Szczepienia niemowląt: kalendarze, ochrona przed RSV i skutki uboczne

Kalendarze szczepień różnią się w zależności od kraju, więc stosuj się do tego, który obowiązuje tam, gdzie mieszka Twoje dziecko. W Australii rutynowe szczepienia zaczynają się od szczepionki przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (WZW typu B) tuż po urodzeniu, a kolejne wizyty przypadają w wieku 6 tygodni, 4 miesięcy, 6 miesięcy i 12 miesięcy. W Wielkiej Brytanii szczepienia zaczynają się w wieku 8 tygodni, a kolejne przypadają w wieku 12 i 16 tygodni oraz 1 roku. W USA American Academy of Pediatrics (AAP) zaleca szczepionkę przeciwko WZW typu B w ciągu 24 godzin od urodzenia, a następnie serię szczepień od 1. do 2. miesiąca życia. Szczepienia w ciąży dają dodatkową warstwę ochrony w pierwszych miesiącach.

Większość skutków ubocznych jest łagodna i mija w ciągu dnia lub dwóch. Jedna zasada nie zmienia się po szczepieniu: dziecko poniżej 3 miesięcy z temperaturą 38°C (100.4°F) lub wyższą wymaga pomocy w trybie nagłym.

Ta strona podsumowuje każdy kalendarz według stanu na październik 2026 roku. Kalendarze się zmieniają, więc Twój punkt szczepień potwierdzi, jakie szczepienia dokładnie Was teraz czekają.

Kiedy szczepi się niemowlęta w Australii, Wielkiej Brytanii i USA?

Poniższe sekcje zawierają szczegóły dla każdego kraju. Jeśli zmieniliście kraj zamieszkania albo dziecko było szczepione za granicą, zabierz jego dokumentację szczepień do lekarza rodzinnego lub punktu szczepień. Pomogą ustalić plan szczepień uzupełniających.

Australia: National Immunisation Program

NSW Health (Australia) wymienia szczepionki finansowane w ramach National Immunisation Program według stanu na 1 października 2026 roku:

Kilka dodatkowych szczegółów z tego samego kalendarza:

• Szczepionkę przeciwko rotawirusom podaje się w postaci kropli do buzi, ze ścisłymi limitami wieku: pierwszą dawkę przed ukończeniem 15 tygodni, a drugą przed ukończeniem 25 tygodni.
• Szczepionka przeciwko meningokokom typu B jest finansowana dla dzieci aborygeńskich i z Wysp Cieśniny Torresa oraz niektórych dzieci z medycznymi czynnikami ryzyka, a zalecana dla pozostałych dzieci. Zaleca się podawanie z nią paracetamolu.
• Szczepionkę przeciwko grypie proponuje się co roku dzieciom w wieku od 6 miesięcy do ukończenia 5 lat.
• Dodatkowe dawki są zalecane dla niektórych dzieci aborygeńskich i z Wysp Cieśniny Torresa oraz dzieci z określonymi chorobami.

Niektóre stany i terytoria mają własne dodatkowe programy, więc sprawdź też kalendarz obowiązujący w Twoim stanie.

Wielka Brytania: kalendarz NHS

Kalendarz szczepień NHS wymienia:

Strona NHS o szczepionce przeciwko rotawirusom podaje, że pierwszą dawkę można podać do ukończenia 15 tygodni, a drugą do ukończenia 24 tygodni. Dzieci, których mamy mają WZW typu B, otrzymują szczepionkę przeciwko WZW typu B po urodzeniu i w wieku 4 tygodni. Dzieciom z grupy podwyższonego ryzyka proponuje się szczepionkę BCG przeciwko gruźlicy w wieku około 4 tygodni.

USA: kalendarze AAP i CDC

W USA AAP i CDC publikują obecnie różniące się kalendarze, więc zapytaj pediatrę, którego z nich się trzyma.

