ก้าวสำคัญของลูกวัย 0–3 เดือน: สิ่งที่คาดได้ และเมื่อไรควรตรวจเช็ก

ในสามเดือนแรก ลูกจะเปลี่ยนจากการเคลื่อนไหวที่ส่วนใหญ่เป็นรีเฟล็กซ์ ไปสู่การยิ้มตอบคุณ ส่งเสียงอ้อแอ้ และยกศีรษะระหว่างนอนคว่ำเล่น รายการตรวจเช็กก้าวสำคัญวัย 2 เดือนของ CDC อธิบายทักษะที่ลูกส่วนใหญ่ (75% ขึ้นไป) ทำได้เมื่ออายุ 2 เดือน ได้แก่ ยิ้มเมื่อคุณพูดคุยด้วย มองหน้าคุณ ส่งเสียงอื่นนอกจากเสียงร้องไห้ มีปฏิกิริยาต่อเสียงดัง และชันคอได้เมื่อนอนคว่ำ เนื่องจากลูกสามในสี่คนมีทักษะเหล่านี้ภายในวัยนั้น ลูกหลายคนจึงเริ่มทำได้เร็วกว่านั้น และบางคนใช้เวลานานกว่าเล็กน้อย

รายการตรวจเช็กนี้ไม่ใช่การสอบ หากยังไม่เห็นทักษะใด ทักษะที่เคยทำได้หายไป หรือคุณเพียงแค่รู้สึกว่ามีบางอย่างไม่ปกติ คำแนะนำของ CDC คืออย่ารอ: ปรึกษาแพทย์ที่ดูแลลูกและสอบถามเรื่องการคัดกรองพัฒนาการ ในออสเตรเลีย คุณสามารถพูดคุยเรื่องนี้กับแพทย์เวชปฏิบัติทั่วไปหรือพยาบาลสุขภาพเด็กที่ดูแลคุณได้

ลูกส่วนใหญ่ทำอะไรได้บ้างเมื่ออายุ 2 เดือน

นี่คือก้าวสำคัญวัย 2 เดือนของ CDC จัดกลุ่มแบบเดียวกับในรายการตรวจเช็ก ให้มองว่าเป็นภาพของลูกวัย 2 เดือนโดยทั่วไป ไม่ใช่เกณฑ์ผ่านหรือไม่ผ่าน

รายการตรวจเช็กออนไลน์ของ CDC เพิ่มหลักปฏิบัติอีกสองข้อ หากอายุของลูกอยู่ระหว่างสองช่วงวัยในรายการ ให้ใช้รายการของช่วงวัยที่อายุน้อยกว่า หากลูกคลอดก่อนกำหนดมากกว่า 3 สัปดาห์ ให้ใช้อายุปรับแก้ของลูก

ลูกพัฒนาอย่างไรตั้งแต่แรกเกิดถึง 3 เดือน

พัฒนาการในช่วงสัปดาห์เหล่านี้เป็นไปอย่างรวดเร็ว และแต่ละทักษะจะต่อยอดจากทักษะก่อนหน้า ตารางนี้รวบรวมสิ่งที่แหล่งข้อมูลของออสเตรเลียและสหรัฐอเมริกาอธิบายไว้ในแต่ละช่วง

ข้อมูลสามแถวแรกมาจากหน้าพัฒนาการรายเดือนของ Pregnancy, Birth and Baby สำหรับวัย 1 เดือน, 2 เดือน และ 3 เดือน ซึ่งเป็นบริการของรัฐบาลออสเตรเลีย แถวสุดท้ายมาจากรายการตรวจเช็กวัย 4 เดือนของ CDC คู่มือก้าวสำคัญวัย 4–6 เดือนของเราจะเล่าต่อจากตรงนั้น

เมื่ออายุ 1 เดือน ลูกยังมองเห็นได้ไม่ชัดและบางครั้งอาจดูเหมือนตาเข และจะเริ่มมองใบหน้าคน เมื่ออายุ 3 เดือน ลูกหลายคนจะสงบและตื่นตัวมากขึ้น แม้ว่าการร้องไห้ยังคงเป็นวิธีหลักที่ลูกใช้บอกคุณว่าต้องการอะไรบางอย่าง

