Slaapregressie rond 2 jaar: angsten, grote veranderingen en grenzen bij bedtijd

De ‘slaapregressie rond 2 jaar’ is hoe ouders het noemen als hun kind rond de tweede verjaardag tijd rekt bij bedtijd, 's nachts opnieuw wakker wordt en vroeg opstaat. Het is geen diagnose, en niet elk kind maakt het mee. Als het gebeurt, valt het meestal samen met echte veranderingen: een groeiende verbeelding en nieuwe angsten, spanning rond afscheid, de tweede melkkiezen, en grote gebeurtenissen zoals een nieuw broertje of zusje, zindelijk worden, de overstap van ledikantje naar bed, of een dutje dat begint te wankelen.

Wat helpt, is een kort, voorspelbaar ritueel, grenzen die je vóór bedtijd hebt bepaald, rustige troost bij angsten, en grote veranderingen waar mogelijk spreiden.

Waarom verandert de slaap rond 2 jaar?

Angsten, dromen en nachtmerries

Tweejarigen hebben een rijke verbeelding, maar nog weinig manieren om te begrijpen wat ze zich voorstellen. De peuterslaapgids van KidsHealth zegt dat dromen en nachtmerries invloed kunnen gaan hebben op peuters, die ze moeilijk van de werkelijkheid kunnen onderscheiden, en raadt aan boekjes voor het slapengaan rustig te houden. Pregnancy, Birth and Baby zegt ook dat peuters nachtmerries kunnen gaan krijgen, en dat 's nachts wakker worden na 12 maanden vaak voorkomt.

Spanning rond afscheid

De gids van KidsHealth over verlatingsangst zegt dat sommige kinderen dit later doormaken, tussen 18 maanden en 2½ jaar, en dat stressfactoren zoals een nieuw broertje of zusje of een verhuizing het kunnen uitlokken. Bij bedtijd kan dit eruitzien als steeds weer ‘nog één knuffel’, of een kind dat om 2 uur 's nachts in je deuropening staat.

Tweede melkkiezen

De NHS-gids over doorkomende tandjes zegt dat de tweede melkkiezen rond 24 maanden doorkomen, en dat de meeste kinderen rond 2 tot 3 jaar al hun melktanden hebben. Niet goed slapen staat in de lijst van mogelijke signalen van doorkomende tandjes.

Grote veranderingen

Rond 2 jaar komen een nieuw broertje of zusje, zindelijk worden en de overstap van ledikantje naar bed vaak voor. De CDC-pagina over mijlpalen op 18 maanden merkt op dat het de meeste kinderen pas tussen 2 en 3 jaar lukt om zindelijk te worden. De gids van KidsHealth over de voorbereiding op een broertje of zusje zegt dat het vaak voorkomt dat oudere kinderen jaloers zijn en lastig gedrag laten zien, en dat ze grenzen kunnen opzoeken of weer als een baby gaan praten.

Dutjes en grenzen

Sommige 2-jarigen gaan zich verzetten tegen hun dutje, en het Sydney Children's Hospitals Network merkt op dat jonge kinderen oververmoeid kunnen raken als een dutje wordt overgeslagen. Tegelijkertijd oefenen ze met zelfstandigheid en testen ze de regels, en bedtijd geeft ze daar volop kansen voor.

Hoeveel slaap heeft een 2-jarige nodig?

De cijfers komen van de American Academy of Sleep Medicine (AASM), de NHS-gids over je kind helpen slapen, de peuterslaappagina van het Sydney Children's Hospitals Network (SCHN) en de gids van Pregnancy, Birth and Baby over je baby laten slapen. Ze overlappen elkaar, en je kind kan overal binnen deze marges zitten en toch goed uitgerust zijn. De CDC-pagina over mijlpalen op 2 jaar noemt ook 11 tot 14 uur en zegt dat vaste slaaptijden het makkelijker maken.

Is mijn 2-jarige klaar om te stoppen met het dutje?

