Je pasgeboren baby in bad doen: watertemperatuur, stappen en veiligheid

Je pasgeboren baby hoeft niet elke dag in bad. De Australische dienst Pregnancy, Birth and Baby zegt dat 2 tot 3 keer per week genoeg is, met op de andere dagen een snel kattenwasje, en dat elke dag in bad prima is als je baby ervan geniet. Gebruik warm water van ongeveer 37–38°C, minstens de eerste maand alleen gewoon water, en houd de hele tijd één hand op je baby. De enige regel waarop nooit een uitzondering bestaat: laat je baby nooit alleen in bad, ook niet een seconde.

Hoe vaak doe je een pasgeboren baby in bad?

De richtlijnen uit drie landen komen goed overeen:

De NHS-gids over je baby wassen en in bad doen raadt aan om een moment te kiezen waarop je baby wakker en tevreden is, niet direct na een voeding of als je baby honger heeft of moe is. Veel gezinnen merken dat elke dag hetzelfde tijdstip, 's ochtends of 's avonds, het makkelijker maakt om aan het badje te denken.

Een kattenwasje of een heel bad?

Met een kattenwasje maak je de delen schoon die het het meest nodig hebben (gezicht, hals, handjes en luiergebied), zonder je baby helemaal uit te kleden. Dat past goed bij de dagen tussen de badjes en bij de eerste week of twee, zolang het navelstompje er nog aan zit. De AAP-gids op HealthyChildren.org over een pasgeboren baby in bad doen raadt aan om je baby met een washandje te wassen tot het stompje eraf is gevallen en de plek genezen is. Protesteert je baby bij de eerste hele badjes, dan zegt de AAP dat het prima is om een week of twee terug te gaan naar wassen met een washandje en het daarna opnieuw te proberen.

Zo geef je je baby een kattenwasje

Zet een kom warm water, watten, een handdoek, een schone luier en schone kleertjes klaar, en zorg dat de kamer warm is. Deze stappen volgen de NHS-gids.

1. Kleed je baby uit tot op het hemdje en de luier, en wikkel je baby in een handdoek.
2. Veeg elk oog schoon van de neus naar buiten, met een nieuw stukje vochtige watten voor elk oog.
3. Maak alleen de buitenkant van de oren schoon. Stop nooit wattenstaafjes in de oren van je baby.
4. Was het gezicht, de hals en de handjes met vochtige watten, en dep ze daarna droog.
5. Doe de luier af en maak de billen en geslachtsdelen schoon met nieuwe watten en warm water. Droog goed af, ook in de huidplooien, en doe een schone luier om.
6. Maak het navelstompje alleen schoon als er plas of poep op is gekomen, en dep het daarna droog. Zie verzorging van de navelstreng.

Welke temperatuur moet het badwater van een baby hebben?

Warm, niet heet. Het Australische Pregnancy, Birth and Baby raadt 37–38°C aan, gecontroleerd met een badthermometer of met je pols. De Australische richtlijn voor huidverzorging van het Royal Children's Hospital Melbourne gebruikt 37–37.5°C voor het eerste bad van een baby, in een kamer van 21–24°C.

• Laat eerst het koude water lopen, voeg dan het hete water toe, en meng het goed om hete plekken weg te werken, zoals de NHS aanraadt.
• Test met een thermometer, of met je pols of elleboog. Het Australische factsheet van het Royal Children's Hospital Melbourne over brandwonden zegt dat het water te heet is als je pols of elleboog rood wordt in het water.
• Vul nooit bij met heet water en laat de kraan nooit lopen terwijl je baby in bad zit. De AAP zegt dat heet kraanwater de belangrijkste oorzaak is van brandwonden bij baby's en jonge kinderen.
• Beperk hoe heet je kraanwater kan worden. De AAP raadt aan om het heetste kraanwater op of onder 49°C (120°F) te houden; het Royal Children's Hospital in Australië raadt aan om het zo te beperken dat het bad nooit heter kan worden dan 50°C.

Hoe doe je een pasgeboren baby stap voor stap in bad?

Zet alles klaar voordat je begint, zodat je nooit even weg hoeft: een babybadje of schone waskom, twee handdoeken, een schone luier, schone kleertjes en watten.

1. Vul het bad. Het Australische Pregnancy, Birth and Baby raadt ongeveer 10 tot 13 cm water aan; de AAP raadt ongeveer 5 cm (2 inches) aan. Controleer de temperatuur.
2. Was eerst het gezicht. Veeg met je baby op schoot het gezicht en de ogen schoon met vochtige watten.
3. Was het haar. Houd je baby boven het bad en maak het haar nat met gewoon water. De Australische gids van Pregnancy, Birth and Baby zegt dat shampoo pas nodig is als je baby ouder is.
4. Laat je baby in het water zakken. Doe de luier af en veeg eventuele poep weg. Laat je baby met de voetjes eerst in het water zakken, terwijl je met één hand de bovenarm vasthoudt en je onderarm het hoofd en de schouders ondersteunt.
5. Was voorzichtig. Houd het hoofd en gezicht van je baby boven water. Was met je vrije hand de hals, het lichaam, de huidplooien, en als laatste de geslachtsdelen en billen. Giet warm water over het lichaam zodat je baby het niet koud krijgt.
6. Til je baby eruit en droog af. Til je baby direct op een handdoek en dep je baby droog, met aandacht voor de plooien onder de armpjes, rond de hals, achter de oren en in het luiergebied.
7. Kleed je baby snel aan zodat die warm blijft, en laat het bad daarna meteen leeglopen.