Poradnik AAP o szczepieniach do ukończenia 6 lat wymienia:

• Po urodzeniu: WZW typu B w ciągu 24 godzin oraz immunizacja przeciwko RSV u dzieci, które jej potrzebują.
• Od 1 do 2 miesięcy: druga dawka przeciwko WZW typu B.
• 2 miesiące: DTaP (błonica, tężec i krztusiec), Hib, polio, pneumokoki i rotawirusy.
• Od 6 miesięcy: szczepionka przeciwko grypie co roku oraz szczepionka przeciwko COVID-19 w wieku od 6 do 23 miesięcy.
• Od 6 do 18 miesięcy: trzecia dawka przeciwko WZW typu B.
• Od 12 do 18 miesięcy: MMR, ospa wietrzna (varicella) i WZW typu A.

Dawka przeciwko WZW typu B po urodzeniu. AAP nadal zdecydowanie zaleca, by wszystkie dzieci otrzymały pierwszą dawkę w ciągu 24 godzin od urodzenia. 16 grudnia 2025 roku CDC przyjęło zasadę indywidualnej decyzji w przypadku dzieci, których mamy mają ujemny wynik testu na WZW typu B. Jeśli dawka po urodzeniu zostanie odłożona, CDC sugeruje rozpoczęcie szczepień nie wcześniej niż w wieku 2 miesięcy. Dzieci, których mamy mają dodatni wynik testu lub nieznany status, nadal powinny otrzymać szczepionkę w ciągu 12 godzin od urodzenia, a do tego immunoglobulinę przeciwko WZW typu B.

Inne zmiany. AAP wyjaśnia, że w styczniu 2026 roku CDC usunęło szczepionki przeciwko rotawirusom, WZW typu A, WZW typu B, COVID-19, grypie i meningokokom ze swojego rutynowego kalendarza dla wszystkich dzieci. AAP nadal zaleca je wszystkie. Zapytaj pediatrę i ubezpieczyciela o pokrycie kosztów.

Które szczepienia w ciąży chronią moje dziecko?

Niektóre szczepionki podane w ciąży przekazują dziecku przed urodzeniem przeciwciała ochronne, które chronią je w pierwszych miesiącach, zanim zaczną działać jego własne szczepienia.

W Australii kalendarz NSW dodaje, że szczepionkę przeciwko krztuścowi można podać aż do porodu, a szczepionkę przeciwko grypie w dowolnym trymestrze. NHS proponuje szczepienie przeciwko grypie w ciąży w sezonie grypowym. Terminy szczepienia przeciwko krztuścowi w USA pochodzą ze strony CDC o szczepionce Tdap w ciąży.

Jak moje dziecko jest chronione przed RSV?

Ochrona przed RSV wygląda inaczej w każdym kraju. Na co zwracać uwagę, jeśli dziecko zachoruje na infekcję dolnych dróg oddechowych, taką jak zapalenie oskrzelików, przeczytasz w poradniku przeziębienie i zatkany nosek.

• Australia. Szczepionka przeciwko RSV dla ciężarnych jest finansowana od 28. tygodnia każdej ciąży. Australijskie National Centre for Immunisation Research and Surveillance (NCIRS) podaje, że programy stanowe i terytorialne oferują zastrzyk z przeciwciałami (nirsevimab) dzieciom, których mamy nie zostały zaszczepione lub zostały zaszczepione mniej niż 2 tygodnie przed porodem, a także dzieciom z określonymi czynnikami ryzyka. Niektóre programy działają przez cały rok, a inne sezonowo.
• Wielka Brytania. Strona NHS o szczepionce przeciwko RSV zaleca szczepienie w każdej ciąży od 28. tygodnia i podaje, że pomaga ono chronić każde dziecko przez pierwsze 6 miesięcy. Można je podać później, aż do porodu, ale wcześniejsze szczepienie daje najlepszą ochronę.
• USA. Strona CDC o RSV zaleca albo szczepionkę dla ciężarnych między 32. a 36. tygodniem, albo zastrzyk z przeciwciałami (nirsevimab lub clesrovimab) dla dzieci w wieku poniżej 8 miesięcy, których mamy nie zostały zaszczepione. Dzieci urodzone od października do marca powinny go otrzymać w ciągu 1 tygodnia od urodzenia.

