Kip voor baby's: wanneer beginnen, veilig bereiden en hoe je het geeft

Baby's mogen vanaf ongeveer 6 maanden kip eten, zodra ze met vaste voeding zijn begonnen, en kip is een goed vroeg hapje omdat het ijzer levert dat makkelijk wordt opgenomen. De ASCIA-gids over het introduceren van vaste voeding, van de Australische allergiespecialisten, noemt gevogelte bij de ijzerrijke voedingsmiddelen om vanaf ongeveer 6 maanden aan te bieden, en raadt reepjes kip aan als vingervoedsel zodra je baby eraan toe is.

De twee belangrijkste dingen zijn kip helemaal gaar maken en hem geven in een textuur waar je baby mee overweg kan. Deze gids behandelt wanneer je begint, hoe je kip per fase bereidt, hoe je weet dat hij gaar is, restjes en opwarmen, nuggets en zout, en hoe je het risico op verslikking verkleint.

Wanneer mogen baby's kip eten?

Alle drie de landen zeggen vanaf ongeveer 6 maanden, als onderdeel van de eerste hapjes van je baby.

Het Australische Pregnancy, Birth and Baby, de ouderschapsdienst van de Australische overheid, noemt gepureerd rood of wit vlees bij de eerste ijzerhoudende voedingsmiddelen, en zacht, in stukjes gesneden vlees zonder botjes bij het vingervoedsel waar de meeste baby's rond 8 maanden mee overweg kunnen. De NHS-gids over voeding vanaf ongeveer 6 maanden rekent kip tot de eiwitrijke voedingsmiddelen die vanaf ongeveer 6 maanden geschikt zijn, en zegt dat deze voedingsmiddelen ijzer en zink bevatten.

In de VS zegt de CDC-gids over vaste voeding dat baby's rond 6 maanden met vaste voeding kunnen beginnen, niet vóór 4 maanden. De AAP-pagina over beginnen met vaste voeding raadt gerechten met vlees aan voor ijzer en zink, en noemt goed gegaarde, fijngesneden kip als vingervoedsel.

Is kip een goede bron van ijzer voor baby's?

Ja. Het ijzerinformatieblad van het Royal Children's Hospital Melbourne, uit Australië, legt uit dat ijzer in vlees, gevogelte en vis (heemijzer) goed door het lichaam wordt opgenomen, makkelijker dan ijzer uit plantaardige voeding. Het raadt aan ijzerrijke voedingsmiddelen aan te bieden, waaronder met ijzer verrijkte granen en gepureerd vlees of kip, als je baby met vaste voeding begint, en noemt 11 mg per dag als de Australische aanbevolen hoeveelheid voor baby's van 7 tot 12 maanden. Volgens het blad hoeft die hoeveelheid niet elke dag gehaald te worden.

Rood vlees, vis, ei, peulvruchten en met ijzer verrijkte granen zijn andere goede bronnen, dus het helpt om ze door de week af te wisselen. Kip samen met groenten geven helpt je baby ook om ijzer uit allebei op te nemen. IJzerrijke eerste hapjes geeft het volledige overzicht, en rundvlees voor baby's gaat over rood vlees.

Hoe bereid ik kip voor mijn baby per leeftijd?

Begin met een textuur waar je baby al mee overweg kan en ga verder naarmate je baby beter leert eten. Pregnancy, Birth and Baby zegt dat je begint met gladde purees en daarna overgaat op fijngehakt en in stukjes gesneden eten, en dat je uiterlijk rond 9 maanden eten met stukjes introduceert. Rond 12 maanden kunnen de meeste baby's veel verschillende gerechten van het gezin eten.

Als je met baby-led weaning werkt, noemt de NHS-gids over eerste vaste voeding vlees zonder botjes, zoals kip, bij het vingervoedsel, en zegt dat stukjes ongeveer zo groot als je eigen vinger goed werken. Ook ASCIA raadt reepjes kip aan als vingervoedsel. Baby-led weaning of purees vergelijkt de twee aanpakken.

Een paar praktische punten:

1. Verwijder het vel, het vet en de botjes. De NHS-gids over veilig eten bereiden zegt dat je alle botjes en eventueel vel en vet verwijdert zodat vlees makkelijker te slikken is, en dat je vlees zo dun mogelijk in reepjes snijdt.
2. Kies bereidingen die de kip sappig houden. Pocheren, stomen, langzaam garen of in een saus in de oven bereiden houdt kip zacht. Veel gezinnen merken dat dijvlees sappiger blijft dan filet.
3. Pluk of hak hem eerst fijn. Een vork, keukenmachine of blender werkt goed; voeg kookvocht zonder zout toe om het smeuïger te maken.
4. Laat hem afkoelen voordat je hem geeft. Roer goed en controleer de temperatuur, vooral na het opwarmen in de magnetron.

Voor hoe texturen zich in het algemeen opbouwen, zie texturen per leeftijd.

Hoe weet ik of kip helemaal gaar is?