Houd de eerste badjes kort: de verpleegkundige richtlijn van het Australische Royal Children's Hospital houdt het eerste bad van een baby op ongeveer 5 minuten. Huilt je baby of lijkt die bang, dan raadt de NHS aan om samen in bad te gaan, met een andere volwassene die je baby aan je aangeeft en weer van je overneemt.

Hebben pasgeboren baby's zeep, wasgel of lotion nodig?

Gewoon water is alles wat de meeste pasgeboren baby's nodig hebben. De NHS-gids over je pasgeboren baby leren kennen zegt dat je je baby minstens de eerste maand het best alleen in gewoon water kunt baden, dat je geen wasmiddelen aan het badwater moet toevoegen, en dat je geen huidlotions of medicinale doekjes moet gebruiken. Volgens de NHS moet het witte laagje waarmee sommige baby's geboren worden (huidsmeer of vernix) op de huid blijven zitten, omdat het werkt als een natuurlijke vochtinbrengende crème.

Na de eerste weken verschillen de adviezen een beetje:

• NHS (VK): gewoon water, of een vloeibare wasgel die geschikt is voor baby's; eventuele massageoliën of lotions moeten geschikt zijn voor baby's.
• AAP (VS): gebruik zeep spaarzaam, kies een milde, pH-neutrale zeep, spoel die meteen af, en breng na het bad een beetje parfumvrije vochtinbrengende lotion aan om een droge huid te helpen voorkomen.
• Royal Children's Hospital Melbourne (Australië): gebruik een milde wasgel zonder parfum, etherische oliën of extracten van planten of voedingsmiddelen, en breng een verzachtende crème (emolliens) aan bij de eerste tekenen van droogheid, kloofjes of schilfers.

Is je baby te vroeg geboren, dan zegt de NHS dat de medewerkers van de neonatologie-afdeling je advies geven over huidverzorging. Voor schilferige plekjes op de hoofdhuid, zie berg (korstjes op het hoofd). Voor een pijnlijk luiergebied, zie luieruitslag.

Hoe houd je een baby veilig in bad?

• Blijf binnen handbereik, met een hand op je baby. De AAP zegt dat je altijd een hand op je baby moet houden.
• Vertrouw niet op oudere kinderen. De NHS zegt dat baby's van elke leeftijd in bad toezicht van een volwassene nodig hebben.
• Sla badzitjes over. De NHS, met verwijzing naar RoSPA (de Britse liefdadigheidsorganisatie voor ongevalspreventie), en de AAP raden ze allebei af, omdat ze kunnen omvallen of loskomen van het bad.
• Geen stromend water. Doe je baby niet in bad onder een lopende kraan en gebruik geen handdouche aan de kraan, zoals de AAP aanraadt.
• Laat het bad leeglopen zodra je klaar bent.
• Laat je baby nooit op een commode of aanrecht liggen terwijl je iets pakt. De Australische gids van Pregnancy, Birth and Baby noemt dit samen met de waarschuwing over het bad.

Kan een badje onderdeel zijn van een bedtijdritueel?

Ja, als het bij jullie gezin past. De NHS-gids over je baby helpen slapen noemt in bad gaan, nachtkleding en een schone luier aandoen, de lichten dimmen, en knuffelen of een slaapliedje bij de stappen die een bedtijdritueel kan bevatten. Het hoeft geen badje elke avond te zijn: op avonden zonder bad werken een snel wasje en dezelfde rustige volgorde ook. Onze gids over het bedtijdritueel heeft meer ideeën.

Volg na het bad de gebruikelijke basisregels voor veilig slapen uit het NHS-advies om het risico op wiegendood (SIDS) te verkleinen: leg je baby bij elke slaap op de rug, in een eigen bedje of wieg bij jou op de kamer, minstens de eerste 6 maanden, op een stevig, vlak matras zonder kussens, bedbumpers, losse dekens of knuffels, in een rookvrij huis. Zie veilig slapen voor de volledige checklist.

Wanneer vraag ik advies over de huid van mijn baby of het badje?

• Bel nu het lokale alarmnummer als je baby moeite heeft met ademhalen nadat die onder water is gegleden, blauw of grauw is, of slap is of moeilijk wakker te krijgen, en volg de instructies van de meldkamer. Bel ook het lokale alarmnummer bij een ernstige brandwond, of een brandwond in de mond of keel met enige moeite met ademhalen.
• Bij elke brandwond door heet water houd je de plek meteen 20 minuten onder koel stromend water, zoals het Royal Children's Hospital in Australië aanraadt. Ga naar het ziekenhuis bij een brandwond op het gezicht, de handen of de geslachtsdelen, of bij een diepe brandwond. Ga naar een arts bij een brandwond groter dan 3 cm of een brandwond met blaren.
• Noem het bij de volgende controle bij je huisarts of jeugdverpleegkundige als de huid van je baby droog, gekloofd of rood blijft ondanks badjes met gewoon water, of als uitslag zich uitbreidt of niet wegtrekt.

Een cursus eerste hulp bij baby's is een goede manier om je voor te bereiden op ongelukjes tijdens het badje.