Waarschijnlijk nog niet. Het Sydney Children's Hospitals Network zegt dat het dutje overdag afneemt en rond 3 jaar stopt, al hebben sommige kleuters er nog een nodig. De NHS zegt dat sommige kinderen van 3 tot 5 jaar overdag nog een dutje nodig hebben.

Verzet tegen het dutje op 2-jarige leeftijd is vaak een fase. Verzet je kind zich tegen het dutje maar is het aan het eind van de middag helemaal van slag, dan heeft het overdag nog rust nodig. Mogelijkheden zijn een korter dutje, een iets later dutje, of een ‘rustmoment’ op de eigen kamer met boekjes. Schuift het dutje de bedtijd avond na avond erg laat op, dan is het misschien tijd om het in te korten. Zie stoppen met het dutje.

Hoe ga je om met tijdrekken en grenzen bij bedtijd?

Tweejarigen zijn experts in ‘nog één keer’. Een duidelijke, liefdevolle structuur helpt iedereen.

1. Houd het ritueel kort en elke avond hetzelfde. De CDC raadt aan een kalme, rustige bedtijd voor je kind te creëren, en de NHS raadt aan opwinding voor het slapengaan te vermijden en te kiezen voor rustige activiteiten zoals voorlezen. Zie bedtijdritueel.
2. Bouw in waar je kind om gaat vragen. Iets drinken, plassen, een tweede knuffel: neem ze op in het ritueel, zodat ze gedaan zijn voordat het licht uitgaat.
3. Bepaal je grenzen van tevoren. KidsHealth raadt aan de regels vast te stellen en je eraan te houden, bijvoorbeeld door vooraf te bepalen hoeveel bekertjes water je toestaat.
4. Bied eenvoudige keuzes. De CDC raadt aan peuters eenvoudige keuzes te geven. Laat je kind de pyjama of het boekje kiezen, niet of het bedtijd wordt.
5. Zet schermen ruim voor bedtijd uit. KidsHealth raadt aan peuters in het uur voor bedtijd weg te houden van schermen.
6. Breng je kind rustig terug. Het Sydney Children's Hospitals Network zegt dat veel peuters na een of twee slaapcycli wakker worden en naar de kamer van hun ouders lopen. Het raadt aan ze terug te lopen of te dragen naar hun eigen bed en ze met zo min mogelijk ophef weer tot rust te brengen, en zegt dat je ze niet moet straffen, omdat ze misschien niet helemaal wakker zijn.
7. Houd nachtelijke bezoekjes kort. KidsHealth merkt op dat te veel interactie 's nachts averechts kan werken.

Loopt bedtijd uit op een driftbui, zie dan driftbuien bij peuters. Voor een gestructureerde aanpak past geleidelijk terugtrekken bij veel peuters die je dichtbij willen hebben.

Hoe help je een 2-jarige die 's nachts bang is?

Neem angsten serieus, ook als het monster denkbeeldig is.

• Na een nachtmerrie raadt de nachtmerriepagina van het Sydney Children's Hospitals Network aan om zacht over de droom te praten als je kind dat wil, het eraan te herinneren dat het veilig is en dat het maar een droom was, en te blijven tot het rustig is. Volgens de pagina komen nachtmerries vaker voor als kinderen ziek, gestrest of oververmoeid zijn.
• Tijdens nachtangst zegt de pagina over nachtangst dat een kind half wakker is uit een diepe slaap, meestal in de eerste 2 tot 3 uur van de slaap. Leid je kind voorzichtig weg van alles waar het tegenaan kan stoten, houd de vloer vrij en gebruik zo nodig een traphekje bij de trap.
• Overdag houd je boekjes en programma's rond bedtijd rustig. Veel gezinnen merken dat een vertrouwd knuffeltje of een zacht nachtlampje helpt bij een kind dat bang is in het donker.

Moet je nu overstappen naar een bed, beginnen met zindelijkheidstraining of een nieuwe baby verwelkomen?

Dit zijn drie van de grootste veranderingen van de peutertijd, en ze komen vaak tegelijk. Spreid ze waar je kunt.