Jakie skutki uboczne po szczepieniu są normalne?

Better Health Channel stanu Wiktoria (Australia) wymienia częste skutki uboczne:

• zaczerwienienie, obrzęk i tkliwość w miejscu wkłucia
• niespokojne lub senne dziecko
• gorączka
• czasem mały, twardy guzek w miejscu wstrzyknięcia, który może utrzymywać się tygodniami lub miesiącami i nie wymaga leczenia

Podaje, że skutki uboczne są w większości łagodne i zwykle trwają od 1 do 2 dni. NHS wymienia biegunkę i rozdrażnienie jako najczęstsze skutki uboczne szczepionki przeciwko rotawirusom, a wysoką temperaturę jako częsty skutek uboczny szczepionki MenB.

Aby pomóc dziecku poczuć się lepiej:

1. Proponuj dodatkowe karmienia. Better Health radzi podawać więcej płynów.
2. Nie ubieraj zbyt ciepło dziecka, któremu jest gorąco.
3. Przyłóż zimny, mokry okład w miejscu wstrzyknięcia, aby złagodzić ból.
4. Podawaj paracetamol tylko zgodnie z zaleceniami. Better Health podaje, że rutynowe podawanie paracetamolu po szczepieniu nie jest zalecane, ale można go podać przy gorączce lub bólu. W Australii paracetamol jest zalecany przy szczepionce MenB, a strona NHS o szczepionce MenB zaleca go po dawkach MenB w wieku 8 i 12 tygodni. Postępuj zgodnie z instrukcjami, które otrzymasz podczas wizyty. W Wielkiej Brytanii poradnik UK Health Security Agency o paracetamolu przy MenB określa specjalny schemat podawania paracetamolu w zawiesinie dla niemowląt, inny niż w ulotce dołączonej do opakowania, i podaje, że paracetamolu dla starszych dzieci („junior”, 6 plus) nie wolno stosować u niemowląt; szczegóły znajdziesz w poradniku sen po szczepieniach. W przypadku gorączki w innych sytuacjach postępuj zgodnie z ulotką lub zapytaj farmaceutę.
5. Zostań w przychodni co najmniej 15 minut po szczepieniu, jak radzi Better Health. Ciężkie reakcje alergiczne są bardzo rzadkie — występują rzadziej niż u jednej osoby na milion — i można je leczyć, jeśli szybko się zareaguje.

Co jeśli dziecko dostanie gorączki po szczepieniu?

Poniżej 3 miesięcy: temperatura 38°C (100.4°F) lub wyższa wymaga pomocy w trybie nagłym, nawet jeśli pojawi się wkrótce po szczepieniu. Zadzwoń pod lokalny numer alarmowy lub jedź na najbliższy szpitalny oddział ratunkowy. Better Health zauważa, że dziecko, które źle się czuje, może być chore, a nie mieć reakcji na szczepionkę. Poradnik NHS o pilnej pomocy wymienia taką temperaturę u dziecka poniżej 3 miesięcy wśród powodów, by wezwać karetkę lub jechać na SOR. Strony NHS o szczepionkach MenB i przeciwko rotawirusom zalecają zamiast tego pilną wizytę u lekarza rodzinnego lub telefon na infolinię NHS; nasze poradniki stosują bardziej rygorystyczne kryterium, zgodnie z naszymi poradnikami gorączka u niemowląt i kiedy dzwonić do lekarza. Zapytaj podczas wizyty, czego się spodziewać, żeby nic Cię nie zaskoczyło.

Od 3 miesięcy: lekko podwyższona temperatura przez dzień lub dwa jest częsta. Strona NHS o szczepionce MenB zaleca pilną wizytę u lekarza rodzinnego lub telefon na infolinię NHS, jeśli wysoka temperatura utrzymuje się dłużej niż 48 godzin po szczepieniu. W wieku od 3 do 6 miesięcy temperatura 39°C (102.2°F) lub wyższa znajduje się w poradniku NHS o pilnej pomocy na liście powodów, by wezwać karetkę lub jechać na SOR. Dłuższa lista w tym samym poradniku pomija dzieci, które w ciągu ostatnich 2 dni otrzymały szczepionkę, a strona NHS o szczepionce przeciwko rotawirusom zaleca zamiast tego pilną wizytę u lekarza rodzinnego lub poradę. Podobnie jak w przypadku zasady dla dzieci poniżej 3 miesięcy, stosujemy bardziej rygorystyczne kryterium: zadzwoń pod lokalny numer alarmowy lub jedź na najbliższy szpitalny oddział ratunkowy.

