Tandjes krijgen: signalen, veilige verlichting en wanneer het echt ziekte is

De meeste baby's krijgen hun eerste tandjes rond 6 maanden, al beginnen sommige eerder of later. Een nieuw tandje kan zorgen voor pijnlijk, rood tandvlees, extra kwijlen, kauwen, een rode wang en een hangerige baby die een dag of twee onrustig slaapt. Sommige tandjes komen door zonder dat je er iets van merkt. Koude druk, het tandvlees zacht masseren en troost zijn de veiligste eerste stappen.

Tandjes kunnen de temperatuur van je baby iets laten stijgen, maar niet tot 38°C of hoger. Koorts, diarree of een baby die ziek lijkt, moet je zien als mogelijke ziekte. Deze gids gaat over signalen, verlichting, producten die je beter overslaat en wanneer je hulp zoekt. Voor de volgorde waarin tandjes doorkomen en tandenpoetsen per leeftijd, zie de tijdlijn van tandjes.

Wanneer krijgen baby's hun eerste tandjes?

De NHS zegt dat de meeste baby's hun eerste tandjes rond 6 maanden krijgen, en dat sommige al met een tandje worden geboren. Het Sydney Children's Hospitals Network (SCHN) noemt een gebruikelijk begin tussen 3 en 12 maanden.

Het Better Health Channel zegt dat de onderste voortandjes meestal als eerste komen, en dat de meeste kinderen rond 3 jaar alle 20 melktandjes hebben. Tandjes krijgen komt en gaat dus over een paar jaar, niet in één periode.

Wat zijn de signalen van doorkomende tandjes?

De NHS noemt deze mogelijke signalen:

• Pijnlijk, rood tandvlees op de plek waar het tandje doorkomt.
• Een temperatuur die iets verhoogd is, maar onder de 38°C blijft.
• Eén rode wang, of uitslag op het gezicht.
• Over het oor wrijven.
• Meer kwijlen dan normaal.
• Op dingen knagen en kauwen.
• Huileriger zijn dan normaal, of onrustig slapen.

Het Better Health Channel zegt dat klachten bij tandjes meestal ongeveer 48 uur duren. Het beschrijft ook een erupticyste: een blauwgrijs blaasje op het tandvlees dat meestal verdwijnt zodra het tandje erdoor is.

Zijn het tandjes of is het ziekte?

Tandjes zijn een veelgehoorde verklaring voor een chagrijnige baby, maar ze veroorzaken geen hoge temperatuur en maken een baby niet ernstig ziek. Gebruik dit als richtlijn:

Het Royal Children's Hospital Melbourne (RCH) zegt dat tandjes een temperatuur tot 38°C kunnen geven, maar dat alles daarboven niet door tandjes komt en dat je kind waarschijnlijk een infectie heeft.

Over andere symptomen zijn de bronnen het niet eens. De NHS zegt dat er geen bewijs is dat tandjes diarree veroorzaken, en het SCHN zegt dat tandjes niet tot hoge koorts of diarree horen te leiden. Het Better Health Channel noemt een loopneus en diarree bij de symptomen die met tandjes in verband worden gebracht. Het raadt aan om naar je arts te gaan als de klachten langer dan ongeveer 48 uur duren, om te laten kijken naar oorzaken zoals een oorontsteking.

Het veiligst is om diarree, braken of koorts niet aan tandjes toe te schrijven. Zie koorts bij baby's voor de temperatuurgrenzen per leeftijd.

Wat helpt een baby die tandjes krijgt?

Begin met de eenvoudigste opties:

1. Een stevige bijtring, gekoeld in de koelkast. De NHS-tips over tandjes zeggen dat je sommige ringen in de koelkast kunt koelen, maar leg er nooit een in de vriezer, omdat een bevroren ring het tandvlees kan beschadigen. De Amerikaanse FDA raadt een stevige bijtring aan die niet met vloeistof is gevuld.
2. Het tandvlees zacht masseren. Wrijf over het pijnlijke tandvlees met een schone vinger of een zacht, nat doekje, zoals de NHS en het Better Health Channel aanraden. Het SCHN raadt ook een gekoeld, nat washandje aan om op te kauwen.
3. Troost en afleiding. De NHS zegt dat knuffelen en spelen je baby kan afleiden van het pijnlijke tandvlees.
4. Kwijl wegvegen. Volgens de NHS kan het helpen om het gezicht van je baby voorzichtig af te vegen, zodat er geen kwijluitslag ontstaat.
5. Blijf in de buurt. De FDA raadt aan om erbij te blijven als je baby een bijtring heeft, om verslikking te voorkomen.