Kip kan door het hele vlees heen ziektekiemen bevatten, niet alleen aan de buitenkant. De gids over het bereiden van eten van de Britse Food Standards Agency zegt dat gevogelte door en door bacteriën kan bevatten, dus snijd in het dikste deel en controleer of er geen roze vlees meer is en het vocht helder is. De CDC-pagina over veiligere voedselkeuzes voor kinderen onder de 5 zegt dat jonge kinderen een groter risico op voedselvergiftiging hebben omdat hun immuunsysteem nog in ontwikkeling is, en dat dit kan leiden tot diarree en uitdroging.

Elk land noemt een eigen temperatuur voor de kern van het vlees:

De voedselveiligheidsgids van het Australische healthdirect noemt 75°C voor gevogelte en raadt aan een voedselthermometer te gebruiken. Het Better Health Channel van de overheid van Victoria in Australië zegt dat je mikt op 75°C of heter, en dat een hele kip geen roze vlees en helder vocht moet hebben. De Food Standards Agency accepteert ook andere combinaties, zoals 75°C gedurende 30 seconden. De CDC zegt dat je het met een voedselthermometer controleert.

Veilig omgaan met rauwe kip

• Was rauwe kip niet. De NHS-gids over vlees in je voeding zegt dat het wassen van vlees je risico op voedselvergiftiging vergroot, omdat waterdruppels ziektekiemen op oppervlakken laten spatten, en de CDC-pagina over het voorkomen van voedselvergiftiging zegt dat rauwe kip niet gewassen hoeft te worden.
• Houd rauw en gaar gescheiden. Better Health zegt dat ziektekiemen van rauw naar gaar eten kunnen overgaan via handen, snijplanken en keukengerei, en raadt aan rauw vlees en gevogelte onderin de koelkast te bewaren.
• Laat hem ontdooien in de koelkast. De NHS zegt dat je vlees in de koelkast ontdooit, of de ontdooistand van de magnetron gebruikt als je het meteen bereidt, en dat je ontdooid rauw vlees binnen 2 dagen gebruikt.

Mag ik mijn baby restjes of opgewarmde kip geven?

Ja, als je ze zorgvuldig laat afkoelen, bewaart en opwarmt. Het advies is in alle landen vergelijkbaar:

De NHS-gids over het bewaren en opwarmen van babyvoeding zegt dat je ingevroren eten in de koelkast of in de magnetron ontdooit, nooit op kamertemperatuur, en dat je het binnen 24 uur na het ontdooien opeet. Er staat ook dat je half opgegeten porties weggooit in plaats van ze te bewaren. Pregnancy, Birth and Baby voegt toe dat je eten dat al eens is opgewarmd, of dat meer dan 2 uur op kamertemperatuur heeft gestaan, nooit opnieuw opwarmt.

Het advies van Food Standards Australia New Zealand voor kwetsbare mensen, een groep waartoe volgens de instantie ook pasgeboren baby's horen, is strenger: gebruik restjes gekookte kip en vlees binnen een dag na het koken en warm ze op tot ze dampend heet zijn. Ook noemt het voorgegaarde koude kip die je kant-en-klaar koopt, heel, in porties, plakjes of blokjes, een voedingsmiddel met een hoger risico, met vers bereide kip als veiligere keuze. Is je baby jong of niet lekker, dan geeft de grens van één dag je een eenvoudige extra marge.

De Food Standards Agency zegt dat goed gegaarde restjes die binnen twee uur zijn afgekoeld en in de koelkast gezet, ook koud gegeten kunnen worden. Kleine porties gepureerde of geplukte kip invriezen in een ijsblokjesbakje is een makkelijke manier om altijd iets klaar te hebben.

Zijn kipnuggets en andere bewerkte kip oké voor baby's?

Die geef je het best alleen af en toe, vooral vanwege het zout. De NHS-gids over zout zegt dat baby's onder de 1 jaar minder dan 1 g zout per dag horen te krijgen, en kinderen van 1 tot 3 jaar niet meer dan 2 g, omdat de nieren van baby's nog niet volledig ontwikkeld zijn. De gids merkt op dat vleesproducten en kant-en-klaarmaaltijden bij de alledaagse voedingsmiddelen horen waar al zout in zit.

• Bewerkt vlees. De CDC-lijst van voedingsmiddelen om te vermijden of te beperken noemt bewerkt vlees zoals vleeswaren, worstjes en ham, en sommige diepvriesmaaltijden, als zout. De NHS raadt aan te beperken hoe vaak je bewerkt vlees geeft, al zijn kleine hoeveelheden prima als onderdeel van gevarieerd eten.
• Bouillonblokjes en jus. De NHS-lijst van voedingsmiddelen om te vermijden zegt dat je geen zout toevoegt aan het eten van je baby of aan het kookwater, en geen bouillonblokjes of jus gebruikt, omdat die vaak veel zout bevatten.
• Kant-en-klaarmaaltijden uit de winkel. Pregnancy, Birth and Baby raadt aan etiketten te lezen en voedingsmiddelen met veel zout te vermijden, en noemt bewerkte producten met vet, suiker of zout, zoals gefrituurd eten, ongeschikt voor baby's.