Een nieuw broertje of zusje. KidsHealth raadt aan veranderingen zoals zindelijkheidstraining of de overstap van ledikantje naar bed ruim vóór je uitgerekende datum door te voeren, of ze uit te stellen tot de baby al een tijdje thuis is. Ook raadt het aan één-op-één-tijd met je oudere kind door te brengen en het te betrekken bij de zorg voor de baby.

Van ledikantje naar bed. Het Sydney Children's Hospitals Network zegt dat de overstap al vanaf 18 maanden kan, maar meestal rond 2 tot 3 jaar plaatsvindt, en dat een kind dat eruit klimt moet overstappen om vallen te voorkomen. Cleveland Clinic meldt het advies van de AAP om over te stappen naar een bed wanneer een kind ongeveer 89 cm (35 inch) lang is, wanneer de rand van het ledikantje staand op halve borsthoogte zit, of wanneer het eruit klimt. Zie van ledikant naar bed.

Zindelijk worden. Overdag en 's nachts droog zijn komt niet tegelijk. Healthier Together, een dienst van de NHS, zegt dat de meeste kinderen tegen 3 jaar overdag droog zijn en tegen 5 jaar 's nachts, dus veel gezinnen houden 's nachts nog een tijdje een luier aan. Zie zindelijkheidstraining.

Hoe lang duurt de slaapregressie rond 2 jaar?

Cleveland Clinic zegt dat slaapregressies meestal een week of twee duren, en merkt op dat onderzoek niet heeft aangetoond dat ze als een klok op een bepaalde leeftijd optreden. Geen enkele bron geeft een betrouwbare duur voor de leeftijd van 2 jaar.

Op deze leeftijd merken veel gezinnen dat een lastige periode ongeveer zo lang duurt als de verandering erachter nodig heeft om een plek te krijgen, en dat vaste, consequente grenzen helpen om de testfase sneller voorbij te laten gaan.

Wanneer moet je hulp zoeken?

Deze niveaus zijn gebaseerd op de NHS-gids over dringende medische hulp voor kinderen onder de 5.

Bel nu het lokale alarmnummer als je kind moeite heeft met ademen, een blauwe, grijze, bleke of vlekkerige huid of lippen heeft, slap is, heel moeilijk wakker te krijgen is of niet wakker te krijgen is, een aanval of stuip heeft, of in 12 uur niet heeft geplast.

Vraag vandaag medisch advies (huisarts of een lokale gezondheidslijn voor advies) als je kind koorts heeft en ziek lijkt, al 24 uur overgeeft, niet drinkt, of als je denkt dat er iets niet klopt.

Praat binnenkort met je huisarts of jeugdverpleegkundige als:

• je kind de meeste nachten snurkt, of in de slaap naar adem hapt of snuift; de pagina over slaapapneu van het Sydney Children's Hospitals Network noemt dit als signalen om te laten nakijken
• nachtmerries heel vaak voorkomen, erger worden of invloed hebben op de stemming of de dagen van je kind
• nachtangst vaak voorkomt, erger wordt of gevaarlijk wordt, zoals rondrennen of slaan
• de slaap steeds slechter wordt, of je je zorgen maakt over de ontwikkeling van je kind; de CDC raadt aan er vroeg bij te zijn als je kind vaardigheden kwijtraakt die het al had

Putten de gevechten rond bedtijd je uit, dan kun je ook contact opnemen met je arts of een lokale jeugdgezondheidsdienst. Heb je gedachten om jezelf of je kind iets aan te doen, bel dan nu een lokale crisislijn of het lokale alarmnummer.

Wat je noteert tijdens een lastige periode

Noteer de bedtijd, hoe lang het inslapen duurt, waar je kind om vraagt, nachtelijk wakker worden en de lengte van dutjes, plus grote gebeurtenissen zoals een nieuw broertje of zusje of een nieuw bed. Een week aan notities laat vaak zien of het dutje, het ritueel of een specifieke angst de drijvende kracht is, en geeft je huisarts of jeugdverpleegkundige een duidelijk beeld.