ลูกเริ่มยิ้มและส่งเสียงอ้อแอ้เมื่อไร

การยิ้มเมื่อคุณพูดคุยหรือยิ้มให้อยู่ในรายการวัย 2 เดือนของ CDC และ Pregnancy, Birth and Baby อธิบายว่าลูกวัย 2 เดือนจะยิ้มตอบและสบตา ดังนั้นเมื่ออายุประมาณ 2 เดือน ลูกส่วนใหญ่จะยิ้มตอบคุณอย่างแท้จริง และหลายคนเริ่มเร็วกว่านั้น การส่งเสียงอ้อแอ้หรือเสียงในลำคอเมื่ออารมณ์สงบก็มักเริ่มปรากฏราว 2 เดือน และเพิ่มขึ้นในอีกไม่กี่สัปดาห์ถัดมา

เมื่ออายุ 4 เดือน CDC ระบุการส่งเสียง "อูววว" และ "อาาา" การส่งเสียงตอบเมื่อคุณพูดคุย และการหันไปหาเสียงของคุณ การโต้ตอบไปมาในช่วงแรกนี้คือจุดเริ่มต้นของการสนทนา คู่มือคำแรกของลูกของเราจะพาไปดูเส้นทางทั้งหมดตั้งแต่การส่งเสียงอ้อแอ้จนถึงการพูด

จะช่วยส่งเสริมพัฒนาการของลูกวัย 0 ถึง 3 เดือนได้อย่างไร

คุณไม่จำเป็นต้องมีของเล่นหรือโปรแกรมพิเศษ CDC และ Pregnancy, Birth and Baby แนะนำสิ่งที่ทำได้ในชีวิตประจำวัน:

1. ตอบสนองลูก เมื่อลูกส่งเสียง ให้ยิ้ม แสดงท่าทางตื่นเต้น และพูดตอบ เลียนเสียงของลูกและดูว่า "บทสนทนา" ของคุณจะยาวได้แค่ไหน
2. พูดคุย อ่าน และร้องเพลง ระหว่างการกิน การเปลี่ยนผ้าอ้อม และการอาบน้ำ เสียงของคุณคือเสียงที่ลูกอยากได้ยิน
3. มองหน้ากัน ลูกชอบมองใบหน้า ดูรูปภาพสีสดใสหรือใบหน้าด้วยกันแล้วพูดคุยถึงสิ่งที่เห็น
4. ตามหาเสียง เขย่าของเล่นที่มีเสียงข้างศีรษะลูกด้านหนึ่ง แล้วดูว่าลูกหันมองหาเสียงหรือไม่
5. กอดและอุ้มลูก การปลอบโยนช่วยให้ลูกรู้สึกปลอดภัย และการตอบสนองต่อสัญญาณของลูกช่วยให้ลูกเรียนรู้ที่จะสงบลงโดยมีคุณช่วย ดูการปลอบลูกที่ร้องไห้
6. ให้ลูกนอนคว่ำเล่น ขณะที่ลูกตื่นและคุณเฝ้าดูอยู่ (ดูด้านล่าง)

CDC ยังแนะนำให้จำกัดการใช้หน้าจอของคุณเองเมื่ออยู่กับลูก เพื่อให้ตอบสนองลูกได้ง่ายขึ้น และให้ลูกใช้หน้าจอเฉพาะการวิดีโอคอลกับคนที่รักเท่านั้น

การนอนคว่ำเล่น (tummy time)

