hướng dẫn thực đơn của Victorian Government gợi ý thịt đã nấu chín, cắt nhỏ hoặc xay nhuyễn và thịt bò băm từ khoảng 6 tháng tuổi, và các món hầm nêm nhạt cùng thịt viên hoặc chả viên cắt thành miếng vừa ăn từ 12 tháng tuổi. NSW Health cho biết thịt nạc đã nấu chín có thể được cắt thành dải để nhai, hoặc thành những miếng nhỏ, mỏng mà bé có thể nhặt lên bằng ngón cái và ngón trỏ.
Một vài lưu ý thực tế:
- Hầm chậm những phần thịt dai hơn. Ninh thịt bò trong món hầm cho đến khi thịt tơi ra sẽ làm thịt đủ mềm để nghiền hoặc xé nhỏ.
- Bỏ mỡ và xương. Hướng dẫn chế biến thức ăn an toàn của NHS khuyên bỏ hết xương và mỡ để thịt dễ nuốt hơn, và cắt thịt thành dải càng mỏng càng tốt.
- Đánh tơi thịt băm khi nấu. Thịt băm tơi, nhỏ dễ trộn vào món nghiền hơn so với thịt vón cục.
- Không nêm muối. Danh sách thực phẩm cần tránh của NHS khuyên không thêm muối vào thức ăn hoặc nước nấu của bé, và không dùng viên nêm hoặc nước sốt thịt (gravy), vốn thường có nhiều muối.
Để biết độ thô mịn thay đổi thế nào nói chung, hãy xem độ thô mịn của thức ăn theo độ tuổi.
Thịt bò cần được nấu chín đến mức nào cho bé?
Điều này tùy thuộc vào loại thịt bò. Các cơ quan an toàn thực phẩm cho biết thịt băm, miếng thịt burger và xúc xích phải được nấu chín kỹ đến tận giữa, trong khi các phần thịt nguyên miếng như bít tết chủ yếu có mầm bệnh ở bề mặt.
| Loại thịt bò | Các nguồn nói gì | Cho bé |
|---|---|---|
| Thịt băm, miếng thịt burger, xúc xích | Nấu chín kỹ hoàn toàn, không còn màu hồng | Luôn nấu chín kỹ |
| Bít tết và các phần thịt nguyên miếng khác | Mầm bệnh chủ yếu ở bề mặt; người lớn có thể ăn còn hồng | Chín kỹ và mềm sẽ giúp bé dễ ăn hơn |
Hướng dẫn nấu ăn của UK Food Standards Agency cho biết bất kỳ loại thịt nào đã được băm hoặc xay đều nên được nấu chín kỹ, không nên ăn burger tái hoặc còn hồng khi nấu ở nhà, và bít tết cùng các tảng thịt nguyên khối chỉ có vi khuẩn ở bên ngoài. Hướng dẫn này cho biết phần giữa của thức ăn nên đạt 70°C trong 2 phút, hoặc 75°C trong 30 giây. NHS cho biết thịt được nấu chín đúng cách khi nước thịt chảy ra trong và bên trong không còn phần thịt nào màu hồng hoặc đỏ.
Hướng dẫn an toàn thực phẩm của healthdirect Úc đưa ra mức 75°C cho thịt băm, xúc xích và các loại thịt chế biến sẵn khác, nấu chín kỹ đến tận giữa. Better Health Channel của Victorian Government tại Úc khuyên nấu chín kỹ thịt băm và xúc xích đến tận giữa, và các phần thịt đỏ nguyên miếng thường có thể nấu theo sở thích. Tại Mỹ, hướng dẫn lựa chọn thực phẩm an toàn hơn cho trẻ dưới 5 tuổi của CDC đưa ra mức 160°F cho thịt xay, bao gồm thịt bò, và 145°F cho thịt nguyên miếng, để nghỉ 3 phút. CDC cho biết trẻ nhỏ có nguy cơ ngộ độc thực phẩm cao hơn vì hệ miễn dịch vẫn đang phát triển.
Với bé, thịt bò nấu chín kỹ cũng là lựa chọn thiết thực hơn, vì thịt mềm hơn và dễ nghiền hoặc xé nhỏ hơn.
