เด็กทารกเผลอหลับระหว่างเดินทางกันบ่อย ๆ เป็นเรื่องปกติ การนั่งรถ เดินเล่นในรถเข็น หรืออยู่ในผ้าพันอุ้มอาจเป็นจังหวะที่ทำให้ลูกที่ง่วงอยู่แล้วหลับพอดี สิ่งสำคัญคือจะให้ลูกนอนต่อที่ไหน คาร์ซีต เบาะรถเข็นแบบนั่ง หรือเป้อุ้มไม่ใช่ที่ที่จะปล่อยให้นอนยาวจนจบงีบ เมื่อถึงจุดหมายหรือเมื่อหยุดเดินแล้ว ให้วางลูกนอนหงายบนพื้นนอนที่แน่นและราบ
คู่มือนี้อธิบายวิธีดูแลลูกที่งีบระหว่างทางในแต่ละสถานการณ์ เหตุผลที่การคลุมรถเข็นมีความเสี่ยง วิธีอุ้มลูกด้วยเป้หรือผ้าอย่างปลอดภัย และการจัดเวลาออกไปข้างนอกให้เข้ากับกิจวัตรประจำวัน สำหรับรายการตรวจที่ใช้ได้กับการนอนทุกครั้ง อ่านเรื่องการนอนอย่างปลอดภัย
ให้ลูกงีบระหว่างเดินทางได้ไหม
ได้ การเผลอหลับระหว่างเคลื่อนไหวเป็นเรื่องปกติ คำแนะนำเรื่องการนอนอย่างปลอดภัยของ AAP ระบุว่าหากลูกหลับในคาร์ซีต รถเข็น เปลไกว เป้อุ้ม หรือผ้าพันอุ้ม ให้ย้ายไปนอนหงายบนพื้นนอนที่แน่นโดยเร็วที่สุด NICHD Safe to Sleep แนะนำว่าไม่ควรใช้อุปกรณ์สำหรับนั่ง เช่น คาร์ซีตและรถเข็น หรืออุปกรณ์อุ้ม เช่น ผ้าพันอุ้ม เป็นที่นอนประจำหรือที่งีบ และไม่ควรปล่อยให้ลูกนั่งตัวงอคอตก เพราะอาจปิดกั้นทางเดินหายใจ
| ที่ที่ลูกเผลอหลับ | ขณะเดินทางหรือเคลื่อนไหว | เมื่อหยุดหรือถึงจุดหมาย |
|---|---|---|
| คาร์ซีตหรือคาร์ซีตแบบตะกร้า | หลับได้ระหว่างเดินทาง | อุ้มออกมาวางนอนราบ |
| กระเช้านอนหรือเปลนอนที่ติดกับรถเข็น | ใช้ได้หากนอนราบสนิท | ย้ายไปเตียงเด็กหรือเปลนอนเมื่อทำได้ |
| เบาะรถเข็นแบบนั่ง | เฉพาะเมื่อปรับราบได้สนิท | ย้ายไปนอนบนพื้นนอนที่ราบ |
| ผ้าพันอุ้มหรือเป้อุ้ม | หลับได้ระหว่างอุ้มโดยตรวจตามหลัก TICKS | ย้ายไปพักบนพื้นนอนที่ราบ |
เมื่อลูกหลับในคาร์ซีต ควรทำอย่างไรให้ปลอดภัย
ลูกเผลอหลับในคาร์ซีตขณะที่คุณขับรถได้ เรื่องที่ต้องใส่ใจคือการปล่อยให้ลูกนอนอยู่ในนั้นต่อหลังเดินทางเสร็จ
- Red Nose ในออสเตรเลีย อธิบายว่าคาร์ซีตหรือคาร์ซีตแบบตะกร้าอาจทำให้ตัวลูกงอ คางก้มชิดหน้าอก จนทางเดินหายใจถูกปิดกั้น จึงไม่แนะนำให้ใช้เป็นที่นอนแม้มีคนเฝ้า และแนะนำให้อุ้มลูกออกทุกครั้งเมื่อถึงจุดหมาย แม้ลูกจะตื่นก็ตาม
