De slaapplek van je baby inrichten: ledikantje, matras en kamer

Een veilige slaapplek is eenvoudig: een ledikantje of wieg dat voldoet aan de veiligheidsnorm van jouw land, een stevig, plat matras dat er goed in past, een hoeslaken en veilig beddengoed, en verder niets. Zet het minstens de eerste 6 maanden in jouw kamer, uit de buurt van ramen, koorden en kachels. Daarna draait comfort erom dat je de kamer 's nachts gedempt verlicht, redelijk rustig en niet te warm houdt.

Deze gids gaat over de spullen en de kamer. Voor de regels die bij elke slaap gelden (op de rug, hoofd onbedekt, rookvrij, niet slapen op de bank) zie veilig slapen. Voor kleding en tog, zie je baby aankleden voor het slapen.

Wat heb je nodig voor een veilige slaapplek?

Minder dan de meeste boodschappenlijstjes doen vermoeden. De zes aanbevelingen van Red Nose beschrijven de veiligste plek voor je baby om te slapen als een eigen veilige slaapplek, met een veilig matras en veilig beddengoed.

Al het andere, zoals bedbumpers, kussens, slaappositioneerkussens en babynestjes, is overbodig of onveilig. Zie slaapproducten die je beter vermijdt.

Hoe kies ik een veilig ledikantje?

Begin bij de veiligheidsnorm. Controleer in Australië of het ledikantje voldoet aan de geldende veiligheids- en informatienormen en of er een montagehandleiding bij zit. Controleer bij een tweedehands ledikantje ook of het is teruggeroepen. Volgens de checklist van de AAP voor een veilige babykamer mogen ledikantjes met een neerlaatbare zijkant in de VS niet meer worden gemaakt of verkocht. Kies in het Verenigd Koninkrijk en elders een ledikantje dat aan de geldende nationale veiligheidsnorm voldoet.

Meet het ledikantje na met een meetlint. De Australische controlepunten hieronder komen van Pregnancy, Birth and Baby en de Australische mededingings- en consumentenautoriteit (ACCC). De Amerikaanse toezichthouder voor de veiligheid van consumentenproducten (CPSC) en de AAP geven de Amerikaanse controlepunten.

De CPSC voegt toe: geen ontbrekende, losse of kapotte schroeven, beugels of ander bevestigingsmateriaal, en geen ontbrekende of gebarsten spijlen. Kieren en openingen zijn belangrijk omdat de vingers, ledematen of het hoofd van een baby er klem in kunnen komen te zitten.

Tweedehands ledikantjes. Een gebruikt ledikantje kan prima zijn, maar het heeft dezelfde controles nodig. Pregnancy, Birth and Baby zegt dat je er alleen een gebruikt als alle onderdelen goed werken en de volledige handleiding erbij zit, en dat je oude ledikantjes controleert op loodhoudende verf. De pagina van Red Nose over een veilige slaapomgeving zegt dat tweedehands ledikantjes die jonger zijn dan 10 jaar nog steeds aan de veiligheidsnormen moeten voldoen, en dat de bodem niet mag doorzakken. Zoek op de website voor productveiligheid van jouw land naar terugroepacties voordat je oudere spullen gebruikt.

Welk matras hoort in het ledikantje van mijn baby?

Stevig, plat en de juiste maat. Het matrasadvies van de Lullaby Trust zegt dat de veiligste matrassen stevig en plat zijn en beschermd worden door een waterdichte hoes, zonder verhoogde of gevoerde randen, en dat het hoofd van je baby niet meer dan een paar millimeter mag wegzakken. Pregnancy, Birth and Baby zegt dat zachte matrassen gevaarlijk zijn omdat ze ongelijk worden naarmate je baby zwaarder wordt, en het risico op verstikking en plotselinge onverwachte dood bij baby's (SUDI) verhogen.

Controleer de pasvorm:

• Australië: niet meer dan 2 cm tussen het matras en de zijkant van het ledikantje als het matras in het midden ligt, en niet meer dan 4 cm als het tegen één kant is geschoven (Pregnancy, Birth and Baby).
• VS: als je meer dan twee vingers tussen het matras en de zijkanten of uiteinden van het ledikantje kunt steken, past het niet (AAP).

