Verkoudheid en een verstopte neus bij baby's: veilige verlichting en wanneer je je zorgen maakt

De meeste verkoudheden bij baby's komen door een virus en gaan vanzelf over. Healthdirect, de gezondheidsdienst van de Australische overheid, zegt dat jongere kinderen tot 2 weken nodig kunnen hebben om te herstellen, en dat een droge hoest daarna nog een aantal weken kan blijven. Een verkoudheid kun je niet genezen, maar je kunt een verstopte neus verlichten, de voedingen op gang houden en de slaap veilig houden. Het belangrijkste is dat je let op de ademhaling, het drinken en de alertheid van je baby, want daaraan zie je wanneer een verkoudheid meer is geworden.

Wat zijn de klachten van een verkoudheid bij een baby, en hoe lang duurt het?

Een verkoudheid geeft meestal een loopneus of verstopte neus, niezen, hoesten en een lichte verhoging. De NHS zegt dat de klachten in 2 tot 3 dagen opkomen en bij jonge kinderen langer kunnen duren dan bij volwassenen. Baby's ademen vooral door hun neus, dus een verstopte neus zit ze het meest dwars bij de voedingen en het slapen.

Het Royal Children's Hospital Melbourne (RCH) zegt dat het vaak voorkomt dat een droge hoest na een verkoudheid nog een aantal weken doorgaat, en dat je met een hoest die langer dan 4 weken duurt naar een arts gaat. Healthdirect zegt dat gezonde kinderen die nog niet naar school gaan vaak minstens 6 keer per jaar verkouden worden, omdat ze nog niet met veel virussen in aanraking zijn geweest. De meeste kinderen worden minder vaak verkouden naarmate ze ouder worden.

Is het een verkoudheid of bronchiolitis?

Bronchiolitis is een luchtweginfectie die begint als een verkoudheid. De NHS-pagina over bronchiolitis zegt dat het voorkomt bij baby's en kinderen jonger dan 2, en dat baby's jonger dan 6 maanden meer risico lopen om ernstig ziek te worden. Let na het begin, dat op een verkoudheid lijkt, op:

• hoesten
• sneller ademen
• moeite met drinken
• hoorbare ademhaling, zoals piepen of knisperen
• prikkelbaar zijn

De NHS zegt dat de klachten meestal tussen dag 3 en 5 het ergst zijn, en dat de hoest meestal binnen 3 weken beter wordt. De RCH-folder over bronchiolitis beschrijft het bij baby's tot 12 maanden, zegt dat ze ongeveer 7 tot 10 dagen ziek kunnen zijn, en dat de hoest tot 4 weken kan aanhouden. Het RCH raadt aan naar een arts te gaan als je baby minder dan de helft drinkt van wat je baby normaal drinkt.

Vraag je verloskundige, huisarts of jeugdverpleegkundige naar bescherming tegen RSV tijdens de zwangerschap of voor je baby. Onze gids over vaccinaties beschrijft wat er in Australië, het Verenigd Koninkrijk en de VS wordt aangeboden.

Hoe maak ik de verstopte neus van mijn baby vrij?

1. Gebruik zoutoplossing als druppels of spray. Healthdirect, het RCH en de American Academy of Pediatrics (AAP) raden allemaal druppels of spray met zout water (fysiologische zoutoplossing) aan om slijm los te maken. Die kun je zonder recept kopen.
2. Zuig voorzichtig op. De AAP raadt aan om het losgemaakte slijm op te zuigen met een neusaspirator met ballon. Doe het voorzichtig.
3. Doe het vlak voor de voeding. De AAP raadt aan om op te zuigen vóór de borstvoeding of de fles, zodat je baby kan ademen tijdens het zuigen.
4. Houd de lucht vochtig als die droog is. De AAP raadt een luchtbevochtiger aan, buiten bereik van je kind. De NHS waarschuwt om kinderen geen stoom te laten inademen uit een kom heet water, vanwege het risico op brandwonden.
5. Houd je huis rookvrij. Het RCH zegt dat sigarettenrook en vapen een hoest erger maken, en de NHS-pagina over bronchiolitis zegt dat je niet rookt in de buurt van je kind.
6. Houd je baby rechtop als je baby wakker is. De NHS raadt dit aan voor baby's met bronchiolitis, en veel ouders vinden het bij elke verkoudheid fijn om te troosten.

Hoe houd ik mijn verstopte baby 's nachts veilig?

Het is verleidelijk om een snotterige baby schuin omhoog te leggen, maar dat is niet veilig. Het advies van de AAP over slapen met een verstopte neus zegt dat een baby schuin omhoog leggen op handdoeken of kussens, of het matras schuin zetten, niet veilig is, omdat een baby het makkelijkst ademt als de luchtweg recht is.

• Leg je baby bij elke slaap op de rug, op een stevig, plat matras in het eigen bedje of wiegje.
• Houd het bedje vrij van kussens, wiggen, positioneringskussens, opgerolde handdoeken en andere zachte spullen.
• Valt je baby in slaap in een schommelstoeltje, wipstoeltje of autostoeltje, dan zegt de AAP dat je je baby zo snel mogelijk naar de eigen slaapplek verplaatst.
• De NHS raadt aan om regelmatig bij een baby met bronchiolitis te kijken, ook 's nachts.