- คำแนะนำเรื่องคาร์ซีตของ Lullaby Trust ในสหราชอาณาจักรระบุว่าลูกหลับในคาร์ซีตระหว่างเดินทางได้ แต่เมื่อถึงที่หมายให้รีบอุ้มออกและวางนอนบนพื้นนอนที่แน่นและราบ
- คำแนะนำของ NHS เรื่อง SIDS ก็แนะนำเช่นเดียวกัน และระบุว่าไม่ควรให้ทารกอยู่ในคาร์ซีตนานเกินไป
เมื่อนำคาร์ซีตแบบตะกร้าออกจากรถ
แม้จะติดคาร์ซีตแบบตะกร้าเข้ากับโครงรถเข็น หรือหิ้วเข้าไปในคาเฟ่ ก็ยังเป็นคาร์ซีตอยู่ เอกสารเรื่องคาร์ซีตของ Lullaby Trust ระบุว่าคาร์ซีตมีไว้สำหรับการเดินทางเท่านั้น ไม่ใช้แทนเตียงเด็กหรือเก้าอี้กินข้าว Red Nose ในออสเตรเลียระบุเพิ่มเติมว่าเด็กอาจพลัดตกจากคาร์ซีตที่นำมาใช้นอกรถ จึงปลอดภัยที่สุดที่จะไม่วางคาร์ซีตแบบตะกร้าบนโต๊ะ ม้านั่ง หรือเตียงนอนเลย
การเดินทางไกล
หน้าแนะนำความปลอดภัยในรถของ Red Nose ในออสเตรเลียแนะนำให้หยุดพักและยืดเส้นยืดสายทุก 2 ชั่วโมง โดยอุ้มลูกออกจากคาร์ซีตด้วย Lullaby Trust ระบุว่ายังไม่มีหลักฐานตีพิมพ์ที่กำหนดระยะเวลาตายตัว แต่แนะนำให้พักเป็นระยะ และหลีกเลี่ยงการขับรถทางไกลกับทารกที่คลอดก่อนกำหนดและทารกอายุน้อย เพราะอาจเสี่ยงหายใจลำบากเมื่อนอนท่าตั้งตรงนานเกินไป ถ้าทำได้ ให้ผู้ใหญ่อีกคนนั่งด้านหลังกับลูก หรือใช้กระจกดูลูกเมื่อขับรถคนเดียว Lullaby Trust ยังแนะนำให้ถอดหมวกและเสื้อผ้ากันหนาวสำหรับใส่กลางแจ้ง เช่น ชุดกันหิมะหรือเสื้อโค้ต เมื่อลูกเข้ามาในรถแล้ว อ่านเรื่องความปลอดภัยของคาร์ซีต สำหรับวิธีปรับสายรัดและสิ่งที่ควรทำหากลูกตัวงอก้มไปข้างหน้า
ลูกงีบในรถเข็นได้ไหม
การนอนในรถเข็นปลอดภัยที่สุดเมื่อลูกนอนราบได้สนิท คำแนะนำในการเลือกผลิตภัณฑ์ของ Lullaby Trust ระบุว่าไม่แนะนำให้ทารกนอนในท่านั่งหรือท่าเอียง เช่น ในรถเข็นแบบนั่ง และหากไม่มีตัวเลือกอื่น ต้องให้ลูกนอนในท่าที่ราบสนิท เพียงเอนเบาะยังไม่พอ
สำหรับทารกอายุน้อยที่ออกไปเดินเล่นนาน ๆ กระเช้านอนหรือเปลนอนที่วางราบและติดกับรถเข็นจึงเป็นตัวเลือกที่เหมาะที่สุดในบรรดารถเข็น คำแนะนำของ Lullaby Trust สำหรับช่วงเดินทางพักผ่อน ระบุว่าอาจใช้กระเช้านอนบนรถเข็นเป็นที่นอนเมื่ออยู่นอกบ้านได้ หากตอบว่า “ใช่” ครบทุกข้อต่อไปนี้
- พื้นที่นอนราบสนิทหรือไม่
- ที่นอนแน่นและกันน้ำ โดยไม่มีขอบบุนวมหรือขอบยกสูงหรือไม่
- พับหลังคาบังแดดไปด้านหลังและถอดผ้าปิดด้านหน้าออกได้หรือไม่