การนอนคว่ำเล่นช่วยสร้างความแข็งแรงที่ลูกต้องใช้ในการยกศีรษะ ยันตัว พลิกตัว และคลานในเวลาต่อมา คำแนะนำเรื่องการนอนคว่ำเล่นของ AAP คือให้เริ่มตั้งแต่วันที่กลับถึงบ้าน ครั้งละ 3 ถึง 5 นาที วันละ 2 ถึง 3 ครั้ง แล้วค่อย ๆ เพิ่มขึ้นจนได้ 15 ถึง 30 นาทีต่อวันเมื่ออายุ 7 สัปดาห์ Pregnancy, Birth and Baby แนะนำครั้งละไม่กี่นาที รวมกันให้ได้อย่างน้อย 30 นาทีตลอดทั้งวัน ทั้งสองแหล่งเห็นตรงกันว่าควรทำเฉพาะเมื่อลูกตื่นและคุณอยู่ด้วยเท่านั้น คู่มือการนอนคว่ำเล่นของเรามีท่าต่าง ๆ ให้ลองหากลูกไม่ยอม

อ่านคู่มือการนอนหลับอย่างปลอดภัยของเราเพื่อดูรายการตรวจเช็กฉบับเต็ม

ถ้าลูกคลอดก่อนกำหนดล่ะ

CDC แนะนำให้ใช้อายุปรับแก้ของลูกหากลูกคลอดก่อนกำหนดมากกว่า 3 สัปดาห์ AAP อธิบายวิธีคำนวณไว้ดังนี้: นำอายุของลูกเป็นสัปดาห์ ลบด้วยจำนวนสัปดาห์ที่ลูกคลอดก่อนกำหนด (40 ลบด้วยอายุครรภ์เมื่อคลอด) ลูกที่คลอดเมื่ออายุครรภ์ 32 สัปดาห์คือคลอดก่อนกำหนด 8 สัปดาห์ ดังนั้นเมื่ออายุ 16 สัปดาห์ ลูกจะถูกเปรียบเทียบกับเด็กวัย 2 เดือน ไม่ใช่เด็กวัย 4 เดือน

AAP ระบุว่าการใช้อายุปรับแก้ในช่วง 2 ปีแรกช่วยให้รู้ได้ดีขึ้นว่าควรคาดหวังก้าวสำคัญทั่วไปเมื่อไร AAP ยังระบุว่าพ่อแม่มักรู้สึกหงุดหงิดใจเมื่อครอบครัวและเพื่อน ๆ เปรียบเทียบโดยนับจากวันเกิด ทั้งที่จริงแล้วลูกกำลังพัฒนาไปตามอายุปรับแก้ของตัวเองได้ดี

พัฒนาการของลูกอยู่ในช่วงปกติหรือไม่

ลูกแต่ละคนพัฒนาตามจังหวะของตัวเอง และ Pregnancy, Birth and Baby ระบุว่าการเปรียบเทียบลูกกับเด็กคนอื่นไม่ได้ช่วยอะไร สิ่งสำคัญคือความก้าวหน้าอย่างต่อเนื่องตลอดหลายสัปดาห์ ไม่ใช่วันใดวันหนึ่ง

เนื่องจากก้าวสำคัญของ CDC เป็นทักษะที่ลูก 75% ขึ้นไปทำได้เมื่อถึงวัยนั้น การที่ลูก "ยังทำไม่ได้" ในสัปดาห์ก่อนครบ 2 เดือนจึงเป็นเรื่องที่พบได้บ่อย สิ่งที่ไม่ควรรอดูไปก่อนคือ ลูกที่หยุดทำสิ่งที่เคยทำได้มาก่อน หรือลูกที่กล้ามเนื้อดูแข็งหรืออ่อนปวกเปียกผิดปกติ AAP ระบุทั้งสองกรณีว่าเป็นเหตุผลที่ควรแจ้งแพทย์

เมื่อไรควรปรึกษาแพทย์เวชปฏิบัติทั่วไปหรือพยาบาลสุขภาพเด็กเรื่องพัฒนาการ

ความกังวลส่วนใหญ่เกี่ยวกับพัฒนาการในช่วงแรกจะได้พูดคุยกันในการตรวจสุขภาพตามนัด Pregnancy, Birth and Baby ระบุว่าลูกควรได้รับการตรวจสุขภาพอย่างละเอียดเมื่ออายุ 6 ถึง 8 สัปดาห์ ซึ่งเป็นโอกาสดีที่จะถามคำถาม แต่สัญญาณบางอย่างต้องรีบดำเนินการเร็วกว่านั้น