Thịt băm sống và đồ ăn thừa
- Bảo quản thịt băm sống ở ngăn dưới cùng của tủ lạnh trong hộp kín, như NHS gợi ý, để nước thịt không nhỏ xuống các thực phẩm khác.
- Rã đông trong tủ lạnh, không phải trên bàn bếp. NHS khuyên dùng thịt sống đã rã đông trong vòng 2 ngày.
- Đồ ăn thừa: hướng dẫn bảo quản và hâm nóng thức ăn cho bé của NHS khuyên làm nguội thức ăn, tốt nhất trong vòng 1 đến 2 giờ, dùng thức ăn để trong tủ lạnh trong vòng 2 ngày, và chỉ hâm nóng một lần cho đến khi nóng bốc hơi, rồi để nguội. Lời khuyên của Food Standards Australia New Zealand cho nhóm người dễ bị tổn thương, nhóm mà cơ quan này cho biết bao gồm trẻ sơ sinh, nghiêm ngặt hơn: dùng thịt chín còn thừa trong vòng một ngày. Thịt gà cho bé có thêm thông tin về đồ ăn thừa.
Bé có thể ăn xúc xích, giăm bông và các loại thịt chế biến sẵn khác không?
Thỉnh thoảng thì được, nhưng đây không phải là lựa chọn tốt nhất cho hằng ngày, chủ yếu vì muối. Hướng dẫn về muối của NHS cho biết trẻ dưới 1 tuổi nên ăn ít hơn 1 g muối mỗi ngày, và trẻ từ 1 đến 3 tuổi không quá 2 g, vì thận của bé chưa phát triển hoàn toàn.
- Muối. NHS liệt kê thịt xông khói và xúc xích trong số thực phẩm mặn cần tránh cho bé, và hướng dẫn về thịt của NHS cho biết thịt chế biến sẵn có thể chứa nhiều muối. Danh sách thực phẩm cần tránh hoặc hạn chế của CDC nêu tên các loại thịt chế biến sẵn như thịt nguội, xúc xích, xúc xích hot dog và giăm bông là có nhiều muối.
- Bao lâu một lần. Hướng dẫn chế biến thức ăn an toàn của NHS cho biết nên hạn chế số lần cho bé ăn thịt chế biến sẵn, như giăm bông hoặc xúc xích, dù một lượng nhỏ vẫn ổn trong một chế độ ăn cân bằng.
- Thịt nguội. Food Standards Australia New Zealand liệt kê thịt nguội không đóng gói và thịt thái lát đóng gói là thực phẩm có nguy cơ cao hơn đối với nhóm người dễ bị tổn thương, với thịt mới nấu, hoặc thịt được hâm lại cho đến khi nóng bốc hơi, là lựa chọn an toàn hơn.
Nếu bạn cho bé ăn xúc xích, hãy nấu chín kỹ, để nguội và cắt theo cách an toàn (xem bên dưới). Chả bò hoặc thịt viên tự làm không nêm muối là lựa chọn thay thế dễ dàng, nấu chín kỹ và cắt thành miếng nhỏ.
Làm thế nào để giảm nguy cơ bé bị hóc khi ăn thịt bò?
Thịt bò có thể dai, và bé chưa có răng để nghiền thịt. Danh sách nguy cơ gây hóc của CDC bao gồm những miếng thịt dai hoặc to, xương trong thịt, và xúc xích hot dog, que thịt và xúc xích. AAP liệt kê các miếng thịt to và xúc xích hot dog trong số thực phẩm cần tránh trong năm đầu. Royal Children's Hospital Melbourne tại Úc cho biết thịt nên được băm hoặc cắt thành miếng nhỏ và bỏ xương.
Cắt xúc xích an toàn
- Bóc bỏ vỏ. NHS cho biết việc này giúp xúc xích dễ nuốt hơn.
- Cắt làm đôi, rồi cắt dọc. NHS gợi ý cắt xúc xích thành dải ngắn, làm đôi rồi cắt dọc, hoặc cắt càng mỏng càng tốt. CDC cũng gợi ý cắt xúc xích và xúc xích hot dog thành dải ngắn, mỏng, vì những miếng tròn có thể mắc kẹt trong đường thở của trẻ.