- เป็นไปตามมาตรฐานความปลอดภัยของประเทศที่ใช้งานหรือไม่
- ผู้ผลิตระบุชัดเจนหรือไม่ว่าเหมาะสำหรับนอนข้ามคืน
Lullaby Trust ยังระบุว่าด้านข้างของกระเช้านอนอาจกักเก็บความร้อนมากกว่าเตียงเด็ก ควรตรวจว่าลูกร้อนหรือไม่และปรับจำนวนชั้นของเสื้อผ้าให้เหมาะสม แม้รถเข็นจะปรับราบได้ ก็ยังใช้แทนเตียงเด็กไม่ได้ คำแนะนำเรื่องรถเข็นของ Red Nose ในออสเตรเลียระบุเรื่องนี้ไว้ และทั้ง AAP และ NICHD ต่างแนะนำให้ย้ายทารกที่หลับไปยังที่นอนประจำทันทีที่ทำได้
Red Nose ในออสเตรเลียแนะนำให้คาดสายรัดเสมอเมื่อลูกอยู่ในรถเข็น ล็อกเบรกทุกครั้งที่หยุด และอย่าปล่อยลูกไว้ในรถเข็นตามลำพัง
ใช้ผ้าห่มหรือผ้ามัสลินคลุมรถเข็นได้ไหม
ไม่ควร แม้บางครั้งคุณอาจอยากพาดผ้ามัสลินเพื่อบังแดดหรือให้ลูกเคลิ้มหลับง่ายขึ้น แต่แหล่งข้อมูลทั้งในออสเตรเลียและสหราชอาณาจักรต่างเตือนถึงอันตราย
- Red Nose ในออสเตรเลีย ระบุว่าการคลุมรถเข็นด้วยผ้าห่อตัว ผ้ามัสลิน หรือพลาสติก อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อความร้อนเกินและการขาดอากาศหายใจได้มาก แม้แต่ผ้ามัสลินบางเบาก็ลดการไหลเวียนของอากาศและกักความร้อนได้ อีกทั้งยังทำให้สังเกตสัญญาณว่าลูกได้รับผลกระทบจากความร้อนได้ยากขึ้น
- คำแนะนำเรื่องอากาศร้อนของ Lullaby Trust ระบุว่าไม่ควรคลุมรถเข็นหรือชุดคาร์ซีตติดรถเข็นด้วยผ้าห่ม ผ้าทั่วไป หรือวัสดุที่กีดขวางการไหลเวียนของอากาศ เพราะทารกที่ร้อนเกินไปมีความเสี่ยงต่อภาวะเสียชีวิตกะทันหันในทารก (SIDS) สูงขึ้น
ทางเลือกที่ใช้แทนได้มีดังนี้
- ที่บังแดดแบบหนีบหรือร่มกันแดด Lullaby Trust ระบุว่าวิธีนี้ให้ร่มเงาโดยอากาศยังถ่ายเทและคุณมองเห็นลูกได้ชัด
- ร่มเงาตามธรรมชาติ Red Nose ในออสเตรเลียแนะนำให้หลบใต้ต้นไม้หรือร่ม เลือกที่ที่ลมผ่านรอบรถเข็นได้ดี และหลีกเลี่ยงช่วงที่ร้อนที่สุดของวัน
- ตรวจลูกเป็นระยะ ลองสัมผัสหน้าอกหรือหลังคอของลูก Lullaby Trust ระบุว่าถ้าผิวชื้นเหนียวหรือมีเหงื่อ แสดงว่าลูกร้อนเกินไป
ในช่วงอากาศหนาว คำแนะนำเรื่องอากาศหนาวของ Lullaby Trust ระบุให้ถอดหมวกหรือฮู้ดเมื่ออยู่ในอาคารหรือในรถ และถอดเสื้อผ้าชั้นนอกเมื่อทารกนอนในอาคาร เรื่องนี้สำคัญหากลูกหลับมาตั้งแต่อยู่บนรถเข็น แล้วคุณพาเข้าไปในร้านหรือบ้านที่อุ่นขึ้น อ่านเพิ่มเติมเรื่องอากาศร้อน