Daarna:

1. Haal alle plastic verpakking van een nieuw matras; Pregnancy, Birth and Baby waarschuwt dat een baby daardoor kan stikken.
2. Leg er nooit een tweede matras, een topmatras of extra opvulling bij. Red Nose zegt dat je nooit extra matrassen of beddengoed in de slaapplek legt.
3. Gebruik geen matras dat vochtig, gescheurd, beschimmeld of doorgezakt is, zoals Red Nose adviseert.
4. Als je een tweedehands matras gebruikt, zegt de Lullaby Trust dat het een goed passende, volledig waterdichte hoes moet hebben, zonder scheuren of waterschade, en niet doorgezakt mag zijn. De Lullaby Trust raadt waar mogelijk een nieuw matras voor elke baby aan.

Beddengoed erop. Gebruik een hoeslaken dat voor het matras gemaakt is, zoals de CPSC adviseert. Pregnancy, Birth and Baby raadt een slaapzak aan met een aansluitende hals, armsgaten en geen capuchon; gebruik je dekens, stop ze dan stevig in en niet hoger dan de borst van je baby, met de voetjes van je baby tegen het voeteneind van het ledikantje. In de VS adviseert de AAP om geen dekens in het babybed te leggen. Gebruik een goed passende slaapzak om je baby warm te houden.

Wieg, ledikantje of campingbedje: wat gebruik ik, en wanneer?

Wieg of mozesmandje. Veel gezinnen gebruiken er een in de eerste weken omdat het naast het bed past. Het advies van Red Nose over omrollen zegt dat je je baby naar een ledikantje verhuist zodra je baby voor het eerst tekenen laat zien dat die kan omrollen, wat bij de meeste baby's vanaf ongeveer 4 maanden is.

Ledikantje. Een ledikantje kun je vanaf de geboorte gebruiken, en je baby kan erin slapen tot die probeert eruit te klimmen. Pregnancy, Birth and Baby zegt dat je de hoge bodemstand gebruikt voor jongere baby's die nog niet kunnen zitten, zich optrekken of staan, en de lage stand voor oudere baby's, zodat ze er niet uit kunnen vallen of klimmen. De AAP zegt dat je het matras lager zet voordat je kind leert staan. Van ledikant naar bed gaat over de volgende stap.

Campingbedje. De ACCC raadt een campingbedje aan als er geen gewoon ledikantje beschikbaar is. Volg de montagehandleiding, zet alle vergrendelingen vast en gebruik alleen het bijbehorende matras. Door extra opvulling kan je baby tegen de soepele zijkanten bekneld raken. Houd je aan de lengte- en gewichtsgrenzen van het model. Stop met het gebruik zodra je kind kan staan, aan de zijkanten kan schudden of kan klimmen.

Tweelingen. Pregnancy, Birth and Baby zegt dat elk ledikantje voor één kind gemaakt is, dus aparte ledikantjes zijn het beste voor een tweeling. Zie veilig slapen voor meer over meerlingen.

Waar zet ik het ledikantje in de kamer?

In jouw kamer, minstens de eerste 6 maanden. Pregnancy, Birth and Baby zegt dat een baby jonger dan 6 maanden het ledikantje in jouw kamer moet hebben, en het NHS-advies over veiliger slapen zegt hetzelfde voor elke slaap, overdag en 's nachts. Je baby naar een eigen kamer verhuizen gaat over wat daarna komt.

Binnen de kamer adviseren Pregnancy, Birth and Baby, Red Nose en de AAP samen:

• Uit de buurt van ramen. De AAP zegt dat je een ledikantje niet bij een raam zet.
• Uit de buurt van koorden. Houd gordijnen, koorden van zonwering en andere koorden buiten bereik; Red Nose noemt ze een wurggevaar. De AAP zegt dat er geen touwtjes of koorden in of bij het ledikantje mogen hangen, dus houd ook snoeren van de babyfoon ver weg.
• Uit de buurt van warmte en stroom. Houd het ledikantje vrij van kachels, stopcontacten, elektrische apparaten en lampen.
• Niets wat erin kan vallen. Vermijd muren met schilderijen of spiegels boven het ledikantje, en houd babymobielen en speelgoed buiten bereik. De AAP zegt dat je een babymobiel weghaalt zodra je baby op handen en knieën kan komen, of op 5 maanden, wat het eerst komt.
• Rookmelders. De AAP adviseert een rookmelder buiten elke kamer waarin iemand slaapt.