Kiedy szukać pomocy po szczepieniu?

Zadzwoń natychmiast pod lokalny numer alarmowy, jeśli Twoje dziecko:

• ma obrzęk warg, języka lub gardła albo trudności z przełykaniem lub oddychaniem
• jest wiotkie, bardzo senne lub trudno je obudzić albo ma napad drgawek
• ma mniej niż 3 miesiące i temperaturę 38°C lub wyższą
• ma od 3 do 6 miesięcy i temperaturę 39°C lub wyższą, nawet wkrótce po szczepieniu
• wymiotuje i ma wzdęty, twardy brzuszek albo ma w kupce więcej krwi niż tylko smużkę (zobacz kiedy dzwonić do lekarza)

Uzyskaj pomoc lekarską jeszcze dziś, jeśli:

• wysoka temperatura utrzymuje się dłużej niż 48 godzin po szczepionce MenB
• w tygodniu po dawce szczepionki przeciwko rotawirusom dziecko wciąż wymiotuje, ma krew w kupce, ma wzdęty lub bolesny brzuszek albo przestaje jeść (NHS podaje, że szczepionka wiąże się z bardzo małym ryzykiem niedrożności jelita)
• reakcja wydaje się silna, nietypowa lub nie ustępuje; Better Health radzi wtedy od razu skontaktować się z lekarzem rodzinnym

Porozmawiaj z lekarzem rodzinnym lub pielęgniarką środowiskową o guzku w miejscu wstrzyknięcia, który Cię niepokoi, o dawce, która nie została podana, lub o pytaniach dotyczących następnej wizyty. Jeśli nie masz pewności, zadzwoń pod lokalną infolinię z poradami zdrowotnymi.

Co jeśli dziecko urodziło się przedwcześnie lub nie dostało którejś dawki?

Strona AAP o szczepieniach wcześniaków podaje, że powinny one otrzymać wszystkie szczepionki zgodnie ze standardowym kalendarzem, w zwykłym wieku liczonym od daty urodzenia, a nie według wieku skorygowanego. Wyjątkiem jest dawka szczepionki przeciwko WZW typu B po urodzeniu u dzieci ważących poniżej 2000 g, których mamy mają ujemny wynik testu na WZW typu B: AAP radzi podać ją w wieku 1 miesiąca lub przy wypisie ze szpitala, w zależności od tego, co nastąpi wcześniej. To opóźnienie nie dotyczy sytuacji, gdy mama ma WZW typu B. Ta sama strona AAP podaje, że jej dziecko musi otrzymać pierwszą dawkę w ciągu 12 godzin od urodzenia, i nie przewiduje żadnego wyjątku ze względu na masę ciała. Jeśli nie wiadomo, czy mama ma WZW typu B, zapytaj zespół opiekujący się dzieckiem, zanim jakakolwiek dawka zostanie odroczona.

Jeśli dziecko nie dostało którejś dawki, poproś lekarza rodzinnego lub punkt szczepień o plan szczepień uzupełniających. W przypadku rotawirusów zapytaj jak najszybciej, bo obowiązują tu ścisłe limity wieku.

Co warto notować?

Przechowuj oficjalną dokumentację szczepień dziecka i sprawdzaj, czy jest uzupełniana po każdej wizycie. We własnych notatkach zapisuj datę, podane szczepionki i ewentualne reakcje, na przykład temperaturę wraz z godziną pomiaru. Oddzielaj „wizyta umówiona” od „szczepionki podane”, żeby przypomnienie nigdy nie zostało wzięte za podaną dawkę.