ถ้าลูกหลับในผ้าพันอุ้มหรือเป้อุ้ม จะดูแลอย่างไรให้ปลอดภัย
เด็กหลายคนเคลิ้มหลับขณะคุณอุ้มด้วยผ้า และการงีบแนบตัวระหว่างที่คุณตื่นและเคลื่อนไหวอยู่ก็เป็นช่วงเวลาดี ๆ ได้ คำแนะนำเรื่องผ้าพันอุ้มของ Lullaby Trust ระบุว่าอุบัติเหตุจากผ้าพันอุ้มดูจะเสี่ยงที่สุดเมื่อทางเดินหายใจของลูกถูกปิดกั้น เช่น คางก้มชิดอก หรือจมูกและปากถูกคลุม ทั้ง Lullaby Trust และ Red Nose ในออสเตรเลีย ใช้รายการตรวจ TICKS ดังนี้
- T — แนบกระชับ (Tight) ผ้าหรือเป้กระชับพอดี ให้ตัวลูกแนบชิดกับคุณ
- I — มองเห็นได้ตลอด (In view at all times) เพียงก้มมองก็เห็นใบหน้าลูก
- C — อยู่ใกล้พอให้จูบ (Close enough to kiss) เพียงก้มศีรษะลงเล็กน้อยก็จูบกระหม่อมลูกได้
- K — คางไม่ชิดอก (Keep chin off the chest) ลูกไม่นั่งตัวงอจนคางพับลงมาชิดหน้าอก
- S — ประคองหลัง (Supported back) หลังลูกได้รับการประคองในท่าธรรมชาติ ท้องและอกแนบตัวคุณ
เด็กบางคนต้องได้รับการดูแลเป็นพิเศษ US Consumer Product Safety Commission (CPSC) ขอให้ระมัดระวังเมื่อใช้ผ้าอุ้มกับทารกอายุต่ำกว่า 4 เดือน และระบุว่าทารกหลายคนที่เสียชีวิตในผ้าพันอุ้มคลอดก่อนกำหนด เป็นทารกแฝดที่มีน้ำหนักแรกเกิดน้อย หรือมีปัญหาทางเดินหายใจ เช่น เป็นหวัด คู่มือเลือกเป้อุ้มของ AAP เตือนว่าผ้าที่ทำให้ตัวลูกงอเป็นรูปตัว C เพิ่มความเสี่ยงต่อการหายใจลำบากอย่างมาก และแนะนำให้ตรวจดูลูกบ่อย ๆ ไม่ว่าจะใช้เป้อุ้มชนิดใด
คำแนะนำเพิ่มเติมจากแหล่งข้อมูลเหล่านี้ ได้แก่
- Red Nose ในออสเตรเลียระบุว่าไม่ควรใช้ผลิตภัณฑ์ที่ห่อตัวลูกเป็นทรงดักแด้หรือโค้งเป็นรูปครรภ์
- Lullaby Trust แนะนำให้อุ้มลูกออกจากผ้าเพื่อให้นม และ CPSC แนะนำให้จัดท่าใหม่หลังให้นมโดยให้ใบหน้าของลูกหงายขึ้น
- ถ้าจะนั่งลงพัก ให้ย้ายลูกไปยังเตียงเด็กหรือเปลนอนก่อน AAP แนะนำว่าเมื่อทารกหลับในเป้อุ้ม ควรย้ายลงนอนหงายบนพื้นนอนที่แน่นโดยเร็วที่สุด
อ่านเรื่องการงีบแนบตัวผู้ดูแล สำหรับวิธีดูแลการงีบแบบสัมผัสตัวอย่างปลอดภัย
การงีบระหว่างเดินทางส่งผลต่อเวลาที่เหลือของวันอย่างไร