โทร หมายเลขฉุกเฉินในพื้นที่ของคุณ ทันทีหากลูก

• หายใจลำบาก หายใจเร็วมาก หรือมีเสียงครางขณะหายใจ หรือซี่โครงหรือท้องบุ๋มลงขณะหายใจ
• ผิว ริมฝีปาก หรือลิ้นเป็นสีน้ำเงิน สีเทา ซีด หรือเป็นจ้ำ ๆ
• ง่วงซึมมาก ปลุกตื่นยาก ตัวอ่อนปวกเปียก หรือไม่ตอบสนองเหมือนปกติ
• กำลังมีอาการชัก (ชักกระตุก)
• อายุต่ำกว่า 3 เดือนและมีอุณหภูมิ 38°C (100.4°F) ขึ้นไป
• ไม่ได้ปัสสาวะเลยใน 12 ชั่วโมง

สัญญาณเหล่านี้มาจากคู่มือการขอความช่วยเหลือทางการแพทย์ด่วนสำหรับเด็กอายุต่ำกว่า 5 ปีของ NHS และ healthdirect เป็นสัญญาณของการเจ็บป่วย ไม่ใช่ปัญหาเรื่องก้าวสำคัญ แต่มีความสำคัญมากกว่ารายการตรวจเช็กใด ๆ

พาไปพบแพทย์โดยเร็วหากลูก

• กินน้อยกว่าปกติมาก หรือผ้าอ้อมเปียกน้อยลงมาก (ไปพบแพทย์ภายในวันเดียวกัน healthdirect ระบุว่าการไม่ยอมดื่มและผ้าอ้อมเปียกน้อยกว่าครึ่งหนึ่งของปกติเป็นสัญญาณของความเสี่ยงภาวะขาดน้ำ)
• หยุดทำสิ่งที่เคยทำได้มาก่อน เช่น การยิ้มหรือการส่งเสียง
• กล้ามเนื้อดูแข็งหรืออ่อนปวกเปียกผิดปกติ

แจ้งแพทย์เร็ว ๆ นี้ โดยไม่ต้องรอการตรวจสุขภาพตามนัดครั้งถัดไป หากลูก

• ไม่ยิ้มให้คุณหรือไม่ตอบสนองเมื่อคุณเล่นด้วยกัน
• ไม่มีปฏิกิริยาต่อเสียงดัง
• ไม่ขยับแขนหรือขา
• ร้องไห้มากหรือปลอบให้สงบได้ยากมาก
• ยังไม่ยกศีรษะเลยระหว่างนอนคว่ำเล่นเมื่ออายุประมาณ 2 เดือน (อายุปรับแก้)

Pregnancy, Birth and Baby ระบุสัญญาณเหล่านี้เกือบทั้งหมดไว้สำหรับลูกวัย 2 และ 3 เดือน แพทย์เวชปฏิบัติทั่วไปหรือพยาบาลสุขภาพเด็กที่ดูแลคุณสามารถตรวจลูก และส่งต่อไปพบผู้เชี่ยวชาญเพื่อประเมินเพิ่มเติมหากจำเป็น

มีอะไรบ้างที่ควรจดบันทึกไว้

จดวันที่คุณสังเกตเห็นทักษะใหม่เป็นครั้งแรก พร้อมกับสิ่งที่ทำให้คุณกังวลและเวลาที่เกิดขึ้น หากลูกดูเหมือนหยุดทำบางอย่างไป ให้จดว่าคุณเห็นลูกทำสิ่งนั้นครั้งสุดท้ายเมื่อไร บันทึกสั้น ๆ ที่มีวันที่กำกับจะช่วยให้แพทย์เวชปฏิบัติทั่วไปหรือพยาบาลสุขภาพเด็กเห็นรูปแบบที่เกิดขึ้นตลอดช่วงเวลา และยังเป็นบันทึกความทรงจำที่น่ารักอีกด้วย