Een paar praktische punten helpen:

• Lees de onderhoudsinstructies voordat je een bijtring schoonmaakt. Het Better Health Channel zegt dat je plastic ringen niet in kokend water of de vaatwasser steriliseert, tenzij de fabrikant zegt dat het mag.
• Vermijd zoete hapjes voor tandjes. De NHS zegt dat bijna alle babybiscuitjes wat suiker bevatten, en dat kan nieuwe tandjes schaden.
• Reken een paar dagen op wat vaker 's nachts wakker worden. Onze gids over 's nachts wakker worden heeft ideeën om je baby weer tot rust te brengen, met behoud van de regels voor veilig slapen.

Mag ik mijn baby pijnstilling geven voor tandjes?

Heeft je baby duidelijk pijn, dan kan een apotheker of huisarts je vertellen of paracetamol of ibuprofen geschikt is. De NHS zegt dat je suikervrije producten gebruikt, en noemt deze leeftijdsgrenzen:

• Paracetamol mag je vanaf 2 maanden geven.
• Ibuprofen mag je vanaf 3 maanden geven. Het is niet bedoeld voor jongere baby's.
• Kinderen onder de 16 mogen geen aspirine krijgen.

Gebruik altijd de dosis op de verpakking voor de leeftijd en het gewicht van je baby, of vraag het je apotheker. Schrijf elke dosis en het tijdstip op, vooral als meer dan één verzorger medicijnen geeft. Heeft je baby langer dan een dag of twee pijnstilling nodig, laat dan door je huisarts kijken of er een andere oorzaak is.

Welke producten voor tandjes kan ik beter vermijden?

Tandjesgels. Het Better Health Channel zegt dat veelgebruikte Australische tandjesgels cholinesalicylaat bevatten, dat verwant is aan aspirine. Het zegt ook dat gels met verdovende middelen moeilijk af te meten zijn, zodat een giftige dosis mogelijk is, en dat onderzoek erop wijst dat gels de pijn van tandjes misschien niet verlichten. Het SCHN raadt tandjesgels of -tabletten af, tenzij je arts ze aanraadt. De FDA zegt dat producten met benzocaïne en lidocaïne niet gebruikt moeten worden tegen pijn door tandjes, en de NHS zegt dat algemene gels tegen pijn in de mond niet geschikt zijn voor kinderen.

Barnstenen kettinkjes. De FDA meldt overlijdens en ernstig letsel door sieraden voor tandjes zoals barnstenen kettinkjes. Het Better Health Channel merkt op dat de Australische consumententoezichthouder heeft gewaarschuwd voor het gevaar van verslikking en wurging. Bind nooit iets om de nek van je baby.

Wanneer zoek ik hulp voor een baby die tandjes krijgt?

Deze niveaus komen overeen met onze gids wanneer bel je de dokter.

Bel nu het lokale alarmnummer als je baby:

• Slap is, heel slaperig of moeilijk wakker te krijgen.
• Moeite heeft met ademen, of een blauwe, grijze of vlekkerige huid, lippen of tong heeft.
• Huiduitslag heeft die niet wegtrekt als je er een glas op drukt.
• Een stuip heeft.
• Al 12 uur geen natte luier heeft gehad.
• Jonger is dan 3 maanden en een temperatuur van 38°C of hoger heeft.
• 3 tot 6 maanden oud is en een temperatuur van 39°C of hoger heeft.

Deze signalen komen uit de NHS-gids over dringende hulp.

Zoek vandaag medische hulp als je baby:

• Niet drinkt, of veel minder drinkt dan normaal.
• Jonger is dan 6 maanden en een teken van uitdroging heeft, zoals minder natte luiers of een droge mond, zoals het informatieblad van het RCH over uitdroging aanraadt.

Praat met je huisarts, jeugdverpleegkundige of tandarts als:

• De klachten van tandjes langer dan ongeveer 48 uur duren.
• Je niet zeker weet of een bultje op het tandvlees een tandje is of iets anders.
• Je vragen hebt over wanneer tandjes horen door te komen (zie de tijdlijn van tandjes).

Wat is handig om bij te houden als er tandjes doorkomen?

Noteer de datum waarop je voor het eerst een tandje ziet, temperatuurmetingen met de tijden, doses medicijnen, en hoe voedingen en slaap veranderen. Gaan de klachten langer dan een paar dagen door, of krijgt je baby koorts, dan helpt dat overzicht je huisarts om naar een andere oorzaak te zoeken.