Moet de kamer donker, stil of een bepaalde temperatuur zijn?

Licht. De NHS-gids over je baby helpen slapen raadt aan om overdag de gordijnen open te doen en gewoon je normale dingen te doen, en 's nachts het licht laag, de stemmen zacht en het spelen tot een minimum te houden, zodat je baby geleidelijk leert dat de nacht om te slapen is. Een gedempt nachtlampje maakt voedingen en controles makkelijker; de AAP zegt dat je het uit de buurt van gordijnen en beddengoed houdt. Veel gezinnen merken ook dat een donkerdere kamer helpt bij dutjes overdag zodra hun baby een paar maanden oud is.

Geluid. Je hebt geen stilte nodig, en de NHS zegt dat je je overdag niet veel zorgen hoeft te maken over alledaags geluid. Gebruik je een witte-ruismachine, houd die dan buiten het ledikantje en op een laag volume. Zie witte ruis.

Temperatuur. Oververhitting is het punt van zorg, niet een kamer die wat koel is. De NHS raadt ongeveer 16–20°C aan. Red Nose raadt geen specifieke kamertemperatuur aan, zegt dat een kamerthermometer niet nodig is, en raadt aan je baby aan te kleden zoals je jezelf zou aankleden voor die kamer. Bij warm weer kan een ventilator helpen als die de lucht in de kamer laat bewegen in plaats van op je baby gericht te zijn. De NHS zegt dat je baby nooit mag slapen met een kruik of elektrische deken, naast een kachel of open haard, of in direct zonlicht. Zie je baby aankleden voor het slapen en warm weer.

Hoe controleer ik de inrichting samen met andere verzorgers?

Iedereen die je baby te slapen legt, moet dezelfde inrichting zien. Loop het samen door in plaats van ervan uit te gaan dat ‘het ledikantje is klaar’ voor iedereen hetzelfde betekent:

• Welk ledikantje of welke wieg gebruiken we, en is die in elkaar gezet volgens de handleiding?
• Is het het matras dat erbij hoorde of dat voor dit ledikantje gemaakt is, zonder extra laag?
• Is er sinds de vorige slaap iets in het ledikantje gelegd, zoals speelgoed, een hydrofiele doek of een deken?
• Waar staat het ledikantje, en is het vrij van koorden, kachels en ramen?
• Als we niet thuis zijn, heeft het campingbedje dan alleen zijn eigen matras?

Controleer de inrichting opnieuw als er iets verandert: een nieuw ledikantje, een verhuizing naar een andere kamer, een vakantie of een groeispurt waardoor er een grotere slaapzak nodig is. Red Nose raadt aan om op reis van tevoren te bellen om na te gaan of er een ledikantje of campingbedje is dat voldoet aan de Australische veiligheidsnormen.

Wanneer hulp zoeken

Bel nu het lokale alarmnummer als je baby moeite heeft met ademen, bij elke ademhaling kreunt of het buikje intrekt, een blauwe, grauwe of vlekkerige huid of lippen heeft, slap is of moeilijk wakker te krijgen is, of een stuip heeft. Deze signalen staan op de NHS-lijst van wanneer je dringend hulp moet zoeken. Volg de instructies van degene die je aan de lijn hebt.

Vraag dezelfde dag nog advies aan je huisarts of een lokale gezondheidslijn voor advies als je je zorgen maakt over je baby nadat die klem heeft gezeten in een kier in het ledikantje of is gevallen. De NHS zegt dat je advies vraagt wanneer je je zorgen maakt over de symptomen van je kind of niet weet wat je moet doen. Is je baby daarna suf, slap of moeilijk wakker te krijgen, bel dan het lokale alarmnummer.

Praat met je huisarts of jeugdverpleegkundige over ademhalingsgeluiden waar je je zorgen over maakt, maar waardoor je baby geen moeite heeft met ademen. De gids over slaapgeluiden van baby's legt uit welke geluiden meestal normaal zijn. Vraag het ook als je te horen hebt gekregen dat je baby om medische redenen een speciale slaapinrichting nodig heeft.

Meld een onveilig product. Als een ledikantje, matras of ander slaapproduct defect lijkt, stop dan met het gebruik en meld het bij de toezichthouder voor productveiligheid in jouw land. De CPSC verwijst naar een meldpunt voor gezinnen in de VS.