- Không bao giờ cho ăn nguyên cây hoặc cắt khoanh tròn. NSW Health liệt kê xúc xích cocktail trong số các thực phẩm nhỏ, cứng không nên cho bé ăn.
Cũng hãy cắt thịt viên thành miếng nhỏ, cho bé ăn dải mỏng thay vì miếng vuông, và để bé ngồi thẳng với bạn ở bên cạnh trong mọi bữa ăn.
Hướng dẫn của NHS về hóc và ọe cho biết ọe là phản xạ bình thường khi bé học nhai và nuốt, và nó ồn ào. Hóc thì lặng lẽ: bé không thể ho, khóc hoặc thở bình thường. Hóc và ọe khác nhau thế nào giải thích sự khác biệt.
Nếu bé bị hóc và không thể thở, ho hoặc khóc, hãy kêu gọi trợ giúp và gọi số điện thoại cấp cứu tại địa phương. Các bước sơ cứu của NHS cho bé bị hóc là vỗ lưng tối đa 5 lần, sau đó ấn ngực tối đa 5 lần, lặp lại cho đến khi có người đến giúp. Nếu bé trở nên không phản ứng và không thở bình thường, hãy bắt đầu hồi sức tim phổi (CPR) và làm theo hướng dẫn của nhân viên tổng đài. Hãy tìm trợ giúp y tế sau đó, ngay cả khi thức ăn đã ra ngoài. Royal Children's Hospital khuyến nghị bất kỳ ai chăm sóc trẻ em đều nên tham gia một khóa sơ cứu, và một khóa sơ cứu cho trẻ sơ sinh giúp bạn thực hành các bước này trước khi cần đến.
Có gì đáng ghi lại khi cho bé ăn thịt bò?
Một ghi chú ngắn về phần thịt, cách bạn nấu, độ thô mịn và lượng bé ăn được giúp bạn nhận ra cách chế biến nào hợp với bé. Theo dõi những thực phẩm giàu sắt bé đã ăn trong tuần giúp bạn dễ dàng luân phiên thịt bò với thịt gà, cá, trứng và các loại đậu.
Khi nào tôi nên tìm trợ giúp?
Gọi số điện thoại cấp cứu tại địa phương ngay nếu bé:
- bị hóc và không thể thở, ho hoặc khóc
- đột ngột sưng môi, lưỡi hoặc cổ họng, hoặc thở khó hay thở có tiếng, sau khi ăn
- trở nên tái nhợt, mềm oặt hoặc buồn ngủ hơn nhiều so với bình thường, hoặc khó đánh thức
- nôn ra chất màu xanh lá hoặc màu vàng
- không có tã ướt hoặc không đi tè trong 12 giờ
Hướng dẫn của NHS về khi nào cần trợ giúp y tế khẩn cấp liệt kê sưng môi, lưỡi hoặc cổ họng, khó thở và không đi tè trong 12 giờ qua trong số các lý do cần gọi xe cấp cứu.
Đưa bé đi khám trong hôm nay nếu bé:
- đã cần được vỗ lưng hoặc ấn ngực, ngay cả khi bây giờ bé có vẻ ổn
- nổi mề đay hoặc nổi lằn ngoài vùng quanh miệng, sưng mặt hoặc mắt, hoặc nôn sau khi ăn một loại thực phẩm, mà vẫn thở bình thường (ngừng cho ăn thực phẩm đó và theo dõi sát)
- bị nôn hoặc tiêu chảy và không chịu ăn, có ít tã ướt hơn bình thường, hoặc có máu trong phân (xem dấu hiệu mất nước)
Trao đổi với bác sĩ đa khoa hoặc điều dưỡng sức khỏe trẻ em của bạn nếu:
- bé từ chối mọi loại thịt và các thực phẩm giàu sắt khác trong vài tuần
- bé sinh non hoặc gia đình bạn ít ăn thịt đỏ, và bạn muốn trao đổi về sắt
- đến khoảng 9 tháng tuổi bé vẫn chưa ăn được thức ăn lợn cợn (gọi đường dây tư vấn sức khỏe tại địa phương ngoài giờ làm việc)