การงีบระหว่างเดินทางยังนับว่าได้นอน และในวันที่ยุ่งนี่อาจเป็นโอกาสเดียวที่ลูกจะได้งีบ สิ่งที่อาจเปลี่ยนคือเวลาและความยาวของงีบ ทารกหลายคนตื่นเมื่อรถจอด รถเข็นหยุดเคลื่อนไหว หรือเมื่อถูกอุ้มย้าย จึงอาจเป็นงีบที่สั้นหรือขาดช่วง หากลูกตื่นมาแล้วอารมณ์ดี งีบสั้นเพียงอย่างเดียวไม่ได้เป็นปัญหา อ่านเรื่องงีบสั้น
งีบที่ใกล้เวลาเข้านอนมีผลมากที่สุด Better Health Channel ระบุว่าการนอนกลางคืนของเด็กเล็กอาจถูกรบกวนอย่างมากหากนอนกลางวันไม่พอ หรืองีบช่วงบ่ายใกล้เวลาเข้านอนเกินไป ถ้าลูกหลับบนรถตอนบ่ายแก่ ๆ ระหว่างกลับบ้าน วันนั้นอาจต้องเข้านอนช้าลงเล็กน้อย ส่วนวันที่พลาดงีบอาจเข้านอนเร็วขึ้น
วิธีที่หลายครอบครัวใช้รักษาจังหวะของวัน ได้แก่
- กันงีบหนึ่งครั้งไว้ที่บ้าน หลายครอบครัวให้ลูกนอนในเตียงเด็กสำหรับงีบที่ดูจะช่วยให้ลูกสดชื่นที่สุด ซึ่งมักเป็นงีบแรก แล้วค่อยให้งีบอื่นเกิดขึ้นระหว่างเดินทางได้
- จัดธุระให้เข้ากับเวลางีบ ถ้าออกเดินทางก่อนถึงเวลางีบเล็กน้อย ลูกอาจหลับระหว่างนั่งรถหรือเดินเล่น แทนที่จะเพิ่งหลับตอนถึงลานจอดรถ
- รักษาลำดับของกิจวัตร แม้อยู่นอกบ้านก็ยังจัดเวลากิน เล่น และนอนเป็นลำดับที่คุ้นเคยได้ อ่านเรื่องจังหวะชีวิตประจำวัน
- ให้กิจวัตรก่อนนอนเป็นหลัก แม้จะเป็นวันที่ลูกงีบนอกบ้านหลายครั้ง กิจวัตรก่อนนอนที่คุ้นเคยก็ช่วยให้ช่วงเย็นง่ายขึ้น
ตัวอย่างวันที่ลูกงีบระหว่างเดินทาง ปรับให้เหมาะกับลูกได้
| ช่วงของวัน | กิจกรรม |
|---|---|
| เช้า | ตื่น กินนม เล่น แล้วงีบแรกในเตียงเด็กที่บ้าน |
| สาย | กินนม แล้วออกไปทำธุระ ลูกอาจเคลิ้มหลับในรถ |
| เมื่อถึงจุดหมาย | อุ้มลูกออกจากคาร์ซีต ให้งีบต่อในกระเช้านอนของรถเข็นที่ราบสนิท หรืออุ้มไว้ |
| บ่าย | เดินเล่นด้วยรถเข็นช่วงเวลางีบ หากกลับถึงบ้านแล้วลูกยังหลับ ให้ย้ายไปเตียงเด็ก |
| เย็น | ทำกิจวัตรก่อนนอนตามปกติ ปรับเวลาเล็กน้อยหากงีบสุดท้ายช้ากว่าปกติ |
จะทำให้การงีบระหว่างเดินทางง่ายขึ้นได้อย่างไร
- ใช้การเคลื่อนไหวช่วยกล่อม แล้วค่อยย้ายเมื่อถึงที่หมาย คู่มือ NHS เรื่องการปลอบทารกที่ร้องไห้ แนะนำให้ลองโยกรถเข็น เดินเล่น หรือนั่งรถ ถ้าลูกหลับระหว่างนั่งรถ ให้ย้ายออกจากคาร์ซีตโดยเร็วที่สุดและวางนอนบนพื้นนอนที่แน่นและราบ