Voor de basis van veilig slapen, zie veilig slapen en slaapproducten om te vermijden. Welke ademhalingsgeluiden 's nachts normaal zijn, lees je in slaapgeluiden van baby's.

Welke medicijnen mag ik mijn baby geven bij een verkoudheid?

De meeste verkoudheden bij baby's hebben helemaal geen medicijnen nodig.

• Hoest- en verkoudheidsmiddelen. Het RCH zegt dat er geen bewijs is dat ze kinderen helpen en dat ze schadelijk kunnen zijn, vooral onder de 6. Healthdirect zegt dat je geen neusontstoppers, antihistaminica of hoestsiropen geeft. De NHS zegt dat neusontstoppers niet gebruikt moeten worden door kinderen jonger dan 6. De AAP zegt dat hoest- en verkoudheidsmiddelen zonder recept niet worden aangeraden onder de 4, en van 4 tot 6 alleen op advies van een arts.
• Honing. Geef geen honing aan een baby jonger dan 12 maanden. Het RCH, de NHS en de AAP zeggen dit alle drie.
• Middelen tegen pijn en koorts. Healthdirect zegt dat paracetamol of ibuprofen kan helpen tegen ongemak. Er gelden leeftijdsgrenzen, dus lees de bijsluiter en vraag het een apotheker. Onze gids over koorts noemt de leeftijdsgrenzen en wat je doet bij een verhoogde temperatuur.
• Antibiotica. Het RCH en healthdirect zeggen dat antibiotica niet helpen bij verkoudheid en hoest die door een virus komen.
• Vitamines. Healthdirect zegt dat vitaminesupplementen verkoudheid niet behandelen of voorkomen.

Hoe zorg ik dat mijn verstopte baby blijft drinken?

Met een verstopte neus is drinken hard werken. De AAP zegt dat borstvoeding nog steeds wordt aangeraden voor baby's die verkouden zijn, en dat melk kolven in een bekertje of fles kan helpen als drinken aan de borst een tijdje te moeilijk is. Het RCH raadt aan om vaker kleine beetjes te geven.

Houd de natte luiers in de gaten. Minder dan normaal is een vroeg teken van uitdroging, en een baby jonger dan 6 maanden met welk teken daarvan ook moet dezelfde dag naar een arts. Zie signalen van uitdroging en als je baby minder drinkt dan normaal.

Wanneer ga ik met mijn baby naar de dokter bij een verkoudheid?

Bel het lokale alarmnummer of ga nu naar de spoedeisende hulp als je baby:

• moeite heeft met ademhalen, heel snel ademt, of de huid bij de hals, tussen de ribben of onder de ribben intrekt
• bij elke ademhaling kreunt, ademstops heeft, of onregelmatig ademt
• een blauwe, grauwe of heel bleke huid, lippen of tong heeft
• slap is, heel suf, of niet wakker wordt of niet wakker blijft
• een stuip heeft, of aan het stikken is
• jonger is dan 3 maanden en een temperatuur heeft van 38°C (100.4°F) of hoger
• 3 tot 6 maanden oud is en een temperatuur heeft van 39°C (102.2°F) of hoger
• 12 uur geen natte luier heeft gehad, of ernstige tekenen van uitdroging laat zien
• begon te hoesten nadat je baby zich verslikte in eten of een klein voorwerp (het RCH zegt dat je dan naar het ziekenhuis gaat)

Deze signalen komen van het RCH, de NHS-pagina over bronchiolitis en de NHS-gids over dringende hulp. Bij ademhalingsproblemen, een verandering van kleur, een stuip of een baby die je niet wakker krijgt, bel je het lokale alarmnummer in plaats van zelf te rijden. De NHS-pagina over bronchiolitis rekent een droge luier gedurende 12 uur, en koorts onder de 3 maanden, tot dringend advies van de huisarts; de NHS-gids over dringende hulp noemt ze allebei als reden om een ambulance te bellen of naar de spoedeisende hulp te gaan, dus wij houden dat strengere niveau aan.

Zoek vandaag medische hulp als je baby:

• veel minder drinkt dan normaal, of minder dan de helft van de gebruikelijke hoeveelheid
• minder natte luiers heeft dan normaal, of onder de 6 maanden welk teken van uitdroging dan ook laat zien
• een verkoudheid heeft die erger wordt, of na 48 uur niet beter wordt
• jonger is dan 6 maanden en hoest; volgens de AAP-symptoomchecker voor hoesten moet je dan binnen 24 uur de dokter bellen
• erg moe of prikkelbaar is, of niet zichzelf is

Praat met je huisarts of jeugdverpleegkundige als:

• een hoest langer dan 4 weken duurt, of de slaap of het spelen in de weg zit
• de verkoudheidsklachten na 10 dagen niet over zijn, zoals de NHS aanraadt
• de behandeling die je is aangeraden niet werkt zoals verwacht

Twijfel je welk niveau past, bel dan een lokale gezondheidslijn voor advies.

Wat is handig om bij te houden als je baby verkouden is?

Schrijf op wanneer de klachten begonnen, de temperaturen van je baby met de tijden, de voedingen en natte luiers van de afgelopen 24 uur, en welke medicijnen je hebt gegeven. Noteer ook advies dat je al hebt gekregen, met de datum. Een kort filmpje van de ademhaling van je baby kan een arts helpen zien wat jij zag. Stel hulp zoeken nooit uit om je aantekeningen af te maken.