Geef je toch nuggets of andere gepaneerde kip uit de diepvries, bereid ze dan volgens de aanwijzingen op de verpakking tot ze door en door dampend heet zijn, en snijd ze in dunne reepjes. Zelfgemaakte kipreepjes uit de oven, zonder zout, zijn een makkelijk alternatief.

Hoe verklein ik het risico dat mijn baby zich verslikt in kip?

Goed bereide kip is zacht, maar droge, draderige of taaie stukjes zijn voor een baby moeilijker fijn te krijgen. De CDC-lijst van verstikkingsgevaren noemt taaie of grote brokken vlees en botjes in vlees, en de AAP rekent brokken vlees tot de voedingsmiddelen om in het eerste jaar te vermijden. Het Royal Children's Hospital Melbourne in Australië zegt dat vlees fijngehakt of in kleine stukjes gesneden en zonder botjes gegeven moet worden.

• Houd kip sappig, en pluk hem fijn of meng hem door een saus of prak.
• Geef dunne reepjes die je baby kan vasthouden, in plaats van blokjes of grote brokken.
• Controleer goed op kleine botjes, vooral in dijen en drumsticks.
• Laat je baby rechtop zitten en blijf bij elke maaltijd bij je baby. De NHS zegt dat je altijd bij je baby blijft tijdens het eten, voor het geval je baby zich verslikt.

De NHS-gids over verslikken en kokhalzen zegt dat kokhalzen een normale reflex is terwijl baby's leren kauwen en slikken, en dat het hoorbaar is. Verslikken gaat stil: je baby kan niet goed hoesten, huilen of ademen. Verslikken of kokhalzen legt het verschil uit.

Als je baby zich verslikt en niet kan ademen, hoesten of huilen, roep dan om hulp en bel het lokale alarmnummer. De EHBO-stappen van de NHS bij een baby die zich verslikt zijn maximaal 5 klappen op de rug, daarna maximaal 5 borststoten, herhaald tot er hulp komt. Als je baby niet meer reageert en niet normaal ademt, begin dan met reanimatie en volg de aanwijzingen van de meldkamer. Zoek daarna medische hulp, ook als het eten eruit is gekomen. Het Royal Children's Hospital raadt iedereen die voor kinderen zorgt aan een EHBO-cursus te volgen, en met een cursus eerste hulp bij baby's kun je deze stappen oefenen voordat je ze nodig hebt.

Wat is handig om te noteren als je kip geeft?

Een korte notitie van hoe je de kip hebt bereid, de textuur en ongeveer hoeveel je baby heeft gegeten, helpt je te zien welke bereidingen goed werken en wanneer je baby klaar is voor de volgende fase. Kook je in grote hoeveelheden, dan maakt het noteren van de datum op ingevroren porties het makkelijk om je aan de bewaartermijnen te houden.

Wanneer moet ik hulp zoeken?

Kip staat niet op de ASCIA-lijst van de meest voorkomende allergenen, maar ASCIA merkt op dat ook andere voedingsmiddelen allergische reacties kunnen veroorzaken, dus let goed op je baby als je iets nieuws aanbiedt.

Bel nu het lokale alarmnummer als je baby:

• zich verslikt en niet kan ademen, hoesten of huilen
• na het eten plotseling gezwollen lippen, tong of keel krijgt, of moeilijk of luidruchtig ademt
• bleek of slap wordt of veel slaperiger is dan normaal, of moeilijk wakker te krijgen is
• groen of geel overgeeft
• 12 uur geen natte luier of plas heeft gehad

De NHS-gids over dringende hulp noemt gezwollen lippen, tong of keel, moeite met ademen en geen plas in de afgelopen 12 uur als redenen om een ambulance te bellen.

Zoek vandaag nog medische hulp als je baby:

• klappen op de rug of borststoten nodig had, ook als je baby nu in orde lijkt
• na een voedingsmiddel netelroos of bulten heeft buiten de mondstreek, zwelling van het gezicht of de ogen, of overgeeft, met een normale ademhaling (stop met dat voedingsmiddel en houd je baby goed in de gaten)
• overgeeft of diarree heeft en voedingen weigert, minder natte luiers heeft dan normaal, of bloed in de poep heeft. De NHS-gids over voedselvergiftiging zegt dat je dringend advies vraagt voor een baby onder de 12 maanden die ziek is door voedselvergiftiging, en signalen van uitdroging vertelt je meer.

Overleg met je huisarts of jeugdverpleegkundige als:

• je baby na een aantal weken proberen nog steeds alle vlees en andere ijzerrijke voedingsmiddelen weigert
• je baby na 9 maanden blijft kokhalzen bij texturen en je hulp wilt om verder te komen
• je vragen hebt over ijzer in de voeding van je gezin (bel buiten kantooruren een lokale gezondheidslijn voor advies)