- อุ้มย้ายอย่างนุ่มนวล ปลดสายรัดก่อนอุ้ม ประคองศีรษะและคอ แล้ววางลูกนอนหงาย ถ้าลูกตื่นก็ไม่เป็นไร การย้ายไปนอนอย่างปลอดภัยสำคัญกว่า
- ให้ลูกสวมเสื้อผ้าเป็นชั้น ๆ จะถอดออกได้ง่ายเมื่อย้ายจากถนนที่หนาวเข้าไปในร้านหรือรถที่อุ่นกว่า
- ให้นมก่อนออกเดินทาง เมื่อลูกอิ่มแล้วอาจหลับระหว่างทางได้ง่ายขึ้น และคุณไม่ต้องให้นมขณะอุ้มลูกในผ้าระหว่างเดิน
- เตรียมที่นอนปลอดภัยไว้ที่ปลายทาง หากไปเยี่ยมนาน ๆ กระเช้านอนราบหรือเตียงเด็กพกพาจะช่วยให้ลูกมีที่นอนต่อจนจบงีบ อ่านเรื่องการนอนของลูกเมื่อเดินทาง
- หมั่นตรวจดูลูก สังเกตใบหน้า สีผิว และการหายใจเป็นระยะ ไม่ว่าลูกจะนอนอยู่ในอุปกรณ์ใด
เมื่อไรควรขอความช่วยเหลือ
ให้ลงมือทันที หากพบว่าลูกตัวงอ คางก้มชิดหน้าอกในคาร์ซีต รถเข็น เก้าอี้เด้ง หรือผ้าพันอุ้ม อุ้มลูกออกมาวางนอนหงายบนพื้นนอนที่แน่นและราบ แล้วตรวจการหายใจและสีผิว
โทร หมายเลขฉุกเฉินในพื้นที่ของคุณ ทันที หากลูกมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้
- หายใจลำบาก หายใจเร็วมาก มีเสียงครางขณะหายใจ หรือท้องหรือบริเวณซี่โครงบุ๋มขณะหายใจ
- ผิวหนัง ริมฝีปาก หรือลิ้นมีสีเขียวคล้ำ เทา ซีดมาก หรือเป็นลาย
- ตัวอ่อนปวกเปียก ง่วงซึมกว่าปกติมาก ปลุกยาก หรือปลุกไม่ตื่น
- มีอาการชัก
- อายุต่ำกว่า 3 เดือนและมีอุณหภูมิตั้งแต่ 38°C (100.4°F) ขึ้นไป หรืออายุ 3–6 เดือนและมีอุณหภูมิตั้งแต่ 39°C (102.2°F) ขึ้นไป
สัญญาณเหล่านี้มาจากคู่มือ NHS เรื่องการขอความช่วยเหลือเร่งด่วน ทำตามคำแนะนำของเจ้าหน้าที่รับสาย
ขอความช่วยเหลือทางการแพทย์ภายในวันนี้ (แพทย์ประจำตัวที่นัดได้วันนี้ แพทย์นอกเวลาทำการ หรือ สายด่วนให้คำปรึกษาด้านสุขภาพในพื้นที่) หากลูกไม่ยอมกินนม กินนมน้อยกว่าปกติมาก หรือผ้าอ้อมเปียกน้อยกว่าปกติ เช่น หลังออกไปข้างนอกเป็นเวลานานในวันที่อากาศร้อน ดูสัญญาณของการเจ็บป่วยจากความร้อนในเรื่องอากาศร้อน
ปรึกษาแพทย์หรือพยาบาลเด็ก หากลูกคลอดก่อนกำหนด มีปัญหาการหายใจหรือภาวะสุขภาพอื่น และคุณไม่แน่ใจว่าคาร์ซีต รถเข็น หรือเป้อุ้มเหมาะกับลูกหรือไม่ หรือหากลูกหลับได้เฉพาะระหว่างเคลื่อนไหวและคุณเริ่มรับมือได้ยาก คุณยังโทรหา แพทย์ของคุณหรือบริการสุขภาพเด็กในพื้นที่ ได้ด้วย



